Η λίστα με τις 26 υπηρεσίες που απελευθερώνονται

Από τον έλεγχο των νομικών υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομίας περνάει το νομοσχέδιο

Του Σωτηρη Νικα

Στην τελική ευθεία βρίσκεται το νομοσχέδιο για την απελευθέρωση των υπηρεσιών και επαγγελμάτων, με το οποίο αναμένεται να γίνουν και ριζικές αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί ο δημόσιος τομέας μέχρι σήμερα. Μόλις ανοίξει το θερινό τμήμα της Βουλής, το σχετικό σχέδιο νόμου θα προωθηθεί προς διαβούλευση, με το οικονομικό επιτελείο να υποστηρίζει ότι πρόκειται για τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση των τελευταίων ετών.

Αυτή τη στιγμή, το νομοσχέδιο περνάει από τον έλεγχο των νομικών υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομίας. Αυτό που έχει γίνει ουσιαστικά είναι ότι έχει ενσωματωθεί πλήρως η σχετική κοινοτική οδηγία περί απελευθέρωσης των υπηρεσιών. Η δυσκολία όμως έγκειται στο γεγονός ότι θα χρειαστούν περίπου 35 εγκύκλιοι και προεδρικά διατάγματα για την υλοποίηση του νόμου, καθώς υπάρχουν πολλές «αγκυλώσεις» που θα πρέπει να επιλυθούν στην πορεία.

Το νομοσχέδιο ορίζει επακριβώς τις υπηρεσίες που θα παραμείνουν κλειστές. Ωστόσο, δεν ορίζονται με την ίδια ακρίβεια και αυτές που απελευθερώνονται. Σύμφωνα όμως με την έρευνα που έχουν κάνει οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομίας, οι υπηρεσίες και τα επαγγέλματα που θα μπορούν από την 1η Ιανουαρίου να τα ασκούν και οι αλλοδαποί κάτοικοι της Ελλάδας συνοψίζονται σε 26 τομείς:

1. Δραστηριότητες των περισσότερων νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων (νομικών και φορολογικών συμβούλων, αρχιτεκτόνων, μηχανικών, λογιστών, τοπογράφων κ. λπ.).

2. Δραστηριότητες των τεχνιτών (ξυλουργοί, υδραυλικοί, καθώς και υπηρεσίες που αφορούν επισκευή και συντήρηση).

3. Υπηρεσίες που σχετίζονται με επιχειρήσεις. Δηλαδή, υπηρεσίες συντήρησης και υποστήριξης γραφείων, παροχής διαχειριστικών συμβούλων, οργάνωσης εκδηλώσεων, τηλεφωνικών κέντρων, παροχής συμβουλών μηχανογράφησης, είσπραξης οφειλών, διαφήμισης, δραστηριότητες επιχειρήσεων τοποθέτησης και πρόσληψης, έρευνας και ανάπτυξης, πιστοποίησης, ελέγχου και εκπαίδευσης.

4. Διανεμητικό εμπόριο, συμπεριλαμβανομένου του λιανικού και χονδρικού εμπορίου προϊόντων και υπηρεσιών. Για παράδειγμα, τα σούπερ μάρκετ και άλλα εμπορικά καταστήματα, εμπορικές εκθέσεις και περιοδεύοντες πωλητές, υπηρεσίες μετά την πώληση (after sale service) όπως εγκαταστάσεις, συντηρήσεις και επισκευές.

5. Υπηρεσίες στον τομέα του τουρισμού, όπως αυτές των ταξιδιωτικών πρακτορείων.

6. Υπηρεσίες ψυχαγωγίας από τα αθλητικά κέντρα και τα πάρκα διασκέδασης.

