Χριστινα Kοψινη

Αυξήσεις στους πραγματικούς μισθούς στα όρια ή λίγο κατώτερες από την αύξηση της παραγωγικότητας, με την ταυτόχρονη προώθηση στοχευμένων παραγωγικών δημοσίων επενδύσεων που θα ενισχύουν και τη ζήτηση και το παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας, προτείνει μελέτη του ΙΟΒΕ, προτάσσοντας ως επείγουσα την ανάγκη αλλαγής προτύπου οικονομικής πολιτικής.

Σε μια διαφορετική –για τα συνήθη δεδομένα του ΙΟΒΕ– προσέγγιση, ο επιστημονικός συνεργάτης του ιδρύματος Ν. Ζόνζηλος αναρωτιέται εάν υπάρχει «κάποιο θεμελιακό λάθος», θέτοντας ξανά ευθέως το εξής ερώτημα: «Γιατί, παρά την προσπάθεια και τις θυσίες, ο δρόμος για την επιστροφή στην ισορροπία διαρκώς μακραίνει και, βέβαια, η αγανάκτηση της κοινωνίας ανεβαίνει και η υπομονή εξαντλείται;».

Ο ερευνητής θεωρεί ότι έχει κομβικό ρόλο η ζήτηση και εκτιμά ότι εντέλει οι ακολουθούμενες πολιτικές έχουν οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα. «Σε μια οικονομία με αγκυλώσεις και δυσκαμψίες, όπως η ελληνική, και με υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά προϊόντος και εργασίας, μια μείωση των μισθών οδηγεί σε άνοδο της ανεργίας και υποχώρηση της οικονομικής δραστηριότητας, αφού περιορίζει τον κύριο καθοριστικό παράγοντα του επιπέδου της παραγωγής, τη ζήτηση. Εχουμε δηλαδή ακριβώς το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και βέβαια παρούσες τις δυσμενείς δημοσιονομικές επιπτώσεις (λιγότεροι φόροι, λιγότερες εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση, αυξημένες κοινωνικές μεταβιβάσεις).»

Ο κ. Ζόνζηλος χαρακτηρίζει εσφαλμένη τη μείωση των μισθών χωρίς να προηγηθούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, χωρίς δηλαδή την αλληλουχία μέτρων. «Η συνταγή εφαρμόστηκε ακριβώς ανάποδα και βέβαια απέτυχε», επισημαίνει. Και τούτο προκύπτει όχι μόνο από την αύξηση της ανεργίας στο 17%-18% και του παραγωγικού κενού στο 8% έως 11%, παρ’ όλη τη μείωση των μισθών και του κόστους εργασίας, αλλά και από τη σθεναρή αντίσταση των τιμών.

«Σε αυτές τις συνθήκες το επίπεδο τιμών θα έπρεπε να έχει υποχωρήσει αισθητά, ώστε να μπορέσει να εξισορροπήσει τη συνολική προσφορά και ζήτηση της οικονομίας. Ομως αυτό δεν έγινε. Μόνον ο εκτός εμμέσου φορολογίας πληθωρισμός υποχώρησε κάπως. Οι τιμές αντιστέκονται στην πτώση· ο πληθωρισμός έκλεισε στο 3,3% και οι τιμές των εξαγόμενων στο 5% το 2010 και προσεγγίζει το 7% το 2011», σημειώνει ο ερευνητής.

«Η αδυναμία του πολιτικού συστήματος να πάρει έγκαιρα αποφάσεις, ομάδες συμφερόντων με τους αρχηγούς τους που αντιδρούν σε κάθε αλλαγή καθώς και τεχνοκράτες με κάποιες εμμονές, αλλά και λάθη στη διάγνωση και στη χάραξη και εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής οδήγησαν τη χώρα στο όριο», εκτιμά ο ερευνητής και επιμένει: «Ενας τρόπος υπάρχει: διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και ιδίως αυτές που ενισχύουν τον ανταγωνισμό στην αγορά προϊόντος και τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα».