Του Σωτηρη Nικα

«Δυο πόρτες έχει η ζωή», λέει το τραγούδι και απ’ ό,τι φαίνεται, Ελλάδα και Πορτογαλία άνοιξαν από μία τις τελευταίες μέρες. Το ποια πόρτα θα οδηγήσει σε ασφαλές μονοπάτι, κανείς δεν μπορεί να το ξέρει από τώρα.

Στα τέλη Ιανουαρίου η Ελλάδα επέλεξε να δανειστεί ακριβά -πήρε 8 δισ. ευρώ με το υψηλότερο επιτόκιο των τελευταίων 10 χρόνων (6,2%) μέσω 5ετών τίτλων- αλλά άντλησε τελικά το ποσό που η ίδια επιθυμούσε.

Μέσα στην εβδομάδα, η Πορτογαλία ήθελε αρχικά να δανειστεί 500 εκατ. ευρώ μέσω εντόκων γραμματίων και τελικά ανακοίνωσε ότι θα πάρει 300 εκατ. ευρώ, γιατί διαπίστωσε ότι το επιτόκιο ξέφευγε στην περιοχή του 2%, όταν στις 20 Ιανουαρίου αντίστοιχη έκδοση είχε γίνει με επιτόκιο 0,93%. Τελικά, τα 300 εκατ. ευρώ τα δανείστηκε με επιτόκιο 1,37%.

Μάλιστα, έπειτα από αυτήν την εξέλιξη τα αντανακλαστικά του Πορτογάλου υπουργού Οικονομικών, κ. Φερνάντο Τεϊζέιρα ντος Σάντος, ήταν αστραπιαία, καθώς εξαπέλυσε ευθεία βολή κατά των κερδοσκοπικών παιχνιδιών, δηλώνοντας ότι η χώρα του έχει γίνει η «νέα λεία» των αγορών μετά την Ελλάδα και ότι οι επενδυτές έχουν «ζωώδη αντίληψη».

Πρόκειται, λοιπόν, για δύο διαφορετικούς τρόπους διαχείρισης της ίδιας κατάστασης. Γιατί, πλέον, οι διεθνείς αγορές έχουν στρέψει την προσοχή τους στην Πορτογαλία ως τον αμέσως επόμενο «αδύναμο κρίκο» της Ευρωζώνης.

Αναλυτές της αγοράς ομολόγων υποστηρίζουν ότι όταν «πουλάς χρέος όσο όσο, δείχνεις ότι είσαι απελπισμένος». Στην αντίθετη περίπτωση, δηλαδή «όταν κόβεις τις εκδόσεις σου, λες ότι όλοι οι άλλοι εκτιμούν λάθος την κατάσταση της οικονομίας μου και θα τους αναγκάσουμε να τα δουν τα πράγματα ως έχουν».

Σύμφωνα με τους ίδιους αναλυτές, «και οι δύο προσεγγίσεις είναι λάθος». Αυτό γιατί «από μόνες τους Ελλάδα και Πορτογαλία δεν θα τα καταφέρουν. Οταν οι αγορές κινούνται τόσο δραστήρια, τότε δεν μπορείς να τις αντιμετωπίσεις μόνος σου» και συμπληρώνουν ότι «οι αγορές υποψιάζονται ότι οι κοινωνίες δεν μπορούν να δεχτούν τα μέτρα και θα παίρνουν τα κέρδη τους λίγα λίγα».

Πότε θα ξέρουμε όμως ποια από τις δύο στρατηγικές ήταν η καλύτερη, δεδομένων πάντα των συνθηκών στις αγορές; «Σύντομα», υποστηρίζουν οι παράγοντες της αγοράς, καθώς σε λίγο καιρό και οι δύο χώρες θα χρειαστεί να «ψάξουν» για δανεικά και εκεί θα φανούν τα αποτελέσματα των χειρισμών που έκαναν Ελλάδα και Πορτογαλία. Να σημειωθεί ότι για το 2010 το δανειακό πρόγραμμα της Ελλάδας ανέρχεται στα 53-54 δισ. ευρώ και της Πορτογαλίας περίπου στα 37 δισ. ευρώ. Επίσης, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα ανέλθει φέτος στο 120,4% του ΑΕΠ, ενώ της Πορτογαλίας στην περιοχή του 85% του ΑΕΠ της.

Ωστόσο, σημειώνουν ότι αυτό που πρέπει να γίνει για να αναστραφεί το αρνητικό κλίμα είναι να υπάρξει μία συντονισμένη στήριξη ολόκληρης της Ευρωζώνης πλέον, είτε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είτε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

Πάντως, δεν παραλείπουν να επισημάνουν ότι τόσο εμείς όσο και οι Πορτογάλοι συνεχίζουμε να πληρώνουμε ακριβά για να δανειστούμε, γιατί «καμία από τις δύο χώρες δεν έχει μια συνολική στρατηγική εξυγίανσης των δημοσιονομικών μεγεθών τους» και μάλιστα εκτιμούν για την Ελλάδα ότι μέσα στο εξάμηνο του 2010 η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να λάβει εκ νέου μέτρα περιορισμού του ελλείμματος.