7. Υπηρεσίες κατασκευής (π. χ. κατασκευαστικές εταιρείες, πάροχοι συναφών δραστηριοτήτων όπως προετοιμασία εδάφους, κατεδαφίσεις, δοκιμαστικές διατρήσεις, ενοικίαση εξοπλισμού, καθώς και υπηρεσίες στον τομέα της ολοκλήρωσης των κατασκευών, όπως ηλεκτρολόγοι, υπηρεσίες μόνωσης κ. λπ.).

8. Υπηρεσίες που δεν είναι μεταφορικές καθ' εαυτές, όπως αυτές των σχολών οδήγησης, οι υπηρεσίες μετακόμισης, οι υπηρεσίες ενοικίασης αυτοκινήτων, οι υπηρεσίες γραφείων τελετών ή οι υπηρεσίες λήψης αεροφωτογραφιών.

9. Εμπορικές δραστηριότητες σε λιμένες ή αερολιμένες, όπως οι δραστηριότητες καταστημάτων και εστιατορίων.

10. Υπηρεσίες στον τομέα της εγκατάστασης και συντήρησης εξοπλισμού.

11. Υπηρεσίες πληροφόρησης. Περιλαμβάνονται οι δικτυακές πύλες, οι δραστηριότητες πρακτορείων ειδήσεων, οι εκδόσεις και οι δραστηριότητες προγραμματισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών.

12. Υπηρεσίες διαμονής και σίτισης, όπως οι υπηρεσίες ξενοδοχείων, εστιατορίων και τροφοδοσίας.

13. Υπηρεσίες στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (ιδιωτικά σχολεία και ιδιωτικά πανεπιστήμια, πάροχοι μεταπτυχιακών σπουδών, φροντιστήρια ξένων γλωσσών κ. λπ.). Δεν συμπεριλαμβάνονται η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση που παρέχεται από το κράτος χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα.

14. Υπηρεσίες εκμίσθωσης (συμπεριλαμβανομένης της εκμίσθωσης αυτοκινήτων) και χρηματοδοτικής μίσθωσης.

15. Υπηρεσίες ακινήτων συμπεριλαμβανομένων και των μεσιτών.

16. Υπηρεσίες πιστοποίησης και δοκιμής.

17. Υπηρεσίες οικιακής υποστήριξης (όπως οι υπηρεσίες καθαρισμού, φύλαξης παιδιών ή κηπουρικής).

18. Υπηρεσίες πολιτισμού. Παραδείγματος χάριν, ιδιωτικά μουσεία και βιβλιοθήκες, θέατρα, κονσέρτα, διοργάνωση ανοικτών εκδηλώσεων και συναυλιών.

19. Υπηρεσίες που συνδέονται με τον αγροτικό τομέα και τη δασοκομία, όπως υποστήριξη δραστηριοτήτων αγροτικής παραγωγής, π. χ. ψεκασμοί και συγκομιδή, εργασίες μετά τη συγκομιδή, αγροτουρισμός, κτηνιατρικά και βιολογικά εργαστήρια. Ρυθμίσεις που αφορούν την καλλιέργεια (farming), την εκτροφή (herding) και την αλιεία (fishing) δεν αποτελούν πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, όπως επίσης και ρυθμίσεις που αφορούν προϊόντα σχετικά με την ποιότητα της σοδειάς ή αυτά που απαγορεύουν τη χρήση συγκεκριμένων εντομοκτόνων.

20. Υπηρεσίες που συνδέονται με τη βιομηχανία (εγκατάσταση και συντήρηση μηχανών, βιομηχανικοί καθαρισμοί, γραμματειακές υπηρεσίες).

21. Υπηρεσίες σχετικές με πνευματικά δικαιώματα (π. χ. διαχείριση δικαιωμάτων Π. Ι. από εισπρακτικές επιχειρήσεις και υπηρεσίες που παρέχονται από δικηγόρους πατεντών).

22. Υπηρεσίες βοηθητικές στις μεταφορές.

23. Υπηρεσίες βοηθητικές στην υγειονομική περίθαλψη, όπως προμήθεια και συντήρηση ιατρικών μηχανημάτων και εργαστηρίων.

