Tου Νικου Κωνστανταρα

Σκληραίνει η ελληνική κοινωνία. Η κυβέρνηση και η δικαστική εξουσία ανακοινώνουν σκληρά μέτρα για την επιβολή της δημόσιας ασφάλειας και για τον έλεγχο της μετανάστευσης. Η πολιτική αντιπαράθεση -πάντα ζωηρή- έχει γίνει ακόμη πιο σκληρή: σε μια εποχή που είναι φανερό ότι μόνο η συναίνεση και οι ριζοσπαστικές λύσεις μπορούν να άρουν τα αδιέξοδα της χώρας στην οικονομία και τη δημόσια διοίκηση, τα κόμματα εμμένουν σε αποτυχημένες πολιτικές και στείρες αντιπαραθέσεις. Και σαν να μην έφθαναν αυτά, μια νέα χούφτα «ανταρτών πόλεως» αποθρασύνθηκε και απειλεί ολόκληρη την κοινωνία με αιματοκύλισμα. Κανονικά δεν θα έπρεπε να μας απασχολεί το παραλήρημα μεγαλείου τους, αλλά και αυτοί συμβάλλουν στη σκλήρυνση των αντιπαραθέσεων και στην αίσθηση ανασφάλειας.

Τώρα γευόμαστε τα πικρά φρούτα του Δεκέμβρη. Η χρόνια αδράνεια των κυβερνητικών και κρατικών αρχών σε πολλά σημαντικά ζητήματα προκάλεσε μια αντίδραση που θα απειλήσει πολύτιμα κεκτημένα και θα υπονομεύσει την ποιότητα της κοινωνίας μας. Η μακρόχρονη εθελοτυφλία στο θέμα των «κουκουλοφόρων», η έλλειψη ολοκληρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής και η αποδιοργάνωση της αστυνομίας, δημιούργησαν μια ανώμαλη κατάσταση και οδήγησαν στην απαίτηση για την επιβολή «μέτρων». Από την υπερβολική χαλάρωση οδηγούμαστε σε μια σκλήρυνση με απρόβλεπτες συνέπειες.

Οι συνθήκες είναι ιδανικές για τέτοια στροφή. Η κυβέρνηση είναι αποδυναμωμένη, με ισχνή πλειοψηφία μίας μόνο έδρας στη Βουλή και με οπαδούς που έδειξαν εντόνως τη δυσθυμία τους στις πρόσφατες ευρωεκλογές. Εχασε ψήφους στο ακροδεξιό ΛΑΟΣ το οποίο ήταν το μόνο κόμμα που έθιγε -με τις αναμενόμενες και λαϊκίστικες απλουστεύσεις- το θέμα της δημόσιας ασφάλειας και της μετανάστευσης. Επειδή δεν μπορεί να κάνει πολλά να βελτιώσει τις οικονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, η κυβέρνηση έσπευσε να υιοθετήσει τα πιο ακραία μέτρα στο θέμα της μετανάστευσης (ή να δηλώσει ότι τα υιοθετεί). Ανάμεσα σε αυτά: όποιος μετανάστης (νόμιμος ή μη) διωχθεί ποινικά θα απελαύνεται, πριν η υπόθεση τελεσιδικήσει. Παρ’ όλες τις διαμαρτυρίες δικηγορικών συλλόγων και άλλων οργανώσεων, το μέτρο ψηφίστηκε. Επειδή είναι αδύνατο να πιστέψουμε ότι η κυβέρνηση δεν καταλαβαίνει τι κάνει, μπορούμε μόνο να υποθέσουμε ότι επιλέγει να αδικήσει ανθρώπους με μοναδικό στόχο να φανεί ισχυρή, αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Οποτε και αν καταργηθεί αυτή η διάταξη (και δεν θα είναι σύντομα, αν κρίνουμε από το παρελθόν), θα έχει ήδη καταστρέψει πολλές ζωές. Αυτή τη μεταναστευτική πολιτική θέλουμε; Θα κοιμόμαστε καλύτερα όταν κρατικοί λειτουργοί θα εφαρμόζουν άδικους νόμους εναντίον ανυπεράσπιστων ανθρώπων;

Στην προσπάθεια αντιμετώπισης της βίας των αντιεξουσιαστών, η κυβέρνηση αποφάσισε να χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά μέσα παρακολούθησης, να δημιουργήσει τράπεζα DΝΑ, και να σκληρύνει την τιμωρία για όσους διαπράττουν έγκλημα, φορώντας κουκούλα. Την ίδια ώρα, κατόπιν ερωτήσεως της Αστυνομίας, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γιώργος Σανιδάς, γνωμοδότησε ότι δεν υπάρχει κανένας φραγμός στη χρήση όπλων και χειροβομβίδων κρότου-λάμψης από αστυνομικούς και ειδικούς φρουρούς όταν αντιμετωπίζουν ένοπλη επίθεση. Αν απαγορευόταν η χρήση μέτρων αποτροπής, «ποιος ο λόγος ύπαρξης και λειτουργίας της Αστυνομίας» ρώτησε ο κ. Σανιδάς. Ηταν μια ευθεία αναφορά στα γεγονότα του Δεκέμβρη, όταν η Αστυνομία αναγκάστηκε να κάνει στην άκρη και να παρακολουθήσει την πυρπόληση του κέντρου της Αθήνας. Η ηλεκτρονική παρακολούθηση, οι τράπεζες DΝΑ, η χρήση επικίνδυνων όπλων από τις Αρχές ήταν πάντα θέματα ζωηρής συζήτησης. Η δικαιολογημένη ευαισθησία για τις προσωπικές ελευθερίες προστάτευε κοινωνικά κεκτημένα. Αλλά οι υπερβολικές ευαισθησίες, μαζί με την κρατική αδράνεια σε πολλούς τομείς, δημιούργησαν την επικίνδυνη «αγανάκτηση» που οδηγεί στην απαίτηση «σκληρών» μέτρων. Τώρα ποιος μπορεί να μας προστατέψει από την εκδικητική υπερβολή των αρχών;

Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι δεν πρέπει να περιφρουρηθεί η δημόσια τάξη. Αλλά η ανάγκη αυτή δεν πρέπει να είναι προϊόν πανικού, οργής ή πολιτικού κυνισμού. Οταν το κράτος αδικεί, ευτελίζεται η έννοια της δίκαιης κοινωνίας και ενθαρρύνεται η αυτοδικία. Οταν αδικείται ένας, όλοι γινόμαστε άδικοι. Και, τότε, όλοι κινδυνεύουμε.