Της Kατερινας Καπερναρακου

Σε δραματικούς τόνους προσπάθησε, την περασμένη εβδομάδα, η Κριστίν Λαγκάρντ να αφυπνίσει τους Ευρωπαίους ηγέτες, αλλά και τον γραφειοκρατικό μηχανισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάνοντας έκκληση για μέτρα ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, ζήτησε άμεση δράση για την ανάσχεση της μετάδοσης της δημοσιονομικής κρίσης από την Ελλάδα στην Ιταλία και την Ισπανία, με την οικοδόμηση ενός «τείχους προστασίας». «Ας είμαστε ρεαλιστές», είπε η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. «Η Ευρώπη τελεί σε μια δύσκολη κατάσταση και η Ελλάδα σε χειρότερη. Το να βρίσκονται αρκετές ευρωπαϊκές χώρες σε προγράμματα του ΔΝΤ είναι πολύ για μια περιοχή του κόσμου ιδιαίτερα ανεπτυγμένη και με υψηλό επίπεδο ζωής». Χαρακτήρισε το ευρώ εκπληκτικό επίτευγμα, το οποίο έδωσε στην Ευρώπη έναν αυθεντικά διεθνή ρόλο και το οποίο παντοιοτρόπως θα πρέπει οι κυβερνήσεις, τα κοινοβούλια και οι λαοί να υπερασπιστούν.

Η κ. Λαγκάρντ εξέφρασε, πάντως, την ελπίδα πως «το τέλος του 2012 θα είναι καλύτερο από την αρχή του», υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν ληφθεί από τις χώρες τα σωστά μέτρα. Οπως είπε, για τις προηγμένες χώρες τα μέτρα θα πρέπει να στοχεύουν στην αύξηση της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας, ενώ σε ορισμένες άλλες η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να γίνει πιο απαιτητική. «Το 2012 θα πρέπει να αποτελέσει τη χρονιά της θεραπείας», υπογράμμισε η Κριστίν Λαγκάρντ και επικαλέστηκε τον Ιπποκράτη: «Η θεραπεία είναι ζήτημα χρόνου, αλλά πολλές φορές είναι και ζήτημα ευκαιρίας». Η αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων υπαγορεύει αύξηση των κονδυλίων του διεθνούς οργανισμού, προκειμένου να ανταποκριθεί στον ηγετικό ρόλο που καλείται να διαδραματίσει. Τα προσεχή χρόνια, διευκρίνισε η κ. Λαγκάρντ, οι χρηματοδοτικές ανάγκες του ΔΝΤ θα ανέλθουν σε 1 τρισ. δολάρια.

Η επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού και πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας περιγράφει με ζοφερά χρώματα το πώς θα μπορούσε να εκτραπεί η δημοσιονομική κρίση σε μια πραγματικά παγκόσμια βουτιά. «Οσο περισσότερο περιμένουμε, τόσο θα χειροτερεύει η κατάσταση. Η μόνη λύση είναι να προχωρήσουμε μαζί μπροστά. Πρέπει να καταλάβουμε ότι έχουμε φτάσει σε κρίσιμη καμπή. Δεν μιλάμε για τη σωτηρία μιας χώρας ή μιας περιοχής. Μιλάμε για τη σωτηρία ολόκληρου του κόσμου από μια βουτιά της οικονομίας», διεμήνυσε.

Επίσης, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ενωση και τις κυβερνήσεις, αλλά και τους διεθνείς εταίρους, «να δώσουμε όλοι μαζί το μήνυμα σε χρηματιστές και κερδοσκόπους ότι είμαστε έτοιμοι να χρηματοδοτήσουμε όπου υπάρχουν ανάγκες και να τις αντιμετωπίσουμε», επισημαίνοντας ότι θα ήταν ιδανικό εάν συνδυάζονταν σε ένα μηχανισμό το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (250 δισ. ευρώ) και ο υπό ίδρυση Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (500 δισ. ευρώ). Κατά την επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ένας τέτοιος φορέας με κεφάλαια 750 δισ. ευρώ θα έπρεπε να βασίζεται στην κοινή βούληση για κοινή γραμμή άμυνας, αλλά και να υπάγεται σε κοινούς κανόνες. Από την πλευρά του, ο Ιταλός πρωθυπουργός, Μάριο Μόντι, αλλά και ο συμπατριώτης του και πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, ζητούν να φθάσουν τα κεφάλαια του ESM το 1 τρισ. ευρώ. Διαθέτοντας η Ευρωζώνη ένα τέτοιο οπλοστάσιο, συμπλήρωσε η Κριστίν Λαγκάρντ, η Ιταλία και η Ισπανία δεν θα κινδυνεύσουν, επειδή δεν θα μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια από τις αγορές λόγω του υψηλού κόστους.