24. Κοινωνικές υπηρεσίες που δεν παρέχονται από το κράτος και αναγνωρισμένους φιλανθρωπικούς οργανισμούς (παιδικοί σταθμοί, φροντίδα ηλικιωμένων, οικιακοί βοηθοί κ. λπ.).

25. Υπηρεσίες δικτύων (ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, ύδρευσης, ταχυδρομικών υπηρεσιών κ. λπ.).

26. Υπηρεσίες άθλησης και περιποίησης (λ. χ. γυμναστήρια, spa κ. λπ.).

Μεταξύ των υπηρεσιών που δεν απελευθερώνονται συμπεριλαμβάνονται οι μη οικονομικές υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι υπηρεσίες και τα δίκτυα επικοινωνιών και ο τομέας των μεταφορών (εναέριες, θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές, καθώς και οι οδικές και σιδηροδρομικές, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των αστικών συγκοινωνιών, των ταξί και των ασθενοφόρων).

Τρεις σημαντικές αλλαγές στον δημόσιο τομέα έρχονται με το νομοσχέδιο για την απελευθέρωση των υπηρεσιών και των επαγγελμάτων. Αυτές αφορούν, πρώτον τη σύσταση Ενιαίου Κέντρο Εξυπηρέτησης (ΕΚΕ) των πολιτών, δεύτερον τη δημιουργία ηλεκτρονικού Πληροφοριακού Συστήματος Εσωτερικής Αγοράς (Internal Market Information System - IMI) και την κατάργηση μιας σειράς επαγγελματικών αδειών βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων.

Τα ΕΚΕ -την οργάνωσή τους έχει αναλάβει το υπουργείο Εσωτερικών- ουσιαστικά θα διεκπεραιώνουν όλες τις απαραίτητες διαδικασίες, έτσι ώστε ένας αλλοδαπός που θέλει να εργαστεί στην Ελλάδα, να το επιτύχει. Δηλαδή, τα Κέντρα θα βρίσκουν για λογαριασμό των ξένων επαγγελματιών όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά (έγγραφα από την πρεσβεία του, το επιμελητήριό του ή τον επαγγελματικό του φορέα κ.λπ.) για να εργαστούν στην Ελλάδα.

Το IMI θα αποτελέσει το εργαλείο επικοινωνίας μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε., με στόχο τη γρήγορη και αποτελεσματική επιβεβαίωση και ανταλλαγή των στοιχείων των επαγγελματιών. Επίσης, το Σύστημα προβλέπει τη σύνδεση όλων των επιπέδων διοίκησης των κρατών-μελών της Ε.Ε., καθώς και των συλλογικών φορέων ιδιωτικού και κοινωνικού τομέα. Σύμφωνα, μάλιστα, με τις πληροφορίες, το ΙΜΙ είναι έτοιμο και έχει ελεγχθεί ότι δουλεύει σωστά.

Το τρίτο ζήτημα είναι το θέμα της κατάργησης των αδειών. Πρόκειται για τη διαδικασία που αντιμετωπίζονται αρκετές δυσκολίες ακόμα. Η κοινοτική οδηγία προβλέπει ότι θα πρέπει να καταργηθούν οι άδειες που δίνουν δημόσιοι και επαγγελματικοί φορείς για την άσκηση κάποιας υπηρεσίας. Το θέμα, όμως, είναι ιδιαιτέρως πολύπλοκο, αφού σε περιπτώσεις που οι αρμόδιοι φορείς αποδείξουν ότι είναι απαραίτητες οι άδειες (όπως π.χ. η άδεια που δίνει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε κάποιον που πουλάει συγκεκριμένα φυτοφάρμακα), τότε έχουν το δικαίωμα να μην καταργήσουν τη χορήγηση της σχετικής άδειας. Τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν αρκετές και αυτή τη στιγμή μελετάται η ρύθμισή τους.