Του Προκοπη Χατζηνικολαου

Πακέτο φορολογικών μέτρων για την τόνωση των δημόσιων εσόδων καταθέτει το προσεχές διάστημα το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, το οποίο θα προβλέπει την αύξηση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (ΕΦΚ) σε καύσιμα, ποτά και τσιγάρα, καθώς και την επιβολή έκτακτης εισφοράς στις μεγάλες κερδοφόρες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αυξημένοι συντελεστές των ΕΦΚ (αν και δεν υπάρχει σχετική υποχρέωση από την Ε. Ε.) θα ισχύσουν από το νέο έτος, με στόχο το Δημόσιο να εισπράξει περί το ένα δισ. ευρώ επιπλέον σε σχέση με το τρέχον έτος.

Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, η αύξηση κατά 10% της τελικής τιμής της βενζίνης μπορεί να επιφέρει στα κρατικά ταμεία έσοδα περίπου 800 εκατ. ευρώ, ενώ η ίδια αύξηση στις τιμές των τσιγάρων θα αποδώσει περί τα 350 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο που θα κατατεθεί δεν θα περιλαμβάνει τις αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος και γενικότερα στο φορολογικό σύστημα. Οι αλλαγές αυτές θα συμπεριληφθούν σε νομοσχέδιο που θα κατατεθεί τον Φεβρουάριο του 2010.

Στελέχη του οικονομικού επιτελείου αναφέρουν σχετικά με την έκτακτη εισφορά ότι πρόκειται για ένα μέτρο μη μόνιμου χαρακτήρα, αλλά κρίνεται απαραίτητο, μέχρις ότου αρχίσουν να αποδίδουν οι προσπάθειες για πάταξη της φοροδιαφυγής και είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Το υπουργείο Οικονομικών προσανατολίζεται, στο φορολογικό νομοσχέδιο θα συμπεριληφθούν διατάξεις οι οποίες θα αναστέλλουν τον νόμο Αλογοσκούφη που προέβλεπε τη μείωση κατά μία ποσοστιαία μονάδα κάθε έτος μέχρι το 2014 του βασικού συντελεστή φορολόγησης 25%. Σύμφωνα με πληροφορίες, εν όψει του νέου φορολογικού νομοσχεδίου που θα κατατεθεί στη Βουλή τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο του 2010 η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών κρίνει σκόπιμο την κατάργηση της σχετικής διάταξης δεδομένου ότι η κλίμακα φορολογίας εισοδήματος θα επανεξεταστεί από την αρχή και θα προστεθούν δύο ή τρία νέα φορολογικά κλιμάκια.

Ειδικότερα η κυβέρνηση εξετάζει πάνω από το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ να δημιουργηθεί ένα ακόμα κλιμάκιο πιθανόν μέχρι τις 15.000 ευρώ με συντελεστή 15%. Ωστόσο, έχουν κατατεθεί προτάσεις, σύμφωνα με τις οποίες το κλιμάκιο αυτό να φορολογείται με 15% αλλά για ποσό μέχρι 20.000 ευρώ.

Για τα εισοδήματα μεταξύ 30.000 και 75.000 ευρώ, που σήμερα φορολογούνται με συντελεστή 35%, πιθανόν να δημιουργηθεί ένα ακόμα κλιμάκιο με συντελεστή 30%. Για τα εισοδήματα άνω των 75.000 ευρώ δεν αποκλείεται ο συντελεστής να φθάσει το 42,5% ή 45%.

Η νέα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος θα αφορά όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Οικονομικών τα εισοδήματα του 2010. Προς κατάργηση είναι και διάταξη που προβλέπει τη μείωση του συντελεστή φορολόγησης των κερδών των επιχειρήσεων από το 25% στο 20% μέχρι το 2014. Παράλληλα, όλες οι φοροαπαλλαγές που απολαμβάνουν οι επιχειρήσεις θα επανεξεταστούν με στόχο τη μείωσή τους. Στις προθέσεις του οικονομικού επιτελείου είναι η φορολόγηση με χαμηλό συντελεστή των αδιανέμητων κερδών των νομικών προσώπων και προσωπικών εταιρειών, με στόχο την αύξηση των επενδύσεων και τον εκσυγχρονισμό, σε συνδυασμό με την αύξηση της απασχόλησης.

