Του Β. Μανδραβελη / vmandravelis@kathimerini.gr

Με έργα πληροφορικής... «γεφύρια της Αρτας», γέμισε η χώρα στα τρία Kοινοτικά Πλαίσια Στήριξης την τελευταία 20ετία. Αλλα έργα δεν παραδόθηκαν ποτέ, άλλα παραδόθηκαν με τεχνικές αστοχίες και άλλα ολοκληρώθηκαν τεχνικά άρτια τα οποία όμως δεν λειτούργησαν ποτέ. Στην τελευταία κατηγορία, ανήκει και το «ΟΔΔΥνετ (ODDYnet.gr)», το σύστημα που στόχο είχε να μετατρέψει τις δημοπρασίες του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Υλικού (ΟΔΔΥ), σε ηλεκτρονικές. Με το πάτημα μερικών πλήκτρων, ο χρήστης ανά την Ελλάδα, θα μπορούσε να δίνει την προσφορά του σε ένα εκποιούμενο προϊόν από τον ΟΔΔΥ.

Το έργο όμως δεν λειτούργησε ποτέ στην πράξη. Και αυτό γιατί, όπως αναφέρουν εργαζόμενοι στον ΟΔΔΥ, κανένας δεν ήταν διατεθειμένος, ούτε από την πλευρά του οργανισμού, ούτε από την πλευρά των συμμετεχόντων στις δημοπρασίες, ν’ αξιοποιήσουν το σύστημα. Οι ίδιοι, κάνουν λόγο για μια «δυσεξήγητη αμέλεια» της διοίκησης, η οποία δεν πέρασε απαρατήρητη από τον επιτόπιο έλεγχο της Διαχειριστικής Αρχής Παρακολούθησης του έργου.

Ο έλεγχος αυτός –όσο και αν η Ειδική Γραμματεία «Ψηφιακής Σύγκλισης» πιέζει προς την αντίθετη κατεύθυνση– προκάλεσε μια έκθεση-καταπέλτη. «Μέσα σε 23 από τους 28 μήνες που ίσχυσε η “Συμφωνία Επιπέδου Παρεχόμενων Υπηρεσιών”, δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία ηλεκτρονική δημοπρασία», αναφέρει η σχετική Εκθεση Επιτόπιου Ελέγχου του Εργου. Ευλόγως επομένως, οι επιθεωρητές του υπουργείου Οικονομίας (Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ψηφιακή Σύγκλιση»), πρότειναν την απένταξη του έργου από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» (ΕΠ ΚτΠ), απ’ όπου και χρηματοδοτήθηκε η ανάπτυξή του με περίπου 510.000 ευρώ.

Το «ΟΔΔΥνετ» αποτέλεσε μέρος του πληροφοριακού εκσυγχρονισμού του ΟΔΔΥ. Το έργο εντάχθηκε το 2003 στο ΕΠ ΚτΠ με προϋπολογισμό 1,45 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 720.000 ευρώ προϋπολογίσθηκαν για το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) του ΟΔΔΥ και 540.000 για το «ΟΔΔΥνετ». Το έργο ξεκίνησε να υλοποιείται μετά το σχετικό διαγωνισμό τον Ιούλιο του 2005 και παραδόθηκε στον ΟΔΔΥ έξι μήνες νωρίτερα (30/6/2006) απ’ ό,τι προέβλεπε το σχετικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Μάλιστα η εφαρμογή των ηλεκτρονικών δημοπρασιών ήταν λειτουργικά αποτελεσματική, αφού όπως διαπίστωσαν και οι επιθεωρητές του έργου «η Μελέτη Εφαρμογής καλύπτει τα προβλεπόμενα από το εγκεκριμένο Τεχνικό Δελτίο Εργου».

Ωστόσο, η πρώτη ηλεκτρονική δημοπρασία πραγματοποιήθηκε 24 μήνες μετά από την παράδοση του έργου και μόλις ένα μήνα μετά τον επιτόπιο έλεγχο του έργου, όπου βγήκε η «κόκκινη κάρτα». Μάλιστα ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΔΔΥ κ. Θ. Αγραφιώτης, περιχαρής σε συνέντευξή του σε εφημερίδα γνωστοποιούσε την πρώτη ηλεκτρονική δημοπρασία του ΟΔΔΥ στις 15/7/2008. Ωστόσο έκτοτε, οι ηλεκτρονικές δημοπρασίες συνεχίζονται χειρωνακτικά, ενώ στις λιγοστές που γίνονται ηλεκτρονικά, σύμφωνα με τους ελεγκτές του έργου, ο server δεν ανταποκρίνεται μέσα στον χρόνο που έθετε ο ΟΔΔΥ για τα «χτυπήματα» των προσφορών.

Ο κ. Αγραφιώτης σε επικοινωνία της «Κ», κάνει λόγο για συνεχείς και μάλιστα επιτυχείς Ηλεκτρονικές Δημοπρασίες στον ΟΔΔΥ. Σημειώνει δε ότι και οι επόμενες προγραμματισμένες δημοπρασίες (23/2 και 5/3) θα γίνουν ηλεκτρονικά. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των πρόσφατων δημοπρασιών στον ιστοτόπο του «ΟΔΔΥνετ» δείχνουν μια δημοπρασία στις 27/1/2009 για 10 ευτελούς αξίας μηχανοκίνητα οχήματα, ενώ τίποτε δεν περιλαμβάνεται στις «προσεχείς Ηλεκτρονικές Δημοπρασίες».

