Ευγενια Τζωρτζη

Ανάσα στις πιέσεις που δέχονται τα νοικοκυριά, στο μέσον της κρίσης, αποτελεί η απόφαση του Εφετείου Αθηνών που δικαιώνει τους δανειολήπτες για μια σειρά χρεώσεις που αφορούν σε τραπεζικές συναλλαγές ή πρακτικές. Η υπόθεση που αφορά συλλογική αγωγή της ΕΚΠΟΙΖΩ, χαρακτηρίζει παράνομες βασικές πρακτικές των τραπεζικών συμβάσεων και υποχρεώνει την Εθνική Τράπεζα –που ήταν ο αντίδικος σε αυτή την περίπτωση– σε χρηματική ικανοποίηση 100.000 για την ηθική βλάβη που υπέστη το καταναλωτικό κοινό. Παράλληλα προβλέπει περαιτέρω ποινή 3.000 ευρώ σε βάρος της τράπεζας για κάθε περίπτωση παραβίασης της απόφασης, η οποία ως τελεσίδικη είναι πλέον εκτελεστή. Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το περιεχόμενο της συγκεκριμένης απόφασης, επηρεάζει το σύνολο του τραπεζικού συστήματος και στον βαθμό που κριθεί –εκτός από τελεσίδικη– και αμετάκλητη απόφαση, μπορεί να προκαλέσει και νομοθετική παρέμβαση από την πλευρά της κυβέρνησης.

Σύμφωνα με την αριθμό 3499/2008, απόφαση του Εφετείου, καταχρηστικοί κρίνονται οι παρακάτω όροι

- Η επιβάρυνση του καταναλωτή που χρησιμοποιεί την πιστωτική κάρτα ως μέσο πίστωσης με τόκους αναδρομικά από την ημέρα διεξαγωγής της συναλλαγής και όχι με την πάροδο της προθεσμίας πληρωμής που αναγράφεται στον μηνιαίο λογαριασμό που του αποστέλλεται (γεγονός που συνεπάγεται την επιβάρυνση του καταναλωτή με τόκους κατά μέσο όρο 35 ημερών).

- Η επιβολή εξόδων για τις αναλήψεις μετρητών μέσω πιστωτικής κάρτας που κλιμακώνονται ανάλογα με το ποσό ανάληψης από 3 έως 20 ευρώ.

- Η δυνατότητα της τράπεζας για μεγαλύτερη αναπροσαρμογή στις πιστωτικές κάρτες από αυτή που προκύπτει από την αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ή τη δυνατότητα της τράπεζας να μη μειώσει το επιτόκιο όταν η πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ είναι καθοδική.

- Η επιβολή εξόδων αδράνειας (0,60 ή 1 ευρώ ανά μήνα) σε καταθετικούς λογαριασμούς που παραμένουν ακίνητοι για διάστημα μεγαλύτερο των 18 μηνών.

- Η δυνατότητα της τράπεζας να διαφοροποιεί τα επιτόκια καταθέσεων ανάλογα με το υπόλοιπο του λογαριασμού.

- Ο περιορισμός της ευθύνης της τράπεζας σε περίπτωση που γίνει παράνομη χρήση του απολεσθέντος ή κλαπέντος βιβλιαρίου καταθέσεως.

- Η επιβολή εξόδων τήρησης και παρακολούθησης στους λογαριασμούς καταθέσεων.

Κατά τη συζήτηση της έφεσης, η Εθνική Τράπεζα παραιτήθηκε άλλωστε από ένα μέρος της έφεσής της, δηλώνοντας ότι παύει τη χρήση των ακόλουθων επίσης όρων που κρίθηκαν πρωτοδίκως καταχρηστικοί και προβλέπουν:

- Την επιβολή εξόδων για την εξέταση αιτήματος δανειοδότησης που κλιμακώνονται ανάλογα με το ποσόν του στεγαστικού δανείου από 550 και φθάνουν έως και 1.500 ευρώ.

- Την επιβολή επιβάρυνσης στον δανειολήπτη 50 ευρώ για τη χορήγηση από την τράπεζα βεβαίωσης οφειλών.

- Τη μονομερή μεταβολή των όρων λειτουργίας των λογαριασμών καταθέσεων.

- Τον μονομερή καθορισμό των ημερών δέσμευσης και διαθεσιμότητας και μετάθεσης της έναρξης τοκοφορίας αναφορικά με ποσά που κατατίθενται.