Οι δαπάνες για τα φάρμακα

Κύριε διευθυντά

Ενδιαφέροντα τα «Σχόλια» του κ. Νίκου Νικολάου για την Υγεία και ιδιαίτερα το φάρμακο, στην έγκριτη εφημερίδα σας «Η Καθημερινή» στις 20.6 και 22.8.08. Δεν διαπνέομαι από την αισιοδοξία που αποπνέουν τα άρθρα του και δεν περιμένω να αναχαιτισθεί ούτε η καλπάζουσα φαρμακευτική δαπάνη ούτε η ανεξέλεγκτη σπατάλη στη διαδικασία των προμηθειών. Αυτά που λέει ο κ. Αβραμόπουλος τα ακούσαμε και από άλλους, που πολλά υπεσχέθησαν, αλλά έφυγαν νύχτα και κατησχυμμένοι.

Βέβαια, αξίζει να δώσουμε τη μάχη γιατί η φαρμακευτική δαπάνη είναι ο κυριότερος συντελεστής του αφηνιάσαντος ημερήσιου κόστους νοσηλείας, που ξεπέρασε τα 800 ευρώ και σε κάποια νοσοκομεία αγγίζει τα 1.000. Αλλά η μάχη για το φάρμακο δεν δίδεται ούτε με ρετρό διαπιστώσεις, που ακούσατε από τον κ. Γραμματέα, ούτε με τις μπαρούφες κάποιων φιγουρατζήδων που μιλούσαν για συνταγογράφηση 266 φαρμάκων στον ίδιο άρρωστο μέσα σ’ ένα μήνα και όταν ζητήσαμε στοιχεία για τα μέτρα που πάρθηκαν εναντίον του γιατρού, λούφαξαν. Ή εκείνο το φληνάφημα ενός νέου διοικητή οργανισμού που μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του ανακάλυψε 30 χιλ. πεθαμένους συνταξιούχους, που συνέχιζαν να συνταξιοδοτούνται! Και στην περίπτωση εκείνη ζητήσαμε στοιχεία, αλλά κανείς δεν απάντησε, γιατί απλούστατα δεν υπήρχαν τέτοια στοιχεία.

Αναμφισβήτητα το πλέον σημαντικό όπλο για τον εντοπισμό και καταπολέμηση της αντιιατρικής και αντιδεοντολογικής συνταγογραφίας είναι η μηχανοργάνωση, για την οποία έχει δαπανήσει εκατοντάδες εκατομμυρίων ευρώ το ΙΚΑ, χωρίς αποτέλεσμα. Υπενθυμίζω το μέγα εκείνο σκάνδαλο του ΟΠΣ του ΙΚΑ, που αν και υπεγράφη σύμβαση με τον ανάδοχο αντί 21,7 εκατ. ευρώ και υποχρέωση να παραδοθεί το πιλοτικό της μηχανοργάνωσης των υπηρεσιών των ΙΚΑ Αθήνας, Πειραιά και Ελευσίνας μέχρι τον Σεπτέμβρη του 2001 και μέχρι τέλος του 2002 ολοκληρωμένο το σύστημα σ’ ολόκληρη τη χώρα, ξεπεράσαμε ήδη τα 100 εκατ. ευρώ και ακόμη μηχανοργάνωση δεν υπάρχει. Ενδεικτικά αναφέρω ότι στις 17.12.03 δημοσιεύθηκε στη σελ. 23 της οικονομικής «Καθημερινής» το καλοβαλμένο –όπως πάντα– άρθρο της αξιόλογης συνεργάτισσάς σας κ. Χρ. Κοψίνη με τον τίτλο «Ηλεκτρονικό έλεγχο για τις συντάξεις ξεκινάει το ΙΚΑ». Και ενώ μας υποσχέθηκε ότι «τίθενται στο μικροσκόπιο του ηλεκτρονικού ελέγχου του ΙΚΑ η συνταγογράφηση και οι παράτυπες σχέσεις γιατρών - φαρμακευτικών εταιρειών - φαρμακείων» και σύμφωνα με τις δηλώσεις του τότε διοικητή του ιδρύματος «από τα Χριστούγεννα θα αποσταλεί από τη διοίκηση του ΙΚΑ σε κάθε έναν από τους 8.500 γιατρούς του ιδρύματος μια συστημένη επιστολή. Σ’ αυτή θα καταγράφεται ο τρόπος που συνταγράφησε μέσα στο 2003 ο κάθε γιατρός».

