Της Χριστινας Δαμουλιανου

Παρά την οικονομική ύφεση, 766 διευθύνοντες σύμβουλοι (Chief Executive Officers, CEOs) των μεγαλύτερων εταιρειών παγκοσμίως, σχεδόν στην πλειονότητά τους -το 93%- δηλώνουν ότι στο άμεσο μέλλον, κρίσιμης σημασίας για την επιτυχία των εταιρειών τους είναι η βιωσιμότητα. Πιστεύουν, μάλιστα, ότι μέσα στη δεκαετία αυτή θα φτάσουμε σε «σημείο αιχμής», κάτι που θα σημάνει την απαρχή της πλήρους ένταξης της βιωσιμότητας στις βασικές δραστηριότητες μιας επιχείρησης. Οι CEOs απευθύνονται λοιπόν προς τους επενδυτές και τους καλούν «να κάνουν πολλά περισσότερα». Στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις τους, να αξιολογούν επακριβώς τη σημασία της βιωσιμότητας, έτσι, ώστε να φτάσουμε και να πετύχουμε αυτό το «σημείο αιχμής» που θα σημάνει και βιωσιμότητα για την παγκόσμια οικονομία.

Στις 22 Ιουνίου 2010 στα ανώτατα στελέχη και στους επιχειρηματικούς ηγέτες από όλο τον κόσμο που συναντήθηκαν στη Ν. Υόρκη στο πλαίσιο της Συνάντησης Κορυφής του ΟΗΕ (www.leaderssummit2010.org), ανακοινώθηκαν τα προαναφερθέντα συμπεράσματα ύστερα από επίκαιρη έρευνα της παγκόσμιας εταιρείας Συμβούλων Accenture (www.accenture.com). Πρόκειται για τη μεγαλύτερη έρευνα που πραγματοποιήθηκε ώς τώρα μεταξύ των ανωτάτων στελεχών -ανάμεσά τους και οι ηγέτες των 50 μεγαλύτερων εταιρειών παγκοσμίως- για το θέμα της Βιωσιμότητας. Τίτλος της «A New Era of Sustainability, UN Global Compact-Accenture CEO Study 2010». Το αισιόδοξο μήνυμα της έρευνας είναι ότι η παγκόσμια οικονομική ύφεση αντί να μειώσει, αντιθέτως, επαύξησε τη δέσμευση των εταιρειών για τη βιωσιμότητα: το 80% των ανωτάτων στελεχών δηλώνει ότι η ύφεση αναβάθμισε τη σημασία της βιωσιμότητας. Οτι στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, η βιωσιμότητα αναγνωρίζεται πλέον ως πηγή ανάπτυξης και αποτελεσματικού κόστους. Ειδικότερα, το 83% δήλωσε ότι η οικονομική κρίση αναβάθμισε τον ρόλο της βιωσιμότητας και της ηθικής στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης προς τις επιχειρήσεις. Το 80% ότι η σημασία της βιωσιμότητας αναβαθμίστηκε σε «υπόθεση ηγεσίας» για τα ανώτατα στελέχη. Ενώ, το 77% «οδηγήθηκε στο να κοιτάζει πλέον μακροπρόθεσμα την επιχείρηση μέσα από τον ρόλο της βιωσιμότητας». Το ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πλέον τη βιωσιμότητα με περισσότερη σοβαρότητα, αποδεικνύεται και από τη σύγκριση των ευρημάτων της έρευνας, με παρόμοια του 2007. Για παράδειγμα, το ποσοστό των ηγετών που δήλωσε ότι τα θέματα της βιωσιμότητας αποτελούν, πλέον, μέρος της στρατηγικής και των δραστηριοτήτων της εταιρείας τους, το 2010 εκτοξεύθηκε σε 81 από 50%. Στα εμπόδια που συνάντησαν αναφέρουν, καταρχήν, την πολυπλοκότητα που παρουσιάζει η εφαρμογή στρατηγικής για τη βιωσιμότητα στις διαφορετικές λειτουργίες μιας επιχείρησης. Οπως, επίσης και τον «ανταγωνισμό» μεταξύ των προτεραιοτήτων της ίδιας της στρατηγικής, αλλά και την έλλειψη αναγνώρισής τους εκ μέρους των χρηματοοικονομικών αγορών.

Τα μεγάλα θέματα που απασχολούν τους CEOs της έρευνας είναι, αφενός, να προσελκύσουν τους επενδυτές στην ιδέα ότι η βιωσιμότητα έχει γενικό όφελος, αφετέρου, να επανακτήσουν την εμπιστοσύνη όλων των συμμετοχών τους στη φάση ανάκαμψης από την παγκόσμια οικονομική κρίση.

Τρία ήταν τα μεγάλα κίνητρα που κυριάρχησαν ώστε να ενεργοποιηθούν οι CEOs και να δράσουν υπέρ της βιωσιμότητας: η μάρκα, η εμπιστοσύνη και η φήμη. Αυτό, τουλάχιστον δήλωσε το 72% των συμμετεχόντων στην έρευνα. Ακολουθούν επίσης σε φθίνουσα συχνότητα η αύξηση εσόδων και η μείωση των δαπανών (44%), το προσωπικό κίνητρο (42%), η απαίτηση των πελατών και των καταναλωτών (39%) και η δέσμευση και η συγκράτηση των εργαζόμενων τους (31%).

Τα ανώτατα στελέχη της έρευνας πιστεύουν ότι οι εξής πέντε προϋποθέσεις είναι απαραίτητες, αφενός για να δημιουργηθούν οι συνθήκες εκείνες που θα επιτρέψουν την πλήρη ένταξη της βιωσιμότητας στις βασικές δραστηριότητες και λειτουργίες της επιχείρησης, αφετέρου, ώστε οι επιχειρήσεις να αναλάβουν τον απαραίτητο ηγετικό ρόλο για τη δημιουργία τους:

1. Κατάλληλη διαμόρφωση καταναλωτικών προτιμήσεων ώστε να δημιουργηθεί μια ισχυρή αγορά προϊόντων βιωσιμότητας.

2. Εκπαίδευση των μάνατζερ, των εργαζομένων και των ηγετών της επόμενης γενιάς, ώστε να είναι σε θέση να διαχειρίζονται θέματα βιωσιμότητας.

3. Επικοινωνία με τους επενδυτές για την καλύτερη κατανόηση των επιπτώσεων της βιωσιμότητας.

4. Οι επιδόσεις σε θέματα βιωσιμότητας να είναι μετρήσιμες και να ενημερώνεται η κοινωνία για την αξία των επιχειρήσεων.

5. Συνεργασία με τις κυβερνήσεις ώστε οι κανονισμοί να γίνονται σαφέστεροι και να υπάρχει ένα ομαλό πεδίο συνεργασίας.

Την «εκπαίδευση» και την «αλλαγή του κλίματος» προτάσσουν τα ανώτατα στελέχη ως «τα δύο μεγάλα θέματα» που είναι κρίσιμα για τη μελλοντική επιτυχία των επιχειρήσεων. Το 91% δηλώνει ότι στα επόμενα πέντε χρόνια θα προχωρήσει σε νέες τεχνολογίες για ανανεώσιμες πήγες ενέργειας και για μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση.