Τα ΑΕΙ

Κύριε διευθυντά

Θερμά συγχαρητήρια και ειλικρινείς ευχαριστίες για το άρθρο σας «Νεποτισμός και διαφθορά στα ελληνικά πανεπιστήμια» σε φύλλο της έγκριτης εφημερίδας σας.

Πολλοί ασφαλώς γνωρίζουν ότι αυτά τα αρνητικά στοιχεία και άλλα χαρακτηρίζουν τα ελληνικά πανεπιστήμια, οι περισσότεροι τα αγνοούν και είναι σκόπιμο να τα πληροφορούνται από παρόμοια δημοσιεύματα. Μήπως οι αρμόδιοι πολιτικοί και πανεπιστημιακοί νομίζουν ότι μας πείθουν όταν ισχυρίζονται ότι θα επιτευχθεί αναβάθμισή τους με τη διάθεση μεγαλύτερων κονδυλίων προς αυτά; Θα θεραπευτούν νεποτισμός, διαφθορά, αναξιοκρατία, κακοδιαχείριση και τόσα άλλα θλιβερά φαινόμενα με μεγαλύτερη χρηματοδότησή τους;

Νομίζω ότι δεν είναι υπερβολικό να υποστηρίξω ότι η αλγεινή εμφάνιση των πανεπιστημιακών κτιρίων και χώρων αντικατοπτρίζει την εσωτερική κατάσταση, τη στάθμη, το επίπεδο των πανεπιστημίων μας.

Δυστυχώς, ντρεπόμαστε, εκτός των άλλων, και για τα πανεπιστήμιά μας. Και ως φορολογούμενοι θλιβόμαστε και αγανακτούμε.

Νικος Τσιρωνης / Οικονομολόγος / Αθήνα

Τελευταία ευκαιρία

Κύριε διευθυντά

Το άρθρο σας με τίτλο «Επώνυμη Ανομία» συνοψίζει με γλαφυρότητα και ακρίβεια το πρόβλημα της ανομίας στην Ελλάδα. Από την άλλη, στο ρεπορτάζ με τίτλο «Μοντέλο Θαπατέρο» διάβασα για τα σχέδια του ΠΑΣΟΚ για τη διακυβέρνηση. Από πρώτη άποψη φαίνονται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ελπίζω, γιατί νομίζω πως θα έχουμε ίσως μια τελευταία ευκαιρία να πλησιάσουμε τα πρότυπα της Ευρώπης. Είκοσι οκτώ χρόνια στην Ε.Ε. κι ακόμη παλεύουμε με τα βασικά.

Βασιλης Σπυριδωνιδης / Λονδίνο

Διαμάντι

Κύριε διευθυντά

Θα ήθελα να συγχαρώ την «Καθημερινή» για την προσφορά της στον καθαρό λόγο και τη νηφαλιότητα, μέσω της επιλογής των διακεκριμένων συντακτών των «Απόψεων». Είναι ένα πραγματικό διαμάντι. Ειδικά να συγχαρώ τον συντάκτη σας Δ. Γουσέτη για το άρθρο του «Κολοβές ακαδημαϊκές ελευθερίες», για το θάρρος του στο συγκεκριμένο άρθρο το οποίο φαντάζομαι ότι προκάλεσε την μήνι των γνωστών κύκλων στους οποίους αναφέρεται.

Η ανάγνωση των Απόψεων «καθημερινά» με ηρεμεί.

Σωκρατης Μουζακης / Αρχιτέκτων - Μηχανικός / Κόνωνος 13, Αθήνα

Το σκάφος βυθίζεται

Κύριε διευθυντά

Με βάση την προτροπή του πρωθυπουργού μετά το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών: Προχωρήστε πολύ πιο γρήγορα. Θέλω άμεσα αποτελέσματα. Πατήστε γκάζι, φαίνεται ότι κάποιοι από τους υπουργούς του αποφάσισαν να πορευτούν με ιλιγγιώδη ταχύτητα στη φυσική απόληξη μια τέτοιας παραβατικής οδικής πορείας, κατευθείαν… στον γκρεμό.