Αν και πέρασαν 5 χρόνια από τότε, κανένας γιατρός δεν πήρε το ραβασάκι που υποσχέθηκε ο κ. Νεκτάριος. Εύχομαι ειλικρινά η νέα προσπάθεια μηχανοργάνωσης της διακίνησης των φαρμάκων στο ΙΚΑ να πετύχει.

Και κάτι άλλο: Δεν έχω εμπιστοσύνη στην πολιτική ηγεσία των συναρμοδίων για το φάρμακο υπουργείων για 4 ακόμη λόγους.

α) Διατηρούνται σε θέσεις υπεύθυνες του φαρμάκου και σε κέντρα αποφάσεων άτομα που υποστηρίζουν δημόσια ότι δεν υπάρχει υπερβολική φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα και ότι έχουμε το μικρότερο κατά κεφαλήν κόστος φαρμάκου.

β) Αν νοιαζόντουσαν για τη φαρμακευτική δαπάνη, θα φρόντιζαν να είχε προ πολλού τελειώσει για το συμφέρον των ασφαλιστικών οργανισμών η προβλεπόμενη από τον νόμο και τον αγορανομικό κώδικα επιστροφή από τις φαρμακευτικές εταιρείες στα ασφαλιστικά ταμεία –του Rebate– του 4% επί της καθαρής αξίας των πωλουμένων ιδιοσκευασμάτων. Κανένα Ταμείο δεν έχει πάρει ούτε ένα ευρώ αν και πέρασαν 4 χρόνια από τον σχετικό νόμο.

γ) Επέτρεψαν τη μαύρη αγορά των υδατογραφημένων ταινιών (κουπονιών) και δεν φρόντισαν για τη βέβαιη καταστροφή ή ασφαλή διατήρησή των για έλεγχο εκείνων που αποκολλώνται από τα ιδιοσκευάσματα των παραλλήλων εξαγωγών, δηλαδή, αξίας πολλών εκατομμυρίων ευρώ.

δ) Πιστεύουν, και πιο πολύ ο κ. Αβραμόπουλος, ότι η λίστα είναι πανάκεια και η επαναθεσμοθετησή της θα ανακόψει την ξέφρενη φαρμακευτική δαπάνη. Οχι, δεν είναι έτσι. Η λίστα αναγκάζει και υποχρεώνει τις φαρμακευτικές εταιρείες να περιορίσουν την τιμή του αντιγράφου ιδιοσκευάσματος έναντι του πρωτοτύπου. Ετερον ουδέν.

Και από την εμπειρία μου μπορώ να διαβεβαιώσω για την αποτελεσματικότητα της λίστας, εφ’ όσον συνοδεύεται με το πλαίσιο των διατάξεων που είχαμε εφαρμόσει στο ΙΚΑ κατά την πρώτη εφαρμογή της λίστας, το 1994. Δηλαδή, έλεγχο των συνταγών αξίας άνω των 60 ευρώ, απαγόρευση συνταγογράφησης δεύτερου εμβαλογίου του ιδίου ιδιοσκευάσματος χωρίς σοβαρό λόγο και σε καμιά περίπτωση τρίτου, διαδικασία εγγραφής στη λίστα ιδιοσκευασμάτων χωρίς αποκλεισμούς και υπερτιμολογήσεις και διατήρηση αυστηρή των κουπονιών των ιδιοσκευασμάτων των παραλλήλων εξαγωγών. Και το σημαντικότερον; Αφαίρεση του συνταγολογίου από τον γιατρό, εφ’ όσον από τη μηχανογράφηση αποδεικνύεται η προτίμηση συγκεκριμένης φαρμακευτικής εταιρείας σε μεγάλο ποσοστό της συνταγογραφίας του.

