Της Φωτεινης Καλλιρη

Aν και πλειάδα επαχθών όρων στις τραπεζικές συναλλαγές και δραστηριότητες έχουν κριθεί παράνομοι από τη Δικαιοσύνη, παρατηρείται απροθυμία των τραπεζών να συμμορφωθούν με τις δικαστικές αποφάσεις, γεγονός που αποβαίνει εις βάρος των συναλλασσόμενων πολιτών. Βεβαίως, οι τράπεζες αναμένουν να προκύψουν αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις για να τις εφαρμόσουν, και καθώς προβλέπεται χρονοβόρα και μακρά η οδός της δικαστικής διένεξης, παρακολουθούν απλώς τις εξελίξεις. Επειδή, όμως, οι δικαστικές αποφάσεις επηρεάζουν ένα τεράστιο όγκο καθημερινών συναλλαγών με τους καταναλωτές, τίθεται το εύλογο ερώτημα, όπως διατυπώθηκε στη Βουλή, αν και κατά πόσο «οι ίδιες οι τράπεζες, αντιλαμβανόμενες τη σημασία που έχουν για τους οικονομικά ασθενέστερους οι πρόσφατες αποφάσεις του Πρωτοδικείου, θα σπεύσουν από μόνες τους να απαλείψουν τους επίμαχους όρους από τις συμβάσεις τους στο πλαίσιο διαφύλαξης της αξιοπιστίας τους και εφαρμογής της αρχής της διαφάνειας στις συναλλαγές».

Tο κρίσιμο ζήτημα της εφαρμογής των δικαστικών αποφάσεων, οι περισσότερες εκ των οποίων ελέγχουν ως καταχρηστικούς τουλάχιστον 14 όρους και συμπεριφορές των τραπεζών, αναδείχθηκε από τη Γραμματεία Καταναλωτή, αλλά και στη Βουλή, ύστερα από ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ κ. Φ. Κουβέλη. Με επιστολή του ο γενικός γραμματέας Kαταναλωτή κ. Γιάννης Οικονόμου κάλεσε τις τράπεζες να συμμορφωθούν με τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, αλλάζοντας την πολιτική τους, ενώ το υπουργείο Απασχόλησης προσανατολίζεται στην ανάληψη θεσμικής πρωτοβουλίας, προκειμένου να πιέσει προς την κατεύθυνση αυτή. Kατά πληροφορίες, το υπουργείο μελετά τις ενέργειες στις οποίες θα προβεί, είτε επιβάλλοντας κυρώσεις είτε εκδίδοντας υπουργική απόφαση, που θα καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις προσαρμογής συναλλακτικής συμπεριφοράς των προμηθευτών τραπεζών, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 21 του ν. 2251/1994 ( ΦΕΚ 191 Α΄).

Παράνομο έχει κριθεί το «χαράτσι» των τραπεζών, όταν χρεώνουν τόκους σε αγορές με πιστωτική κάρτα από την ημέρα διεξαγωγής της συναλλαγής και όχι από την ημερομηνία εξόφλησης που αναγράφεται στον λογαριασμό, όπως παράνομη είναι και η κλιμακωτή χρέωση από τρία έως είκοσι ευρώ σε ανάληψη μετρητών από πιστωτική κάρτα. Επίσης, η χρέωση για εξέταση αιτήματος δανειοδότησης, καθώς και η χρέωση προμήθειας ή εξόδων 50 ευρώ για χορήγηση βεβαίωσης οφειλών που χρησιμοποιείται για μεταφορά χρέους σε άλλη τράπεζα. Παράνομη έχει κριθεί κάθε ενέργεια της τράπεζας να προχωρεί σε μεγαλύτερη αναπροσαρμογή και αύξηση του κυμαινόμενου επιτοκίου στις πιστωτικές κάρτες από εκείνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όπως επίσης παράνομη έχει κριθεί και η μονομερής μεταβολή επιβαρύνσεων στις πιστωτικές κάρτες και στις καταθέσεις. Aπό τις ενέργειες αυτές, θεωρείται σχεδόν βέβαιο, τόνισε στη Βουλή ο κ. Κουβέλης, ότι οι τράπεζες μέσα στο τρέχον έτος θα πραγματοποιήσουν κέρδη 6,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, εις βάρος των καταναλωτών.

Αναλυτικά, με τις υπ. αριθμ. 711 και 961/2007 αποφάσεις του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, οι οποίες εκδόθηκαν ύστερα από συλλογικές αγωγές που άσκησε εις βάρος δύο τραπεζών η καταναλωτική Eνωση ΕΚ.ΠΟΙ.ΖΩ., κηρύχθηκαν παράνομοι και καταχρηστικοί 14 όροι που εφαρμόζουν οι τράπεζες κατά τις συναλλακτικές πρακτικές τους με τους καταναλωτές. Οι όροι αυτοί αφορούν τη χρέωση προμηθειών, τόσο για την παροχή υπηρεσιών όσο και την εκτέλεση διαφόρων τραπεζικών εργασιών.

1. Αναδρομική επιβάρυνση τόκων σε χρήση πιστωτικής κάρτας με χρέωση από την ημέρα διεξαγωγής της συναλλαγής και όχι από την ημερομηνία εξόφλησης που αναφέρεται στον λογαριασμό, φαινόμενο το οποίο φέρεται να προκαλεί οικονομική επιβάρυνση στον καταναλωτή για τόκους 35 ημερών κατά μέσο όρο.

2. Χρέωση προμήθειας 1,40 ευρώ για κατάθεση σε λογαριασμό τρίτου προσώπου.

3. Επιβαλλόμενα έξοδα αδράνειας από 0,60 - 1 ευρώ μηνιαίως για λογαριασμούς κατάθεσης που μένουν ακίνητοι για περισσότερο από 18 μήνες.

4. Κλιμακωτή χρέωση από 3-20 ευρώ σε ανάληψη μετρητών από πιστωτική κάρτα. Υπέρογκη χρέωση για εξέταση αιτήματος δανειοδότησης.

5. Χρέωση 1,40 ευρώ για κατάθεση σε λογαριασμό τρίτου.

6. Προμήθεια ή έξοδα 50 ευρώ για χορήγηση βεβαίωσης οφειλών για μεταφορά χρέους σε άλλη τράπεζα.

7. Χρέωση τόκων εφ’ όλου του κατατεθειμένου σε δεσμευμένο λογαριασμό ποσού σε περίπτωση σταδιακής εκταμίευσης του στεγαστικού δανείου.

8. Επιβολή εξόδων κίνησης σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου ή τρεχούμενους 0,80 ευρώ ανά κίνηση μετά την τέταρτη κίνηση μηνιαίως.

9. Εξοδα αδράνειας λογαριασμών.

10. Δυνατότητα μονομερούς διαμόρφωσης επιτοκίων καταθέσεων.

11. Εξοδα τήρησης και παρακολούθησης λογαριασμών κατώτερων ενός μέσου μηνιαίου πλαφόν που καθορίζει η τράπεζα.

12. Δυνατότητα της τράπεζας, κατά παράβαση της αρχής της διαφάνειας, να προχωρά σε μεγαλύτερη αναπροσαρμογή και αύξηση του κυμαινόμενου επιτοκίου στις πιστωτικές κάρτες από εκείνη που χορηγεί, αντιστοίχως, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

13. Μονομερής μεταβολή επιβαρύνσεων στις πιστωτικές κάρτες και στις καταθέσεις.

14. Μονομερής καθορισμός των ημερών δέσμευσης, διαθεσιμότητας και μετάθεσης της έναρξης της τοκοφορίας.