Εξίσου σημαντικό οπλισμό για την αντιμετώπιση της κρίσης θεωρεί και τα εξής: τον επιμερισμό του κινδύνου με την έκδοση ευρωομολόγου, την παρέμβαση της ΕΚΤ για να διασφαλιστούν η σταθερότητα των τραπεζών και η ρευστότητα στις αγορές κρατικών ομολόγων, την προώθηση μέτρων ανάπτυξης και όχι λιτότητας, και τη στενότερη ενοποίηση της Ευρωζώνης. Φαίνεται πως Κριστίν Λαγκάρντ και Μάριο Μόντι έχουν διαμορφώσει ένα άτυπο μέτωπο απέναντι στη Γερμανία. Το Βερολίνο εμμένει στη θέση του περί μη έκδοσης ευρωομολόγου ή ενίσχυσης των κεφαλαίων του Μηχανισμού Σταθερότητας, χωρίς, όμως, να αποκλείει πλέον την ανάγκη αναπτυξιακών παρεμβάσεων.

Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, η Γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ, παρά τη σφοδρή κριτική που έχει δεχθεί για τη στάση της, επανέλαβε τη δέσμευσή της να κάνει ό,τι είναι αναγκαίο για να σώσει την ευρωπαϊκή ενότητα. Ωστόσο, για πρώτη φορά διατύπωσε αμφιβολίες για τις πιθανότητες της Ευρώπης να σώσει την Ελλάδα από χρεοκοπία. «Παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί, ούτε οι Ελληνες ούτε η διεθνής κοινότητα έχουν κατορθώσει να σταθεροποιήσουν την κατάσταση», δήλωσε η Γερμανίδα καγκελάριος, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα «ιδιαίτερη περίπτωση»...

Απέναντι στην «ιδιαίτερη περίπτωση της Ελλάδας», όπως το διατύπωσε η Αγκελα Μέρκελ, η Κριστίν Λαγκάρντ απέκλεισε το ενδεχόμενο μιας χρεοκοπίας της χώρας. Αναφέρθηκε, όμως, στην περίπτωση, κατά την οποία η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα δεν αποδειχθεί επαρκής για την αναγκαία μείωση του χρέους της χώρας, οπότε τότε θα πρέπει να συμμετάσχει και ο δημόσιος τομέας, ο οποίος κατέχει ελληνικά ομόλογα. Εν τω μεταξύ, δεν παρέλειψε να προσθέσει ότι τα λοιπά κράτη–μέλη του οργανισμού ανησυχούν για την παρατεταμένα έκρυθμη κατάσταση στην Ευρωζώνη.

Μιλώντας στο γερμανικό ραδιόφωνο, η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου υπογράμμισε τα εξής: «Δεν θέλω να δεσμευθώ μιλώντας για συγκεκριμένα ποσοστά ως προς τη μείωση του χρέους. Είναι πολλοί οι δρόμοι που οδηγούν στη Ρώμη. Θα πρέπει κανείς να εξετάσει λεπτομερώς τη συμφωνία, αλλά εμείς δεν συμμετέχουμε στις διαπραγματεύσεις αυτές». Οπως σημείωσε, πάντως, «το αποτέλεσμά τους είναι πολύ σημαντικό για τον σχεδιασμό του δευτέρου προγράμματος στήριξης». Η ίδια μάλιστα άφησε να εννοηθεί ότι το ΔΝΤ δεν προτίθεται να συμμετάσχει στην αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης, εάν δεν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της χώρας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη στάση της Γερμανίας όσον αφορά την ανάγκη στήριξης και χρηματοδότησης ενός ενιαίου και πλουσιότερου ευρωπαϊκού μηχανισμού διάσωσης. Τόνισε πως θα πρέπει ως προϋπόθεση οι υπόλοιπες χώρες να συμφωνήσουν σε δημοσιονομική πειθαρχία. «Η Γερμανία περιμένει από τις άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, και ειδικά την Ελλάδα, να καταβάλουν πραγματικές προσπάθειες», τόνισε η Κριστίν Λαγκάρντ. «Υπάρχει ανάγκη για πειθαρχία, κυρώσεις, αυτοματισμούς σε όλα αυτά. Χρειάζεται κατά κάποιο τρόπο ευρωπαϊκός ζήλος για να βασίζονται οι προϋπολογισμοί σε γερά θεμέλια. Με βάση τα παραπάνω, η Γερμανία μπορεί να καταλάβει, γιατί η άμυνα μέσω ενός ρωμαλέου μηχανισμού επίσης βοηθά».