Tου Αποστολου Λακασα

«Ερευνάτε τα άστρα ή μήπως τα ταρώ;». Αυτό ρώτησε με αρκετή δόση άγνοιας και αυθάδικου χιούμορ η υπάλληλος της εφορίας πρύτανη ελληνικού πανεπιστημίου, όταν εκείνος πρόσφατα, γυρίζοντας στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ, πήγε στην εφορία για να δηλώσει το επάγγελμά του: χημικός ερευνητής.

Στη χώρα μας, οτιδήποτε δεν το γνωρίζει ο μέσος Ελληνας είτε το υποβαθμίζει είτε το καταστρέφει. Ακριβώς όπως πράττει ο μέσος Ελληνας (πολλές φορές κακόπιστος και μίζερος, που αδυνατεί να ξεπεράσει την άγνοια του), έτσι και οι πολιτικοί που τον εκπροσωπούν, λειτουργούν κατά τον ίδιο τρόπο. Τελευταίο παράδειγμα; Οι συνενώσεις των ερευνητικών κέντρων, που αποφασίστηκαν από το εποπτεύον υπ. Ανάπτυξης. Διατυπώθηκαν πολλές απόψεις για το θέμα.

Η αλήθεια είναι ότι η μεταρρύθμιση στον ερευνητικό χώρο επιχειρείται ιδιαίτερα άγαρμπα, καθώς εξαγγέλθηκε χωρίς προηγούμενο διάλογο με τους άμεσα εμπλεκομένους. Και όχι μόνο αυτό. Δεν υπήρξε κανένα επιχείρημα σχετικό με το παραγόμενο ερευνητικό έργο, που να δικαιολογεί τις συνενώσεις και τις όποιες αλλαγές. Δεν παράγουν έργο τα ερευνητικά κέντρα; Αν ναι, υπάρχουν επιχειρήματα; Μαζί με αυτά θα συναξιολογηθεί και το ότι ενώ την τελευταία πενταετία ο τακτικός προϋπολογισμός του κράτους για την έρευνα ήταν 966,47 εκατ. ευρώ, την ίδια περίοδο οι εισροές στα ΑΕΙ από τα ερευνητικά τους προγράμματα έφθασαν το 1,481 δισ. ευρώ; Εγινε γνωστό ότι η Ελλάδα καταλαμβάνει διεθνώς την 11η θέση σε επιστημονικές ερευνητικές δημοσιεύσεις; Οχι.

Αντίθετα, προβλήθηκε ότι η μεταρρύθμιση γίνεται προς χάριν οικονομίας πόρων. Δηλαδή, για τη μείωση των λειτουργικών δαπανών, για τον «κορβανά», όπως είναι η λέξη που γνωρίζει καλά ο μέσος Ελληνας. Σε εκείνον άλλωστε στοχεύει, για παράδειγμα, η προσπάθεια του υπ. Ανάπτυξης κατά της αισχροκέρδειας στις τιμές της βενζίνης. Οι Ελληνες πολιτικοί αποφασίζουν με γνώμονα όσα γνωρίζει ο μέσος πολίτης, και λαμβάνουν μέτρα που μπορούν να «πουλήσουν» επικοινωνιακά στα δελτία των 8.00. Ολα τα υπόλοιπα, όσα δηλαδή σχετίζονται με τη μακροπρόθεσμη έρευνα, είναι terra incognita για τους πολλούς. Ας γίνουν λοιπόν... στάχτη. Η μακροπρόθεσμη πολιτική είναι χρήσιμη για την έρευνα, όχι όμως και για την πολιτική.