Αυτά που ανέφερα θα αναχαιτίσουν σοβαρά την ξέφρενη αύξηση της φαρμακευτικής δαπάνης. Αλλά επειδή υπάρχει αποδεδειγμένα συναλλαγή μεταξύ γιατρού και φαρμακευτικής εταιρείας, το σηπτικό φαινόμενο της κατευθυνόμενης από ιδιοτέλεια συνταγογραφίας θα κοπεί με το μαχαίρι μόνο αν απαγορευθεί διά νόμου ο θεσμός των ιατρικών επισκεπτών, που αποτελούν τους κύριους συντελεστές της ιδιοτελούς συνταγογραφίας. Οι ενστάσεις που θα έχουμε στην περίπτωση του τελευταίου μέτρου δεν μπορεί να σταθούν, γιατί η ενημέρωση που θα επικαλεσθούν των γιατρών μπορεί να γίνει σύντομα, υπεύθυνα και καλύτερα ηλεκτρονικά. Επομένως, δεν χρειάζονται.

Γρηγ. Σολωμος - π. υφυπουργός

Εγχειρήσεις και καθυστερήσεις

Κύριε διευθυντά

Αναφορικά με το άρθρο της Παρασκευής 5 Σεπτεμβρίου, της κ. Τασούλας Καραϊσκάκη, όπου η οφθαλμολογική κλινική του Πανεπιστημίου Κρήτης αναφέρεται μαζί με τη χειρουργική κλινική του Ευαγγελισμού ως οι κλινικές με τη μεγαλύτερη λίστα αναμονής, θα ήθελα να κάνω το ακόλουθο σχόλιο:

Μεγάλες λίστες αναμονής δεν σημαίνει απαραίτητα κακή ποιότητα υπηρεσιών, αλλά μπορεί να σημαίνει ζήτηση εξειδικευμένης υψηλής ποιότητας υπηρεσιών.

Τέτοια είναι, κατά τη γνώμη μου, η περίπτωση της οφθαλμολογικής κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου. Η παραγωγικότητα της κλινικής μας είναι ιδιαίτερα υψηλή για τα ελληνικά δεδομένα. Και παρ’ όλο που είναι το μόνο τριτοβάθμιο οφθαλμολογικό ίδρυμα στην Κρήτη είμαστε επιφορτισμένοι με όλα τα «βαριά» χειρουργικά περιστατικά της περιφέρειας. Οι επεμβάσεις του καταρράκτη καταλαμβάνουν μεγάλο ποσοστό του συνολικού χειρουργικού μας χρόνου, ο μεγάλος αριθμός ασθενών από την Κρήτη, αλλά και από την υπόλοιπη Ελλάδα που επιλέγει να αποταθεί στην κλινική μας παρά τη μακρά αναμονή, αποτελεί δείγμα της εμπιστοσύνης των ασθενών σε πανελλήνιο επίπεδο. Λαμβανομένου δε υπόψη ότι σημαντικός αριθμός ασθενών έρχονται από την αλλοδαπή, και εγώ, ως ιδρυτής και επικεφαλής της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής του Ηρακλείου και οι συνεργάτες μου αισθανόμαστε υπερήφανοι για τη θέση που έχει κατακτήσει η κλινική μας στο παγκόσμιο στερέωμα.

Η λύση του προβλήματος της αναμονής σε εθνικό επίπεδο αποτελεί οπωσδήποτε αντικείμενο κεντρικού σχεδιασμού πολιτικής υγείας. Είναι προφανές ότι για να απολαμβάνει ο Ελληνας πολίτης τις καλύτερες υπηρεσίες, όπου αυτές προσφέρονται, θα πρέπει να θεσμοθετηθούν πιο ευέλικτα συστήματα παροχής υπηρεσιών, όπου ο αριθμός των γιατρών και του λοιπού προσωπικού, οι σχετικές υποδομές και τα κονδύλια που διατίθενται να είναι ανάλογα της απόδοσης των κλινικών αυτών. Δεν είναι τυχαίο ότι το αγγλικό σύστημα, για παράδειγμα, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις λίστες αναμονής για το χειρουργείο του καταρράκτη, αγόρασε υπηρεσίες από νοσοκομεία άλλων κρατών στέλνοντας Αγγλους ασθενείς να χειρουργηθούν σε άλλα κράτη της Ευρώπης με έξοδα του Συστήματος Υγείας της Αγγλίας.

