The Economist

Σχεδόν κατά τύχη ο Ιβαν Γουίλιαμς συνειδητοποίησε εγκαίρως τρεις παραδοχές, αποδεικνύοντας τη διορατικότητά του. Πρώτον, ότι οι πραγματικά καινούργιες ιδέες δεν αποτελούν προϊόν επιδίωξης, αλλά απλώς τυχαίνει να τις συλλάβει κανείς. Δεύτερον, ότι εξ ορισμού είναι πολύ δύσκολο να εξηγήσεις σε κάποιον μια πραγματικά καινούργια ιδέα, γιατί οι λέξεις αρκούν μόνον και μόνο για να εκφράσουν κάτι ήδη γνωστό. Και τρίτον οι καλές ιδέες φαίνονται προφανείς όταν έχει περάσει ο χρόνος. Οπότε, έχοντας ήδη δύο κατά λάθος επιτεύγματα, το ένα ο Blogger και το άλλο το Τwitter, ο κ. Γουίλιαμς τώρα αποπειράται να αναδείξει τα τυχαία περιστατικά σε καθημερινότητα για την εταιρεία του, ονόματι Obvious (προφανής).

Το γνωστότερο από τα επιτεύγματά του είναι ο Blogger. Εμφανίστηκε περίπου στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν ο Ιβαν Γουίλιαμς και η ομάδα του αγωνίζονταν να δημιουργήσουν ένα περίπλοκο εργαλείο λογισμικού, ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να συνεργάζονται. Μεταξύ τους έπρεπε να είναι πάντα ενημερωμένοι κι έτσι κρατούσαν εσωτερικό ημερολόγιο. Δεδομένου ότι απ’ όλο το έργο που επεξεργάζονταν, μονάχα το κομμάτι αυτό φαινόταν να αποδίδει, αστειεύονταν, λέγοντας ότι το ημερολόγιο και όχι το αρχικό σχέδο έπρεπε να λάβει τη μορφή προϊόντος. Ετσι γεννήθηκε ο Blogger, μία υπηρεσία στο Διαδίκτυο, η οποία επιτρέπει στον καθένα και την καθεμιά να δημιουργήσει ένα ιστολόγιο. Τότε, σχεδόν κανένας δεν μπορούσε να αντιληφθεί τι είναι αυτό το πράγμα ή γιατί θα ενδιέφερε κάποιον. Ωστόσο, το 2003, η Google εξαγόρασε την εταιρεία και σήμερα τα ιστολόγια και η υπηρεσία Blogger αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Διαδικτύου.

Εν τούτοις, η υπαγωγή του εγχειρήματος στην Google σήμανε για τον Ιβαν Γουίλιαμς ότι η ενορατική προσέγγισή του, η προερχόμενη από τη λειτουργία του δεξιού μέρους του εγκεφάλου, μεταφερόταν στην αναλυτική προσέγγιση του αριστερού μέρους του εγκεφάλου – κι αυτό είναι ίδιον της Σίλικον Βάλεϊ. Η Google διεκήρυττε την καινοτομική φύση του Blogger, αλλά η ιδιοφυΐα του κ. Γουίλιαμς έχει να κάνει με το πώς χειρίζεται γνωστά προβλήματα (αναζήτηση στο Ιντερνετ, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ημερολόγια κ.λπ.) με ωμή βία, δηλαδή με αλγόριθμους και με εργαλεία της πληροφορικής. Το πάθος του, όμως, είναι η επίλυση νέων προβλημάτων. Θεωρητικά θα μπορούσε να το κάνει αυτό στην Google, διαθέτοντας ένα 20% του χρόνου του επιπλέον, αλλά στην πράξη τού φαινόταν πολύ κοπιώδες να διαδώσει τις ιδέες του εντός του γραφειοκρατικού μηχανισμού της εταιρείας. Το αριστερό και το δεξιό μέρος του εγκεφάλου συγκρουόταν με άλλους τρόπους. Η Google αξιολογεί τα επαγγελματικά μυαλά με τα επιστημονικά και τα ακαδημαϊκά διαπιστευτήρια, αλλά ο Ιβαν Γουίλιαμς παράτησε το πανεπιστήμιο στη Νεμπράσκα, γιατί το όλο σχήμα του φαινόταν ανόητο. Αφησε τη Google σε λιγότερο από δώδεκα μήνες.

