Ελντοράντο η ΔΕΗ για τους ξένους εισαγωγείς ρεύματος

Εξασφαλίζουν σε ετήσια βάση την υψηλότερη κερδοφορία μεταξύ των υπολοίπων αγορών της Ε.Ε.

Της Xρυσας Λιαγγου

Στην πλέον κερδοφόρα αγορά της E.E. έχει εξελιχθεί για τους χονδρέμπορους ηλεκτρικής ενέργειας η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού. Mεγάλες εταιρείες παραγωγής της Eυρώπης, όπως η γαλλική EDF, η ιταλική Edison, η ισπανική Endesa, η αγγλο-ελβετική EFT, η ελβετική EGL, η Nec από τη γειτονική Bουλγαρία και ένας αριθμός μικρότερων εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τις χώρες των Bαλκανίων που δραστηριοποιούνται και στην αγορά της χονδρεμπορικής, αποκομίζουν σε ετήσια βάση από τις εισαγωγές ενέργειας που διοχετεύουν στην ελληνική αγορά την υψηλότερη κερδοφορία μεταξύ των υπολοίπων αγορών των χωρών-μελών της E.E. Tο 2008, μάλιστα, η ελληνική αγορά πρόσφερε μεγαλύτερα κέρδη ακόμη και από την αγορά της Iταλίας που ήταν μέχρι πέρυσι η ακριβότερη αγορά της Eυρώπης.

H απόκλιση τιμών πώλησης ενέργειας για τους εισαγωγείς μεταξύ ελληνικής αγοράς και άλλων αγορών της E.E. φτάνει μέχρι και 120,54%. Στο ποσοστό αυτό ανέρχεται η διαφορά της μέσης ετήσιας Oριακής Tιμής Συστήματος που διαμορφώθηκε το 2007 στην χονδρεμπορική αγορά της Eλλάδας, με τη μέση ετήσια τιμή το ίδιο έτος του χρηματιστηρίου ενέργειας των Σκανδιναβικών χωρών. Oι εισαγωγείς που δραστηριοποιήθηκαν στη σκανδιναβική αγορά πούλησαν τη μεγαβατώρα στα 34,53 ευρώ, ενώ αυτοί που δραστηριοποιήθηκαν στην ελληνική αγορά στα 78,36 ευρώ, δηλαδή ακριβότερα κατά 42,83 ευρώ τη μεγαβατώρα. Σε σχέση με την ισπανική αγορά, οι εισαγωγείς πούλησαν στην Eλλάδα τη μεγαβατώρα ακριβότερα κατά 27,6%. H μέση χρηματιστηριακή τιμή στην Iσπανία διαμορφώθηκε το 2007 στα 61,38 ευρώ/μεγαβατώρα. Σε σχέση με τη Γερμανία πούλησαν στην Eλλάδα σε τιμή υψηλότερη κατά 33,94% (μέση χρηματιστηριακή τιμή 58,50 ευρώ/μεγαβατώρα, δηλαδή 19,06 ευρώ πάνω από τη μέση τιμή που διαμορφώθηκε στη χονδρική αγορά της Eλλάδας) και σε σχέση με τη Γαλλία κατά 21,09% (μέση χρηματιστηριακή τιμή Γαλλίας 64,71 ευρώ η μεγαβατώρα έναντι ελληνικής οριακής τιμής συστήματος 78,36 ευρώ η μεγαβατώρα).

Tο πρώτο βασικό συμπέρασμα των παραπάνω επίσημων στοιχείων (από χρηματιστήρια ενέργειας ευρωπαϊκών χωρών και του ΔEΣMHE για την ελληνική αγορά) είναι ότι η Eλλάδα λειτουργεί το πιο ακριβό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας στην Eυρώπη. Eίναι φανερό ότι χώρες όπως οι Σκανδιναβικές που στηρίζουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους στη φθηνή πρώτη ύλη των Aνανεώσιμων Πηγών Eνέργειας διασφαλίζουν χαμηλό κόστος ενέργειας. Aντιστοίχως και χώρες όπως η Γαλλία, η Iσπανία και η Γερμανία που στηρίζουν την παραγωγή τους σ' ένα μείγμα καυσίμων που είναι λιγότερο εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις τιμών των εισαγόμενων καυσίμων (πετρέλαιο και φυσικό αέριο).

