Της Κατερινας Kαπερναρακου

Εάν η Lehman Brothers (Αδελφοί Λίμαν) ήταν η Lehman... Sisters (Αδελφές Λίμαν) είναι πολύ πιθανόν πως δεν θα είχε χρεοκοπήσει. Γιατί; Διότι μια γυναίκα-μέλος διοικητικού συμβουλίου σε μία εταιρεία περιορίζει κατά 20% την πιθανότητα κατάρρευσής της. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε μετά από έρευνα σε 17.000 επιχειρήσεις ο καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου του Λιντς, Νικ Γουίλσον, ο οποίος παρουσίασε τα ευρήματά του σε πρόσφατη ημερίδα για τη γυναικεία ηγεσία του ΙΑΓΜΕ (Ινστιτούτο Ανάπτυξης Γυναικών Μάνατζερ και Επιχειρηματιών της ΕΕΔΕ).

Μία παροιμία λέει πως «όταν όλοι σκεπτόμαστε το ίδιο, κανείς δεν σκέπτεται πολύ». «Οι γυναίκες στα διοικητικά συμβούλια (Δ.Σ.) συνήθως ρωτούν για πράγματα, που άλλοι δεν τολμούν να ρωτήσουν, ακόμα κι αν δεν τα καταλαβαίνουν, όπως τα περίπλοκα επενδυτικά προϊόντα στην περίπτωση της τραπεζικής κρίσης, λόγου χάριν», είχε επισημάνει στην «Κ» η Μιρέλα Βίσερ, με μακρά θητεία σε διεθνείς ομίλους και πρωτοπόρος στις εθελοντικές πρωτοβουλίες για τη γυναικεία ηγεσία, όπως το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επαγγελματιών Γυναικών (EPWN).

Η ισοδύναμη συμμετοχή γυναικών σε κάθε έκφανση της οικονομικής δραστηριότητας μεταφράζεται σε βέλτιστη χρησιμοποίηση του ανθρώπινου κεφαλαίου. «Η Ευρώπη χρειάζεται όλα της τα ταλέντα για να μπορέσει να δει την οικονομία της να απογειώνεται», επισημαίνει η Ευρωπαία επίτροπος Δικαιοσύνης, Βίβιαν Ρέντινγκ, ζητώντας από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εθελοντικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της γυναικείας συμμετοχής στα διοικητικά συμβούλια. Εάν το επόμενο δωδεκάμηνο δεν υπάρξουν ικανοποιητικά αποτελέσματα, η κ. Ρέντινγκ θα εξετάσει την επιβολή ποσοστώσεων για τουλάχιστον το 30% των Δ.Σ. έως το 2015 και το 40% έως το 2020.

Αν και οι γυναίκες ισοδυναμούν με το 60% των αποφοίτων στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, υποεκπροσωπούνται στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Σύμφωνα με το ΕPWN, στις κορυφαίες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σήμερα από τις 4.875 θέσεις συνολικά των Δ.Σ. μόνον οι 571 καταλαμβάνονται από γυναίκες. Ωστόσο, σημειώνεται πρόοδος, με το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στην ανώτατη διοίκηση να αυξάνεται από το 8% το 2004 στο 12% το 2010. Με τους ρυθμούς αύξησης στο 21% ανά διετία, όπως εκτιμά το ΕPWN, η ισότιμη εκπροσώπηση θα μπορούσε να επιτευχθεί σε 16 χρόνια.

Σύμφωνα με έρευνα της McKinsey, εταιρείες με τρεις ή περισσότερες γυναίκες στα διοικητικά τους συμβούλια εμφανίζουν 15%-35% υψηλότερα λειτουργικά κέρδη από εκείνες με τα «ανδρικά» διοικητικά συμβούλια. Επιπλέον, έχουν εξαιρετικά καλύτερες επιδόσεις στο πεδίο των λογιστικών ελέγχων και της παρακολούθησης των επενδυτικών κινδύνων. «Οι γυναίκες εν γένει έχουν καλύτερες αποδόσεις στις επενδύσεις τους από τους άνδρες, σύμφωνα με έρευνα του νομπελίστα Ντάνιελ Κάνεμαν», τόνισε η Μιρέλα Βίσερ. «Συνήθως διαθέτουν πιο σταθερά χαρτοφυλάκια και δεν υιοθετούν εγωιστικές συμπεριφορές».

Παρά τις ενστάσεις, οι οποίες διατυπώνονται για τη μέθοδο των ποσοστώσεων, μέχρι στιγμής έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές. Πρωτοπόρος στην επιβολή τους είναι η Νορβηγία και την ακολουθούν η Ισπανία και η Γαλλία, ενώ στο τελικό στάδιο εισαγωγής τους βρίσκονται η Ιταλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία. Το 2000 το 7% των μελών των Δ.Σ. στις νορβηγικές επιχειρήσεις ήταν γυναίκες και σήμερα φθάνουν το 40,1% σε όλες τις εισηγμένες νορβηγικές εταιρείες (34,3% σε επιλεγμένες 23 εταιρείες, σύμφωνα με την έρευνα της Deloitte). «Οικονομική ανάπτυξη χωρίς ισότητα σημαίνει απλώς «κακά οικονομικά» και ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την ισότητα είναι οι ποσοστώσεις», επισημαίνει ο Νορβηγός υπουργός Ισότητας, Οικογένειας και Κοινωνικής Ενσωμάτωσης, Αουντούν Λισμπάκεν. «Ξεκινήσαμε στη δεκαετία του ’80 με τις ποσοστώσεις στην πολιτική, μετά στις εταιρείες και συνεχίζουμε στις πατρικές άδειες. Η ισότητα απαιτεί πολιτική δέσμευση πέραν των καλών προθέσεων».