Η επόμενη ιδέα του απέτυχε, γιατί υπήρξε εξ αρχής προφανής και όχι εκ των υστέρων. Του έγινε μάθημα η εμπειρία του αυτή. Οταν κυκλοφόρησαν τα podcast (με αφορμή τα iPod της Apple) ως το ηχητικό ανάλογο των ιστολογίων, ο κ. Γουίλιαμς χρησιμοποίησε τα χρήματα, που έβγαλε στη Google, για να επενδύσει σε μία εταιρεία ονόματι Odeo. Στόχος της, να διευκολύνει την παρακολούθηση των podcast. Το εν λόγω εργαλείο αποδείχθηκε τόσο ζωτικής σημασίας, ώστε η Apple δημιούργησε το iTunes, το δημοφιλές λογισμικό μουσικής βιβλιοθήκης και μείωσε την ανάγκη ύπαρξης της Odeo.

Ετσι ο κ. Γουίλιαμς έφτιαξε την εταιρεία, που έχει και σήμερα, την Obvious και δήλωσε αποφασισμένος να επιστρέψει στις παλιές καλές ημέρες των επιτυχημένων συμπτώσεων. Ενα από τα παράπλευρα σχέδιά του ήταν κάτι, που το ονόμαζε Twitter. (Ο Ιβαν Γουίλιαμς αγαπάει πολύ τα σχέδια στο περιθώριο των βασικών του σχεδίων, τα οποία απλώς υφίστανται για να προσφέρουν ένα σημείο αναφοράς).

Eάν τα ιστολόγια φαίνονταν δυσερμήνευτα το 1999, τα Twitter καθιστούν την όλη προσπάθεια σχεδόν αδύνατη. Θα μπορούσε κανείς να τα περιγράψει ως μικρο-ιστολόγια ή νανο-ιστολόγια, δεδομένου ότι τα Twitter (η λέξη σημαίνει «τιτίβισμα») επιτρέπουν στους χρήστες να γράφουν μόνο 140 χαρακτήρες κάθε φορά, αλλά χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε συσκευή ή ένα στιγμιαίο μήνυμα. Επιπλέον, υπάρχει κι ένας ακόμα περιορισμός. Κάθε κείμενο λογίζεται απάντηση στην ίδια ερώτηση. Η ερώτηση είναι: Τι κάνεις;

Σκεπτόμενοι με το αριστερό τμήμα του εγκεφάλου, οι πιο ορθολογιστές άνθρωποι θα συμφωνούσαν ότι αυτή η ιδέα είναι επιπόλοιη, ανιαρή και γελοία. Κι όμως, εκατομμύρια άνθρωποι θα την αγκάλιαζαν με ενθουσιασμό, «τιτιβίζοντας» όλη την ημέρα. Οπως όλα τα ωραία και νέα πράγματα, υποστηρίζει ο κ. Γουίλιαμς, έτσι και το «τιτίβισμα» έχει πειραματικό χαρακτήρα. Τελικώς, αποδεικνύεται ότι οι μαμάδες αρέσκονται να μαθαίνουν από τα μηνύματα του κινητού τους ότι τα –σε ηλικία εφηβείας– παιδιά τους τρώνε πορτοκάλια. Οι συνεργάτες σου εκτιμούν ότι τους ενημερώνεις ότι θα καθυστερήσεις, όταν σε περιμένουν σε μια σύσκεψη, και οι φίλοι σου, αν μάθουν ότι πίνεις καφέ στου Ζόναρς, μπορεί να περάσουν να σε δουν.

