Tου Nicolas Veron*

Οι διαξιφισμοί του G20 για τις ανισορροπίες της παγκόσμιας οικονομίας και τις ισοτιμίες κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνόδου στη Νότια Κορέα κυριάρχησαν στους τίτλους του διεθνούς Τύπου, με αποτέλεσμα να τεθεί στο περιθώριο μια συμφωνία-ορόσημο για τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού κλάδου. Η αποδοχή των νέων κανόνων για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών με την ονομασία «Βασιλεία ΙΙΙ» ίσως και να αποτελεί τον συμβολικό επίλογο ενός μεγάλου κύκλου έντονων συζητήσεων που ξεκίνησε προ δύο ετών μεταξύ των ηγετών των είκοσι ισχυρότερων οικονομικά χωρών του κόσμου. Οι συζητήσεις αυτές ολοκληρώθηκαν, ουσιαστικά, τον Σεπτέμβριο, αλλά η αποστολή ολοκληρώθηκε και επίσημα στη σύνοδο της Σεούλ.

Από πολλές απόψεις, όμως, έχει μειωθεί το ενδιαφέρον που κάποτε είχε εκδηλώσει το G20 για τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού κλάδου. Στις ΗΠΑ, το ψήφισμα του νομοσχεδίου Ντοντ-Φρανκ τον περασμένο Ιούλιο και η επικύρωσή του από τον Λευκό Οίκο σφράγισε το τέλος ενός κεφαλαίου έντονων πολιτικών διαβουλεύσεων σε αυτόν τον τομέα. Πλέον αναμένεται η εφαρμογή του νομοσχεδίου μέσα στην επόμενη διετία. Στον αναδυόμενο οικονομικό κόσμο, παράλληλα, οι κυβερνήσεις δίστασαν να δρομολογήσουν ανάλογες μεταρρυθμίσεις ή να λάβουν πρωτοβουλίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Τυπικώς, λοιπόν, αρκετά ζητήματα που αφορούν την αυστηρότερη και αποτελεσματικότερη παρακολούθηση του χρηματοπιστωτικού κλάδου παραμένουν άλυτα. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία του G20, δεν αναφέρθηκε ούτε σε ένα από αυτά, εκτός της ανάγκης ρύθμισης των αγορών εμπορευμάτων, σε ομιλία που έδωσε τον Αύγουστο για να θέσει τις προτεραιότητες για το 2011.

Ο παγκόσμιος χρηματοπιστωτικός κλάδος δεν μπορεί να μπει σε «ένα καλούπι» κανόνων. Η Βασιλεία ΙΙΙ ενσωματώνει τις βασικές προδιαγραφές. Δεν μπορεί να καλύψει όμως όλο το εύρος των κανόνων σε διαφορετικές χώρες, όπου η καθεμιά έχει το δικό της νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, από την Κίνα μέχρι την Ελβετία. Η σύγκλιση των λογιστικών κριτηρίων σε μια ενιαία, διεθνή φόρμουλα δεν θα είναι, εν τέλει, και τόσο εύκολη και απλή όσο προβλεπόταν. Δεδομένων αυτών των εμποδίων, οι συζητήσεις για τη μεταρρύθμιση του κλάδου, σε παγκόσμια κλίμακα, πρέπει να εξελιχθούν με τρία βασικά σημεία αναφοράς.

Πρώτον, το σύστημα των παγκόσμιων οργανισμών πρέπει να ενισχυθεί, δίνοντας προτεραιότητα όχι μόνον στο ΔΝΤ αλλά και σε άλλους οργανισμούς όπως η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) ή το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Κανόνων, με επαρκή αντιπροσώπευση χωρών όπως είναι η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία. Δεύτερον, είναι απαραίτητο να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την ενοποίηση των αγορών κεφαλαίου, μια διαδικασία που διασφαλίζει οφέλη τόσο για τους αποταμιευτές όσο και τους δανειολήπτες. Τρίτον, πρέπει να αναβαθμιστούν και να βελτιωθούν οι δυνατότητες παρακολούθησης του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος από τους φορείς δημοσίου συμφέροντος, προκειμένου να υπάρχει καλύτερη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς όπως είναι το ΔΝΤ και η BIS.

* Ο κ. Nicolas Veron είναι στέλεχος του Ινστιτούτου Bruegel στις Βρυξέλλες και συνεργάτης του Ινστιτούτου Peterson Διεθνών Οικονομικών στην Ουάσιγκτον.