Του Γιωργου Λιαλιου

Την έντονη διαμαρτυρία της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ προκαλεί η δραστική μείωση των δικαιωμάτων της εταιρείας για εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου το 2008-12, όπως καθορίζονται στο 2ο Εθνικό Σχέδιο Κατανομής. Σύμφωνα με την εταιρεία, το ΥΠΕΧΩΔΕ «τιμωρεί» το εργοστάσιο της ΤΙΤΑΝ στη Θεσσαλονίκη, το οποίο ανακατασκευάστηκε πλήρως το 2004 και είναι το πιο σύγχρονο του κλάδου στην Ευρώπη. Το αξιοσημείωτο στην υπόθεση είναι ότι οι δύο άλλες μεγάλες εταιρείες του κλάδου, ΑΓΕΤ και ΧΑΛΥΒΑΣ, συμφωνούν ότι η μείωση των εκπομπών δεν έχει κατανεμηθεί δίκαια στον κλάδο και ζήτησαν την ανατροπή της απόφασης.

Στο 1ο Εθνικό Σχέδιο Κατανομής που αφορούσε την περίοδο 2005-2007, η εταιρεία ΤΙΤΑΝ έλαβε δικαίωμα να εκπέμψει 4,443 εκατομμύρια τόνους CO2 κατά έτος, αθροιστικά για τα τέσσερα εργοστάσιά της στην Ελευσίνα, την Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη και το Καμάρι. Τα δικαιώματα αυτά ήταν υπερεπαρκή: το 2005 η ΤΙΤΑΝ εξέπεμψε 87.000 τόνους CO2 λιγότερο από όσο δικαίωμα της είχε δοθεί, το 2006 78.000 τόνους CO2 και το 2007 54.000 τόνους CO2.

Σύμφωνα με τους μηχανισμούς που προβλέπει το Πρωτόκολλο του Κιότο, οι επιχειρήσεις με «πλεόνασμα» έχουν δικαίωμα να το μεταπωλήσουν σε άλλες εταιρείες, που εξέπεμψαν περισσότερο απ’ όσο δικαιούνταν. Η ΤΙΤΑΝ έκανε χρήση του μηχανισμού το 2007, πωλώντας δικαιώματα εκπομπής για 20.000 τόνους CO2 στην εταιρεία Αλουμίνιο της Ελλάδος (προς 0,3 ευρώ/τόνο). Πλεόνασμα δικαιωμάτων παρουσίασαν την ίδια περίοδο (2005-7) και οι δύο άλλες μεγάλες εταιρείες του κλάδου της τσιμεντοβιομηχανίας. Οπως επισημαίνουν ανώτατα στελέχη της εταιρείας, η ΑΓΕΤ είχε πλεόνασμα 248.000 τόνων CO2 το 2006 και 554.000 τόνων το 2007, ενώ μεταπώλησε στη μητρική της εταιρεία Lafarge δικαιώματα για 115.000 τόνους CO2.

Το 2005 ξεκίνησε η επεξεργασία από το ΥΠΕΧΩΔΕ του 2ου Εθνικού Σχεδίου Κατανομής, για την περίοδο 2008-2012. Το νέο σχέδιο έδινε στην τσιμεντοβιομηχανία 270.000 τόνους CO2/έτος περισσότερο από το 1ο Εθνικό Σχέδιο: 190.000 τόνους/έτος στην ΑΓΕΤ, 50.000 τόνους στην ΤΙΤΑΝ και 30.000 τόνους στον ΧΑΛΥΒΑ. Ομως, το σχέδιο απορρίφθηκε τον Ιούλιο του 2007, καθώς η Ε.Ε. ζήτησε περαιτέρω μείωση (και) από την Ελλάδα των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το ΥΠΕΧΩΔΕ επέλεξε να μειώσει τις εκπομπές της ΔΕΗ κατά 5,4% και κατά 5% όλους τους υπόλοιπους κλάδους.

Σύμφωνα με την ΤΙΤΑΝ, η μείωση κατά 5% στην τσιμεντοβιομηχανία δεν κατανεμήθηκε εξίσου στις εταιρείες του κλάδου. «Από τη μείωση κατά 566.000 τόνους σε σχέση με το αρχικό σχέδιο, οι 307.000 τόνοι αποδόθηκαν στην ΤΙΤΑΝ, 204.000 τόνοι στην ΑΓΕΤ και 54.000 τόνοι στον ΧΑΛΥΒΑ», εξηγεί ανώτατο στέλεχος της εταιρείας. «Η απόφαση αυτή του ΥΠΕΧΩΔΕ οδηγεί την ΤΙΤΑΝ και τον ΧΑΛΥΒΑ σε δραστική μείωση παραγωγής, ενώ η ΑΓΕΤ που είχε περικόψει την παραγωγή της διατηρεί μεγάλα δικαιώματα προς εμπορία». Το αξιοσημείωτο είναι ότι η Ενωση Τσιμεντοβιομηχανιών, στην οποία συμμετέχει και η ΑΓΕΤ, ομόφωνα ζήτησε από το ΥΠΕΧΩΔΕ να κατανείμει ισόποσα τη μείωση των εκπομπών στις εταιρείες του κλάδου. «Η απόφαση του ΥΠΕΧΩΔΕ βλάπτει ιδιαίτερα το πιο σύγχρονο εργοστάσιο τσιμέντου στην Ευρώπη: το εργοστάσιο ΤΙΤΑΝ της Θεσσαλονίκης, το οποίο ανακατασκευάστηκε πλήρως το 2004, με μια επένδυση μεγαλύτερη των 200 εκατ. ευρώ», σημειώνει η ίδια πηγή. «Από αυτό προκύπτει, στην καλύτερη περίπτωση, ότι οι μηχανισμοί του υπουργείου δεν έχουν σαφή επίγνωση των μεθοδολογιών για τον υπολογισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αν τελικά εγκριθεί ως έχειν, το 2ο Εθνικό Σχέδιο θα είναι επιβλαβές για όλη την τσιμεντοβιομηχανία».