Ολα αυτά, έχουν κάνει τα Twitter το τρίτο μεγάλο πράγμα στη Σίλικον Βάλεϊ για το 2007 μετά το iPhone, το καινοτομικό νέο κινητό τηλέφωνο της Apple, και την ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης του Facebook. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί έσπευσαν να το αντιγράψουν, ότι η Google αγόρασε ένα αντίγραφο και ότι το Facebook έχει μετατρέψει τις ενημερώσεις του σε εσωτερικά Twitter (επιπλέον, το Facebook συνεργάζεται το ίδιο με τα Twitter). Το πώς ακριβώς θα βγουν χρήματα από το «τιτίβισμα» δεν είναι γνωστό ακόμα και αυτό το ζήτημα δεν απασχολούσε τον Ιβαν Γουίλιαμς στο παρελθόν – βέβαια, έχει την περιέργεια να μάθει. Θα ήθελε να αναδείξει το Twitter σε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά τoυ Ιντερνετ, όπως συνέβη και με τον Blogger. Ωστόσο, αυτό που πραγματικά θα ήθελε είναι να κάνει τις συμπτώσεις και τις τυχαίες ανακαλύψεις κυρίαρχη κουλτούρα. συνήθεια, διαδικασία ή εξειδίκευση. Γι’ αυτό και αποφάσισε να διασπείρει τους δώδεκα ανθρώπους, οι οποίοι εργάζονταν στο Twitter και να τους θέσει εκτός της εταιρείας του της Obvious. Τώρα αναζητεί νέα ταλέντα.

Η ειρωνεία να προσπαθείς να προσχεδιάσεις ένα τυχαίο συμβάν και να οργανώσεις τη συχνή εμφάνισή του εξακολουθεί να απασχολεί τον κ. Γουίλιαμς. Εξ ου και έχει αποδυθεί σε πνευματικούς ακροβατισμούς. Ενας αφορά το εξής ερώτημα: «Τι μπορούμε να αφαιρέσουμε για να επινοήσουμε κάτι καινούργιο;» Προ δεκαετίας θα μπορούσε να ξεκινήσες με το Yαhoo! και, αφού αφαιρούσες όλα τα περιττά, θα έφθανες στο Google. Εάν από τον Blogger τα αφαιρούσες όλα εκτός από 140 χαρακτήρες, θα κατέληγες στο Twitter.

Και οι απογοητεύσεις είναι στο πρόγραμμα

Οι ριζικοί περιορισμοί μπορούν να σε οδηγήσουν σε επαναστατικές ανακαλύψεις και εντελώς νέα πράγματα, όπως πιστεύει ο «μπαμπάς» του Blogger. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο αρέσουν στον κ. Γουίλιαμς οι απογοητεύσεις. Ο Blogger ανακαλύφθηκε, όταν αποκαρδιώθηκε από την πορεία ενός μεγαλύτερου σχεδίου, της δημιουργίας ενός λογισμικού συνεργασίας. Ακόμα και σήμερα επιμένει να απογοητεύεται από το εν λόγω εγχείρημα και ισχυρίζεται ότι θέλει να δημιουργήσει ένα είδος «λίστας προτεραιοτήτων και υποχρεώσεων», μία διασταύρωση μεταξύ ημερολογίου, wiki (λογισμικό σέρβερ για τη δωρεάν δημιουργία και διαμόρφωση ιστοσελίδων) και άλλων εργαλείων. Τελικώς, αυτό δεν είναι το σημαντικότερο πράγμα. Το σημαντικότερο είναι να προσπαθείς να κάνεις κάτι. «Εχουμε κάτι, που μας απασχολεί, ξεκινάμε από εκεί και τελικά αυτό γίνεται το μείζον θέμα», λέει ο Ιβαν Γουίλιαμς. Η Σίλικον Βάλεϊ είναι αυτό που είναι, γιατί έχει λίγες εταιρείες σαν τη Google και πολλούς ανθρώπους σαν τον Ιβαν Γουίλιαμς.