Μια τυπική περίπτωση ξέφρενης πορείας προς τον εκτροχιασμό αποτελεί η αιφνιδιαστική απόφαση του υπουργείου Ανάπτυξης να αναδιαρθρώσει εν μέσω, ή επ’ ευκαιρία, της επερχόμενης θερινής ραστώνης, τον ερευνητικό ιστό της χώρας, ακολουθώντας τις υποδείξεις τις οίδε ποίας αδιαφανούς ολιγομελούς καμαρίλιας ή παρέας διαδρομιστών των υπουργικών προθαλάμων. «Εν κρυπτώ και παραβύστω», ερήμην των ερευνητών, χωρίς τις προαπαιτούμενες διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς, και με περισσή αλαζονεία και «πραξικοπηματική» νοοτροπία, αποφάσισαν τη διάλυση, συγχώνευση, ή μετάλλαξη των ερευνητικών κέντρων και ινστιτούτων ή και τη μετατροπή μερικών εξ αυτών, από «δημάρχους» σε «κλητήρες».

Μέσα στο προκαλούμενο –και προκλητικό– «σουρεαλιστικό αλαλούμ», κραυγαλέο παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου, το οποίο κατ’ αυτούς, αντί πλέον να μελετά τα άστρα θα πρέπει να ασχολείται «μονοθεματικά» με την μελέτη των Κλιματικών Αλλαγών, του Περιβάλλοντος και των Φυσικών Καταστροφών. Ισως γιατί κάποιοι από τους σοφούς αυτούς «συμβουλάτορες» νιώθουν πως ο καιρός τους είναι κακός, πως έχουν αρκούντως ρυπάνει το περιβάλλον, και πως οι ίδιοι αποτελούν πλέον μια φυσική καταστροφή που θα πρέπει να αποτιμηθεί σε γαλαξιακό επίπεδο.

Τι άλλο να πει κανείς; Ο Τιτανικός χτύπησε το παγόβουνο. SOS... Το σκάφος της λογικής βυθίζεται...

Καθηγητής Χρηστος Γουδης / Διευθυντής Ινστιτούτου Αστρονομίας και Αστροφυσικής Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών - Πρόεδρος Εθνικής Αστρονομικής Επιτροπής

Ο δικομματισμός

Κύριε διευθυντά

Επιτρέψτε μου να προσθέσω κάτι στις τόσο εύστοχες διαπιστώσεις του επιστολογράφου σας κ. Αριστοτέλη Μπελιγιάννη, αναφορικά με την ευθύνη των δύο «κομμάτων εξουσίας» για το σημερινό κατάντημα του πολιτικού μας βίου.

Το δικομματικό σύστημα στη χώρα μας, για λόγους που δεν είναι απλά συμπτωματικοί, φαίνεται πως ευνοεί ένα είδος νεποτισμού και οικογενειοκρατίας που ενεργεί σαν τροχοπέδη στην ανανεωτική βελτίωση της πολιτικής, αλλά και της κοινωνίας γενικότερα. Αποτελεί ιστορική ειρωνεία το ότι και μετά την κατάργηση της εξωγενούς κληρονομικής μοναρχίας –μέσω της οποίας αυτόκλητοι προστάτες επεδίωκαν να χειραφετήσουν τις πολιτικές εξελίξεις– η χώρα (εκτός από κάποια σύντομα διαλείμματα) παραμένει επί δεκαετίες καθηλωμένη σε ένα απαξιωτικό σύστημα κληρονομικής μεταβιβάσεως της πρωθυπουργίας στους επιγόνους τριών οικογενειών.

Αν όμως η δεξαμενή της πολιτικής εξουσίας είναι τόσο περιορισμένη και η ταυτότητα των πρωθυπουργών του μέλλοντος τόσο προβλέψιμη, τότε το έργο των οποιωνδήποτε κύκλων που, ενδεχομένως, επιδιώκουν να επηρεάσουν την πορεία της χώρας, είναι περίπου το ίδιο εύκολο, όπως και στην περίοδο της κληρονομικής μοναρχίας. Το ίδιο ισχύει και για τις εταιρείες –πολυεθνικές ή παράκτιες– που ενδεχομένως έχουν συμφέρον στη συντήρηση των φαινομένων διαφθοράς και ηθικού εκτραχηλισμού που μας ταλανίζουν.

