Tου Κωστη Η. Φαφουτη

Στις 30 Μαΐου 1995 ο κ. Γιώργος Παπανδρέου, τότε υπουργός Παιδείας, είχε καταθέσει συνολική πρόταση προς την «Επιτροπή Αναθεώρησης Συντάγματος της Βουλής των Ελλήνων» για την αναθεώρηση του άρθρου 16. Οπως εξηγούσε οι στόχοι της αναθεώρησης πρέπει να είναι «η διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η απελευθέρωσή της με την απεξάρτηση από γραφειοκρατικούς και πελατειακούς κρατικούς μηχανισμούς, η ευελιξία και προσαρμοστικότητα, η αποκέντρωση, αυτοδιοίκηση, αυτονομία, η αξιολόγηση - διαπίστωση ως εγγύηση ποιότητας από ανεξάρτητο και επιστημονικά έγκυρο φορέα, οι πιο σύνθετες διαβαθμίσεις σε τίτλους και επαγγελματικές ικανότητες ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, η ενίσχυση της διεπιστημονικότητας των σπουδών και προσαρμογή στο συνεχώς εξελισσόμενο γνωστικό πεδίο και η προσέλκυση νέων πόρων».

«Για την επίτευξη αυτών των στόχων», συνέχιζε η πρόταση του κ. Παπανδρέου:

— Παρέχεται η δυνατότητα δημιουργίας ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης όχι μόνο στο κράτος αλλά και στους ΟΤΑ και σε άλλα ΝΠΔΔ.

— Καθιερώνεται, συνταγματικά, η πιστοποίηση και αξιολόγηση των ιδρυμάτων ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Θεσμοθετείται ανεξάρτητη αρχή.

— Καταργούνται τα στεγανά του εκπαιδευτικού συστήματος στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με την εξασφάλιση της κινητικότητας των φοιτητών και την καθιέρωση συστήματος μεταφοράς πιστωτικών μονάδων.

— Αίρεται ο αναχρονιστικός διαχωρισμός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε Ανώτατη και Ανώτερη, που υπάρχει μόνο στη χώρα μας και έχει δημιουργήσει αρκετά προβλήματα.

— Δίνεται η δυνατότητα υιοθέτησης νέων μορφών οργάνωσης που θα ενισχύσουν την αυτοδιοίκηση και ευελιξία των πανεπιστημίων.

— Παρέχεται η δυνατότητα λειτουργίας ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο εξωτερικό ως ισότιμα των Ελληνικών Ιδρυμάτων.

Μεταξύ άλλων ο κ. Παπανδρέου ανέφερε ότι με τις προτάσεις του «αντιμετωπίζεται για πρώτη φορά, συνολικά το πρόβλημα της παροχής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για παροχή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από ιδρύματα που παρέχουν σπουδές, η διάρκεια και οι στόχοι των οποίων, ποικίλλουν. Εκτός από το κράτος τέτοια ιδρύματα θα μπορεί να ιδρύει η Νομαρχιακή, Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, καθώς και άλλα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι θα αναχαιτισθεί η φυγή των νέων στο εξωτερικό, ενώ θα δοθεί η δυνατότητα επανόδου αυτών που ήδη σπουδάζουν στο εξωτερικό». Καταλήγοντας σημείωνε ότι «η υιοθέτηση των προτάσεων θα δημιουργήσει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού συστήματος και την εναρμόνισή του με τις νέες διεθνείς αντιλήψεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση». Δώδεκα χρόνια μετά την κατάθεση της πρότασης του κ. Παπανδρέου δεν έχουν εκπληρωθεί ακόμη οι –κατά τον ίδιο– απαραίτητες προϋποθέσεις «για τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού συστήματος και την εναρμόνισή του με τις νέες διεθνείς αντιλήψεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση». Το παράδοξο είναι ότι με τη στάση του καθυστερεί την εκπλήρωσή τους τουλάχιστον για μία ακόμη επταετία.