THE ECONOMIST

Oι αυτοκινητοβιομηχανίες General Motors και Ford ανακοίνωσαν μεγάλη μείωση των κεφαλαίων το τρίτο τρίμηνο. Η GM αναμένεται να μείνει χωρίς κεφάλαια το 2009 και θα ακολουθήσει η Ford. Η Chrysler, που ανήκει κατά 80% στην εταιρεία ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων Cerberus Capital, δεν μιλάει τόσο ανοικτά για τα οικονομικά της δεινά. Ολοι, όμως, υποψιάζονται ότι βρίσκεται σε αδιέξοδο. Σε όλο το φάσμα της αμερικανικής κοινωνίας, βιομηχανία, πολιτική και εργαζόμενοι, σπάνια υπάρχει τέτοια ομοφωνία: το Ντιτρόιτ χρήζει βοηθείας. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες ζητούν 50 δισ. δολάρια από τα χρήματα των φορολογουμένων για να επιβιώσουν. Οταν η κυβέρνηση διοχετεύει περισσότερα από ένα τρισ. δολάρια στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεν θα ήταν δίκαιο; Αν πράγματι πρόκειται να σώσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας, δεν είναι λογικό να το κάνει;

Δεν αποκλείεται η επένδυση αυτή του κράτους να αποφέρει τελικά κέρδος. Οι τράπεζες νομιμοποιούνται να ζητούν βοήθεια επειδή το σύνολο της οικονομίας εξαρτάται από τις υπηρεσίες τους. Οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες το παραδέχονται, αλλά ισχυρίζονται ότι στην πράξη αποτελούν κι αυτές ειδική περίπτωση μετά από χρόνια μείωση της παραγωγικής τους δυνατότητας και επαναδιαπραγμάτευσης του κόστους τους με τα εργατικά συνδικάτα. Εχουν κάποιο δίκιο.

Η παγκόσμια βιομηχανία οχημάτων εγκαταλείπει τις κορεσμένες αγορές των πλούσιων χωρών και στρέφεται στο τεράστιο δυναμικό των αναπτυσσόμενων οικονομιών. Είναι, όμως, αυτός ικανοποιητικός λόγος για μια κρατική ενίσχυση; Καθόλου. Οι αμερικανικές αρχές δημιούργησαν το Αρθρο 11 ακριβώς για να βοηθήσουν εταιρείες που έχουν ανάγκη προστασίας από τους πιστωτές όταν αναδιαρθρώνουν τις υποχρεώσεις και επιλέγουν τις κερδοφόρες επιχειρήσεις απορρίπτοντας τις επισφαλείς. Αν GM και Ford στη Βόρεια Αμερική υποβάλουν αίτηση προστασίας, οι μονάδες τους σε άλλα μέρη ουσιαστικά δεν θα επηρεαστούν. Ακόμη και στη Βόρεια Αμερική θα μειώνουν το κόστος και θα επαναδιαπραγματεύονται συμβόλαια. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το Κογκρέσο θα αγνοήσει αυτό το επιχείρημα και θα υποκύψει σ’ εκείνο περί της «διάσωσης θέσεων εργασίας» ώστε να εξουδετερώσει το πολιτικό κόστος που επέφερε η ενίσχυση των εταιρειών της Wall Street. Και όμως θα ήταν καλύτερα να άφηνε τις αυτοκινητοβιομηχανίες να καταρρεύσουν.