Παρ’ όλα αυτά, η προσπάθεια για την αντιστροφή του σημερινού κλίματος δεν είναι καθόλου απλή. Το σημερινό κατάντημα του πολιτικού μας βίου είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων και πολύπλοκων διεργασιών που, εκτός από τ’ άλλα, έχουν αμβλύνει τα αντανακλαστικά μας. Για παράδειγμα, εκτός από τον υπουργό που νομοθετεί φόρους για τους άλλους, ενώ ο ίδιος φοροδιαφεύγει, θα έπρεπε να μας είχε απασχολήσει και η επίκληση της αξιοκρατίας, σαν αρετής και εξυγιαντικής ανάγκης, από αυτούς που κατέχουν ύπατα αξιώματα κληρονομικώ δικαιώματι.

Κατά συνέπεια, το αν τέτοιου είδους φαινόμενα θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν καλύτερα από ένα πολυκομματικό σύστημα εξουσίας δεν μπορεί επίσης να έχει απλή απάντηση. Με δεδομένη, όμως, την εμπειρία από τα δύο «κόμματα εξουσίας» θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς πως μια ουσιαστική μετατόπιση ψηφοφόρων προς τα μικρά κόμματα, θα βοηθούσε ίσως, αν μη τι άλλο, με το στοιχείο του νεωτερισμού και της απροβλεψιμότητας στην άσκηση της εξουσίας που εισάγει.

Ραφαηλ Παπαδοπουλος / Ομότιμος καθηγητής Θερμοδυναμικής

Ανταγωνιστικότητα

Κύριε διευθυντά

Θεωρείται τοις πάσι ότι η ανταγωνιστικότητα δημιουργεί ώθηση για πρόοδο, διανόηση, εφευρετικότητα προαγωγή της επιστήμης και του πνεύματος εν γένει. Ομως υπάρχει ένας άλλος παράγων, που κατορθώνει να επισκιάσει και να καταστρέψει το καλό αποτέλεσμα.

Δεν αναφέρομαι στην επιλεκτική προσπάθεια της προσωπικής μας προβολής που θα μπορούσε να συμβάλει και να δημιουργήσει ένα αίσιο ευτυχές αποτέλεσμα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της ανθρώπινης προσπάθειας, όπως στον πολιτισμό και στην οικονομική ευεξία ενός λαού. Η ευγενής άμιλλα τείνει να βελτιώσει την κοινωνική και πολιτισμική παρουσία του ανθρώπου σαν μέλος της διεθνούς κοινωνίας. Και όχι μόνο θεωρητικά αλλά και να του παράσχει δυνατότητες μιας καλύτερης διαβίωσης συν μια προσφορά προς το σύνολο με πολλαπλές εξελίξεις από την παιδική του ηλικία έως την υστεροφημία του.

Ομως και ο ανταγωνισμός με παν μέσο, θεμιτό ή αθέμιτο, έχει τελείως διαφορετικό αποτέλεσμα για να φθάσει στην ανατροπή και εξουθένωση του ανθρώπου.

Από την αρχαιότητα νομίζω ήταν κάτι αυτούσιο με την ψυχολογία του και τη νοοτροπία του Ελληνα. Στις περιπτώσεις που κατόρθωνε να τιθασεύσει αυτή την ιδιαιτερότητα, και αν θέλετε ένστικτο, τότε μεγαλουργούσε.

Αλίμονο όμως όταν κυριαρχούσε αυτή η «ανταγωνιστικότητα» για μια άλλη έκφραση. Ηταν η καταστροφή. Για τον μελετητή και διανοητή της Ιστορίας το φαινόμενο είναι πασιφανές!

Ομως, πώς είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί αφού γεννιέται μαζί με τη ζωή μας;

Η αντιπαλότητα μεταξύ Αθηναίων και Λακεδαιμονίων είχε για αποτέλεσμα τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, με την καταστροφή του κράτους των Αθηνών. Οι έριδες μεταξύ των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου διέλυσαν την ελληνική αυτοκρατορία!

Κατά τον απελευθερωτικόν αγώνα εναντίον της τουρκικής κυριαρχίας, οι έριδες μεταξύ των αγωνιστών παραλίγο να καταστείλουν την επανάσταση! Στους νεότερους χρόνους, η διαφωνία βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ και Ελ. Βενιζέλου πολλά δεινά επιφύλαξε στην Ελλάδα.

Ρεβεκκα Γαλανου-Τουρκοβασιλη / Ιστορικός συγγραφέας