Του Βαγγελη Mανδραβελη

Η οικονομική κρίση και τα τραγικά δημοσιονομικά προβλήματα εξαναγκάζουν την χώρα να πράξει το αυτονόητο: να προχωρήσει στη δημιουργία ενός ισχυρού πολιτικού κέντρου συντονισμού των δράσεων και των έργων Τεχνολογιών, Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ). Παρά το γεγονός ότι οι οριστικές αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί ακόμη, εν τούτοις πυκνώνουν οι σκέψεις συστέγασης δράσεων, επιχειρησιακών προγραμμάτων και δημοσίων υπηρεσιών που αφορούν στο ΤΠΕ.

Την αναγκαιότητα αυτή υπογράμμισε και το πρόσφατο εγχείρημα της απογραφής των δημοσίων υπαλλήλων. Πολλοί είναι εκείνοι οι οποίοι θεωρούν ότι η συγκεκριμένη προσπάθεια δεν θα αποκαλύψει τυχόν εικονικούς δημοσίους υπαλλήλους που υπάρχουν, ενώ ακόμη δεν θα καλύψει και όλους τους πραγματικούς υπαλλήλους. Η επαλήθευση μάλιστα των καταχωρημένων στοιχείων θα αποτελέσει ένα τιτάνιο έργο, χωρίς κανείς να είναι σε θέση να προσδιορίσει τον χρόνο που θα δοθεί ακριβής απάντηση στο... προαιώνιο ερώτημα «πόσοι είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα».

Η χώρα χρειάζεται σχέδιο και στρατηγική για την απόκτηση εργαλείων που θα τιθασεύσουν το ψηφιακό χάσμα της με την υπόλοιπη Ευρώπη. Προς την κατεύθυνση αυτή αρχίζουν να ωριμάζουν οι συνθήκες για την ομογενοποίηση των κέντρων λήψης αποφάσεων που αφορούν τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών.

Το πρώτο βήμα αναμένεται να γίνει με την ενοποίηση των δημόσιων ανώνυμων εταιρειών με αρμοδιότητα στις ΤΠΕ. Πρόκειται για τις εταιρείες Κοινωνία της Πληροφορίας Α. Ε. (υπάγεται στο υπ. Δημόσιας Διοίηκησης), Ψηφιακές Ενισχύσεις Α. Ε. (υπ. Οικονομίας - Ανταγωνιστικότητας) και το Ελληνικό Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας (υπ. Οικονομίας - Ανταγωνιστικότητας). Τα σχέδια προβλέπουν τη συγχώνευση των δύο πρώτων μεταξύ τους, ενώ το Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας θα απορροφηθεί από την ΕΛΣΤΑΤ. Ερώτημα τίθεται για τη λειτουργια της εταιρείας Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ) Α. Ε., η οποία υπάγεται στο υπουργείο Εργασίας.

Οι όποιες μεταβολές στο καθεστώς λειτουργίας των προαναφερόμενων εταιρειών αναμένεται να ανακοινωθούν μέσα στον Σεπτέμβριο και ειδικά στον δεύτερο κύκλο «μείωσης του ελληνικού κράτους» που θα ανακοινώσει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Θ. Πάγκαλος. Ο ίδιος, μάλιστα, σε πρόσφατη σχετική σύσκεψη φέρεται να παραδέχτηκε χαριτολογώντας ότι οι ΤΠΕ είναι το δεύτερο σοβαρότερο θέμα που απασχολεί την κυβέρνηση μετά τα δημοσιονονομικά.

Το επόμενο βήμα, εφόσον τα προτεινόμενα σχέδια ευοδωθούν, θα είναι η συστέγαση των ειδικών γραμματειών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Ψηφιακού Σχεδιασμού. Η πρώτη υπάγεται στο υπουργείο Δημόσιας Διοίκησης και αντικείμενό της θεωρητικά είναι ο εκσυγχρονισμός του δημόσιου τομέα, ενώ η γραμματεία Ψηφιακού Σχεδιασμού υπάγεται στο υπουργείο Οικονομίας - Ανταγωνιστικότητας και στις αρμοδιότητές της είναι ο εκσυγχρονισμός των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Στην πράξη οι δύο γραμματείες τα κάνουν όλα, ανάλογα με το ποιος διαθέτει κονδύλια (κυρίως κοινοτικά).

Τις δύο γραμματείες φέρεται να ενδιαφέρεται να αναλάβει ο υπουργός Επικρατείας κ. Χ. Παμπούκης, ενώ δεν αποκλείεται να υπαχθούν και απευθείας στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης. Μια τέτοια απόφαση σημαίνει αυτοδικαίως ότι τουλάχιστον δύο επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ θα περιέλθουν στην αρμοδιότητα του νέου πολιτικού προϊσταμένου και μαζί με αυτά κονδύλια άνω των 2,5 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ψηφιακού Σχεδιασμού», συνολικού ύψους 2 δισ. εκατ. ευρώ και το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Διοικητική Μεταρρύθμιση», ύψους 675 εκατ. ευρώ. Σε ένα τέτοιο σενάριο, μια ενοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων δεν είναι εφικτή, παρά τη συνάφεια μεταξύ τους, λόγω κοινοτικών περιορισμών. Ως συνέπεια, οι δύο γραμματείες που είναι αρμόδιες για τα δύο προγράμματα θα διατηρήσουν την αυτονομία τους. Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει τη συστέγασή τους σε κάποιο άλλο υπουργείο.

Μια τέτοια κίνηση αναμένεται να ικανοποιήσει και τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Πληροοφρικής & Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΣΕΠΕ), πάγιο αίτημα του οποίου είναι η θέσπιση της λειτουργίας υπουργείου Πληροφορικής & Επικοινωνιών. Στελέχη της αγοράς μάλιστα αναφέρουν ότι, εφόσον το σχέδιο της συστέγασης των ειδικών γραμματειών ευοδωθεί, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάσει τη μεταφορά στον νέο πολιτικό φορέα και άλλων γραμματειών, όπως π. χ. είναι η Γενική Γραμματεία Επικοινωνιών που υπάγεται στο υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων.