Του Σταυρου Λυγερου

Οποιος θυμάται τον πολιτικό λόγο του Κώστα Καραμανλή μέχρι και το 2004, σήμερα θα έχει πεισθεί ότι η εξουσία είναι μία Κίρκη. Εάν δεν υπάρχει ξεκάθαρο πολιτικό σχέδιο και ισχυρή βούληση, το ραβδάκι της είναι σε θέση όχι μόνο να ακυρώσει τις καλύτερες προθέσεις, αλλά και να τις μεταμορφώσει στο αντίθετό τους. Μετά την πρώτη περίοδο της «σεμνότητας και ταπεινότητας», η «γαλάζια» κυβέρνηση κατέφυγε στην πεπατημένη. Κρύβεται πίσω από τη Δικαιοσύνη. Επαναλαμβάνει τη ρήση-υπεκφυγή του Κώστα Σημίτη «όποιος έχει στοιχεία να τα καταθέσει στον εισαγγελέα» και έχει αναπτύξει την ίδια απέχθεια έναντι των εξεταστικών επιτροπών.

Η στάση αυτή αποσκοπεί στο πάγωμα του δημόσιου πολιτικού και δημοσιογραφικού ελέγχου. Αποσκοπεί, επίσης, στην παράκαμψη του γεγονότος ότι τα σκάνδαλα δεν είναι μόνο μεμονωμένα περιστατικά. Πηγάζουν και ευνοούνται από μία νοσηρή πολιτική πραγματικότητα. Η μετατροπή του δάσους σε μεμονωμένα δένδρα –ανεξαρτήτως προθέσεων– τελικώς λειτουργεί ως μηχανισμός συγκάλυψης. Δεν είναι τυχαίο ότι, όπως η κυβέρνηση Σημίτη, έτσι και η κυβέρνηση Καραμανλή αποφεύγει επιμελώς να ασχοληθεί με το συνολικό φαινόμενο και να αναζητήσει τρόπους θεσμικής καταπολέμησής του. Προσπαθώντας, με σοφιστείες, να κρυφτεί πίσω από το δάχτυλό της, το μόνο που καταφέρνει είναι να προκαλεί την κοινή γνώμη.

Η τάση των κυβερνήσεων να οχυρώνονται πίσω από τη Δικαιοσύνη δεν είναι ούτε νομικισμός ούτε απλώς υπεκφυγή. Είναι και ένας πολύ βολικός τρόπος να διεκπεραιώνουν όπως τις συμφέρει υποθέσεις και σκάνδαλα, χωρίς να αναλαμβάνουν την ευθύνη των σχετικών χειρισμών. Ακριβώς γι’ αυτό, ο έλεγχος της δικαστικής εξουσίας είναι παράγοντας πολιτικής ισχύος και πάγια επιδίωξη της εκτελεστικής εξουσίας.

Αποτέλεσμα της βαθύτατα υποκριτικής συμπεριφοράς των κομμάτων εξουσίας είναι ότι η διαφθορά έχει προσλάβει ενδημικό χαρακτήρα. Εχει γιγαντωθεί σ’ όλη την έκταση της κοινωνικής πυραμίδας με διαβρωτικές επιπτώσεις στο Kράτος Δικαίου. Τείνει να καταστεί κανόνας με εξαιρέσεις και όχι εξαίρεση του κανόνα. Στην κορυφή της πυραμίδας, η διαφθορά έχει συνήθως τη μορφή της διαπλοκής, αλλά δεν λείπουν καθόλου οι περιπτώσεις καθαρής δωροδοκίας.

Η υπόθεση της Siemens δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες. Παρ’ ότι το σκάνδαλο αγγίζει και «πράσινους» και «γαλάζιους», η κυβέρνηση αρνείται τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής. Εκ των πραγμάτων λειτουργεί σαν ένα είδος θεματοφύλακα της αμαρτωλής παράδοσης, η οποία ευθύνεται για το γεγονός ότι τα εκλογικά ποσοστά και των δύο μεγάλων παρατάξεων σπάνε το ένα μετά το άλλο τα αρνητικά ρεκόρ. Η χώρα, όμως τι φταίει;