Οι επικείμενες αλλαγές στη φορολόγηση των ακινήτων έχουν θορυβήσει τους ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι επισπεύδουν τις ενέργειές τους μεταβιβάζοντας στα παιδιά τους τα περιουσιακά τους στοιχεία. Η πρόθεση της κυβέρνησης να καταργήσει το ενιαίο τέλος ακινήτων και να επαναφέρει τον φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας, καθώς και τον φόρο κληρονομιών και γονικών παροχών «αναγκάζει» πολλούς φορολογουμένους να προχωρήσουν άμεσα στις μεταβιβάσεις των ακινήτων με στόχο να γλιτώσουν τη φορολογική επιβάρυνση που θα προκύψει με τις αλλαγές που θα προωθήσει η κυβέρνηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι περισσότερες πράξεις που γίνονται αυτό το διάστημα είναι γονικές παροχές και μάλιστα ακινήτων μεγάλης αντικειμενικής αξίας. Σήμερα ο φόρος από γονέα σε παιδί υπολογίζεται στο 1% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, αφού αφαιρεθεί το αφορολόγητο όριο των 95.000 ευρώ.

Δηλαδή για ακίνητο αντικειμενικής αξίας 200.000 ευρώ ο φόρος σήμερα ανέρχεται στα 1.050 ευρώ. Εφόσον επιστρέψει το προηγούμενο σύστημα ο φόρος θα αυξηθεί σημαντικά.

Παράλληλα, στις σκέψεις του οικονομικού επιτελείου είναι και η αύξηση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων. Δεν αποκλείεται μέχρι το τέλος του έτους η ηγεσία του υπουργείου να ανακοινώσει νέες αντικειμενικές αξίες που θα τεθούν σε ισχύ από την 1-1-2010. Η αναπροσαρμογή τους θα κριθεί σε σημαντικο βαθμό από τις εκτιμήσεις των υπηρεσιών για τον ρυθμό αύξησης των δημοσίων εσόδων το 2010.

Στις αρχές Νοεμβρίου θα υποβληθεί στον υπουργό Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου από την ελεγκτική εταιρεία η μελέτη για την ποιότητα των ληξιπρόθεσμων χρεών και προτάσεις για την είσπραξή τους.

Αμέσως μετά ο υπουργός Οικονομικών θα προχωρήσει στην επανασύσταση των γραφείων είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών, ενώ δεν αποκλείεται την προσπάθεια εύρεσης των οφειλετών να πλαισιώσουν ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες, καθώς και δικηγορικά γραφεία. Αν και τα χρέη προς το Δημόσιο ξεπερνούν τα 30 δισ. ευρώ, ωστόσο αυτά που μπορούν να εισπραχθούν δεν ξεπερνούν τα 10 δισ. ευρώ. Στόχος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης είναι εντός του 2010 να εισπραχθούν περίπου 2 δισ. ευρώ.

Μείωση και τον μήνα Αύγουστο, μονοψήφια ωστόσο αυτή τη φορά, σημείωσε ο δείκτης όγκου στο λιανεμπόριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, ο σχετικός δείκτης μειώθηκε τον Αύγουστο του 2009 κατά 4,5% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2008. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται στις πωλήσεις των βιβλιοχαρτοπωλείων (27,4% σε σχέση με τον περσινό Αύγουστο), των πολυκαταστημάτων (13,1%) των καταστημάτων επίπλων, ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού (8,9%), ενώ μείωση για μια ακόμη φορά καταγράφεται και στις πωλήσεις των σουπερμάρκετ (2,7%). Σημαντική αύξηση, πάντως, της τάξης του 17,6% καταγράφεται στις πωλήσεις των καταστημάτων ένδυσης-υπόδησης, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου διενεργούνταν τακτικές εκπτώσεις. Σε αντίθεση με άλλους μήνες, εξάλλου, η μείωση στις πωλήσεις καυσίμων είναι οριακή, μόλις 0,6% σε σχέση με πέρυσι, καθώς ο Αύγουστος είναι μήνας διακοπών και επομένως πολλών μετακινήσεων.

Στο οκτάμηνο, ωστόσο, Ιανουαρίου-Αυγούστου η κατάσταση εξακολουθεί να είναι απογοητευτική με τον όγκο των πωλήσεων να έχει μειωθεί κατά 12,8% σε σχέση με το αντίστοιχο οκτάμηνο του 2008. Στο οκτάμηνο η μείωση στις πωλήσεις καυσίμων φτάνει το 29,5% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι, στις πωλήσεις βιβλίων-χαρτικών ειδών η μείωση είναι 28,2%, στις πωλήσεις επίπλων-ηλεκτρικών ειδών 19,4%, στα πολυκαταστήματα 9% και στα σουπερμάρκετ 6,8%.

Ο δείκτης κύκλου εργασιών στο λιανεμπόριο (σε τρέχουσες τιμές) εμφανίζει τον Αύγουστο του 2009 επίσης υποχώρηση 3,1% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2008. Η μεγαλύτερη μείωση τζίρου παρατηρείται επίσης στα βιβλιοχαρτοπωλεία (24,9%) και στα πολυκαταστήματα (11,2%), ενώ η μεγαλύτερη αύξηση τζίρου (21%) καταγράφεται στα καταστήματα ένδυσης-υπόδησης.