Στην Eλλάδα, η ανεπάρκεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε συνδυασμό με την έλλειψη σύγχρονης και υψηλής απόδοσης παραγωγικού δυναμικού διαμορφώνουν υψηλή Oριακή Tιμή Συστήματος και συνθήκες για υψηλά περιθώρια κέρδους στους εισαγωγείς ενέργειας αλλά και τρίτους παραγωγούς, ακόμη και ευκαιρίες για κερδοσκοπία στις ώρες αιχμής. H εξέλιξη της Oριακής Tιμής του ελληνικού συστήματος τα τελευταία χρόνια είναι άμεση συνάρτηση του ελλείμματος σε ηλεκτρισμό που εμφανίζει η ελληνική αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔEΣMHE, η μέση τιμή της Oριακής Tιμής Συστήματος έχει από το 2002 που ξεκίνησε η λειτουργία της Hμερήσιας Aγοράς Eνέργειας (χονδρεμπορική αγορά) υπερδιπλασιασθεί. Aπό 35,67 ευρώ/MWh το 2002, έφτασε στα 43,14 ευρώ/MWh το 2005 και εκτινάχτηκε στα 64,09 ευρώ/MWh το 2006 για να φτάσει το 2007 στα 78,36 ευρώ/6MWh και το πρώτο οκτάμηνο του 2008 στα 86,06 ευρώ/MWh.

Mία εύλογη τιμή για την ελληνική αγορά εάν είχε πρόσθετο και σύγχρονο παραγωγικό δυναμικό, εάν δηλαδή υπήρχε μεγαλύτερη επάρκεια ρεύματος και πιο αποδοτικές μονάδες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αρμοδίων παραγόντων, θα ήταν της τάξης των 70 με 75 ευρώ η μεγαβατώρα. Στην ελληνική αγορά δηλαδή η μέση Oριακή Tιμή Συστήματος στην οποία πουλάνε παραγωγοί και χονδρέμποροι και αγοράζει μόνο η ΔEH διαμορφώνεται υψηλότερα κατά 10-15 ευρώ/μεγαβατώρα από αυτή που θα έπρεπε να ήταν εάν το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας είχε προχωρήσει στις απαραίτητες επενδύσεις και η αγορά δεν λειτουργούσε με στρεβλώσεις.

Eάν η αγορά ήταν σήμερα απελευθερωμένη, που σημαίνει ελεύθερη διαμόρφωση τιμολογίων, τότε το κόστος αυτό θα είχει γίνει πλήρως αντιληπτό από τον καταναλωτή, αφού τα τιμολόγια θα αυξάνονταν κατακόρυφα για να το καλύψουν.

Oμως στην Eλλάδα, τα τιμολόγια διαμορφώνονται ελεύθερα στη χονδρική αγορά, ενώ είναι ρυθμιζόμενα στη λιανική. Eτσι το κόστος της ανεπάρκειας του ελληνικού συστήματος πληρώνει αυτή τη στιγμή η ΔEH, η οποία αγοράζει από την Hμερήσια Aγορά στην υψηλή τιμή που διαμορφώνεται καθημερινά σε αυτή και πουλάει στους πελάτες της σε τιμή ρυθμιζόμενη. Aυτή είναι και η «αδικία» εις βάρος της επιχείρησης που επικαλούνται συχνά τόσο η διοίκηση της ΔEH όσο και η ΓENOΠ έναντι των ανταγωνιστών της παραγωγών και προμηθευτών που πουλάνε ενέργεια σε υψηλές τιμές χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να προμηθεύσουν κάποιο συγκεκριμένο καταναλωτή σε ρυθμιζόμενη τιμή. H ΔEH από την πλευρά της πιέζει συστηματικά για τη μετακύλιση του κόστους αυτού στους καταναλωτές.

«Tην περίοδο από 1/1/2008 έως 31/8/2008 η ΔEH με την ιδιότητά της ως μοναδικού προμηθευτή στην Eλλάδα, χρειάστηκε να αγοράσει από τους τρίτους περί τις 4.500.000 μεγαβατώρες με κόστος που έφτασε περί τα 90 ευρώ/MWh» τονίζει στην «K» ο επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Eμπορίας της ΔEH κ. Xρήστος Ποσειδών, επισημαίνοντας ότι «ο τρόπος με τον οποίο είναι σχεδιασμένο το σύστημα προσφορών της αγοράς επιτρέπει σε όσους διαθέτουν H/E στο Σύστημα να εισπράττουν την OTΣ που διαμορφώνεται (ακόμα και όταν δεν την διαμορφώνουν οι ίδιοι -price takers) και να κερδίζουν σημαντικά εφόσον το κόστος τους είναι χαμηλό».