Νυν και πρώην στελέχη του ΟΔΔΥ κάνουν λόγο για ένα έργο που «κρατιέται σε ζωή» μόνον για ταμειακούς σκοπούς – προκειμένου δηλαδή το έργο να μην απενταχθεί από το ΕΠ ΚτΠ και βαρύνει αποκλειστικά εθνικούς πόρους. Μάλιστα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να αποσταλεί από την Ειδική Γραμματεία «Ψηφιακής Σύγκλισης», νέο κλιμάκιο επιθεωρητών του έργου. Και σύμφωνα με τον Ειδικό Γραμματέα «Ψηφιακής Σύγκλισης», κ. Β. Ασημακόπουλο, στόχος της γραμματείας είναι το έργο να λειτουργήσει. Ο ίδιος άλλωστε, ποτέ δεν υπέγραψε την Εκθεση Επιτόπιου Ελέγχου του Εργου που ολοκλήρωσαν οι επιθεωρητές τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Η δυσθυμία που παρατηρείται στη λειτουργία του «ΟΔΔΥνετ» αποδίδεται στην απουσία εξειδικευμένου προσωπικού (πληροφορικής), στην αδιαφορία του προσωπικού και πολλές άλλες παρόμοιες αρτηριοσκληρωτικές διαδικασίες του δημοσίου τομέα. Οι πιο «πονηροί» ωστόσο κάνουν λόγο για συμφέροντα που κρύβονται πίσω από μια χειρωνακτική και αδιαφανή διαδικασία των δημοπρασιών. Οι ίδιοι κάνουν λόγο για «γδύσιμο» οχημάτων πριν τη δημοπρασία –χαρακτηριστικά αναφέρουν τη δημοπρασία πολυτελούς αυτοκινήτου (Ferrari) χωρίς τις πόρτες– προκειμένου να πέσει η αξία του οχήματος. Μάλιστα στο παρελθόν είχε γίνει και ΕΔΕ καθώς δημοπρατήθηκαν δύο φορτηγά αυτοκίνητα χωρίς τις... μηχανές τους. Η αφαίρεση των μηχανών έγινε από τις αποθήκες του ΟΔΔΥ και η ΕΔΕ που διενεργήθηκε, όπως αναφέρει στέλεχός του, έδειξε «πλημμελή φύλαξη». «Ολες οι ΕΔΕ εκεί κατέληξαν, δηλαδή σε προσλήψεις», παρατηρεί το στέλεχος του ΟΔΔΥ.

Βασικός στόχος του «ΟΔΔΥνετ» ήταν η αύξηση της διαφάνειας και η διεύρυνση των υπερθεματιστών στις διαδικασίες δημοπρασιών. Η πληροφορική εξασφαλίζει και τα δύο, εφόσον όμως τα συστήματα λειτουργούν.

Τραγελαφικά ήταν τα ευρήματα του επιτόπιου ελέγχου στον ΟΔΔΥ για την πορεία του έργου «ΟΔΔΥνετ». Οπως αναφέρουν οι επιθεωρητές του έργου, «η σχετική ιστοσελίδα των ηλεκτρονικών δημοπρασιών (link στην κεντρική ιστοσελίδα του ΟΔΔΥ) ενεργοποιήθηκε μετά τη διενέργεια της επιθεώρησης». Απαιτήθηκαν έτσι 23 μήνες μετά την ολοκλήρωση του έργου για να συνδεθούν οι δύο ιστοσελίδες. Και δεν είναι μόνον αυτά. Αναλυτικά η έκθεση αναφέρει ότι:

1. Κατά τη διενέργεια της επιθεώρησης διαπιστώθηκε ότι ενώ το «Πληροφοριακό Σύστημα διάχυσης του πληροφοριακού υλικού του ΟΔΔΥ και διενέργειας Ηλεκτρονικών Δημοπρασιών» που προέβλεπε το υποέργο 2 είχε παραδοθεί από τον Ανάδοχο και παραληφθεί από τον ΤΔ (σ.σ. Τελικό Δικαιούχο), εν τούτοις δεν διενεργήθηκε καμία δημοπρασία κατά τη διάρκεια της περιόδου SLA (από τις 1/7/2006 μέχρι την επιθεώρηση, ήτοι για τους 23 από τους 28 μήνες του SLA). Για τους παραπάνω μήνες δεν παρέχονταν από το υποέργο (και κατ’ επέκταση από το έργο) υπηρεσίες προς τον πολίτη. Οι δαπάνες του έργου μέχρι την ημερομηνία διενέργειας της επιθεώρησης δεν είναι επιλέξιμες.

2. Με επίσκεψη στην ιστοσελίδα του έργου στις 29/9/2008 διαπιστώθηκε ότι είχε προγραμματιστεί η ηλεκτρονική δημοπρασία για 7 δίκυκλα και 4 επιβατικά αυτοκίνητα για τη μεθεπομένη (1/10/2008) η οποία θα ήταν ανοιχτή για 2 λεπτά. Παρόλα αυτά, οι υπερβολικές καθυστερήσεις του server όσον αφορά την ενημέρωση της ιστοσελίδας, καθιστά τη συμμετοχή του κοινού αμφίβολη έως αδύνατη. Το έργο ως έχει δεν είναι λειτουργικό.