Εμείς, από την πλευρά μας, θα συνεχίσουμε να δίνουμε τον καλύτερο εαυτό μας καθημερινά τόσο στην παροχή υψηλής τριτοβάθμιας περίθαλψης στους ασθενείς μας όσο και στην παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης. Στο δικό μας επίπεδο, η παρέμβαση που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της παραγωγικότητάς μας και μείωση της αναμονής είναι η αύξηση του χειρουργικού χρόνου που ως κλινική έχουμε διαθέσιμο. Οι σχετικές ενέργειες πρέπει να ξεκινήσουν από τη διοίκηση του νοσοκομείου. Εμείς θα ακολουθήσουμε με μεγάλη χαρά!

Ιωαννησ Παλληκαρης - Καθ. Οφθαλμολογίας Πανεπιστήμιου Ηρακλείου

Υψηλό το επίπεδο του Βατοπεδίου

Κύριε διευθυντά

Αισθάνομαι υποχρέωση να σας απευθύνω την επιστολή αυτή σχετικά με το άρθρο «Βατοπέδι, η μονή των ισχυρών πιστών» της δημοσιογράφου κ. Μαρίλης Μαργωμένου (Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2008) όπου αναφέρεται μεταξύ των άλλων και το όνομά μου για γεγονότα της εποχής που είχα διατελέσει πολιτικός διοικητής Αγίου Ορους (1989-1991). Επειδή η αξιότιμη συνεργάτης σας ως κυρία λόγω του αβάτου δεν έχει ιδία άποψη για ένα τόσο σοβαρό θέμα, προφανώς από κακώς πληροφορημένες πηγές κάθε άλλο παρά την αλήθεια των γεγονότων απέδωσε. Προσωπικά μού είναι εντελώς άγνωστα όλα όσα αναφέρει τόσο περί προσφοράς σε εμένα υπερπολυτελούς ξενώνα εντός της μονής όσο και περί φωτογραφίας μου στο ηγουμενείο την οποία ούτε εγώ ούτε κανείς άλλος είδε ποτέ.

Παρότι θεωρώ ασήμαντο το θέμα για το αναγνωστικό κοινό των σχέσεων ενός πρώην διοικητού με τη μονή, οφείλω για την αποκατάσταση της αλήθειας να αναφερθώ σε δύο σημεία.

Είναι αλήθεια ότι το 1989 με όλες μου τις δυνάμεις προσπάθησα και πέτυχα με τη βοήθεια του Θεού η Ιερά Μονή Βατοπεδίου να γίνει ξανά κοινόβιο μοναστήρι και να αποκτήσει ηγούμενο μετά 536 χρόνια.

Θεωρώ όμως πως το σπουδαιότερο γεγονός στην ζωή μου – ασύγκριτα σημαντικότερο και από την επαγγελματική μου πορεία– είναι η στήριξή μου τότε σ’ αυτή την συγκεκριμένη εκλεκτή αδελφότητα.

Δεν είναι αλήθεια όμως ότι η σχέση μου με τους Βατοπεδινούς μοναχούς με το πέρασμα του χρόνου «ξεθώριασε» και έγινε πιο ασήμαντη.

Παρότι, ό,τι έπραξα τότε το έκανα με μοναδικό γνώμονα την αναγέννηση της ιστορικής αυτής μονής, τόσο χωρίς να αποβλέπω σε ανταλλάγματα όσο όμως και με τη βεβαιότητα ότι ο χρόνος ειδικά μετά τη λήξη της θητείας μου θα έφθειρε τη σχέση μας –όπως συμβαίνει κατά κανόνα στην ζωή–, τελικά η συμπεριφορά και η αγάπη των μοναχών αυτών αποτελούν για μένα μοναδικό φαινόμενο εξαιρέσεως αυτού του κανόνα. Το μοναδικό πολύτιμο δώρο που μου έκαναν ως αντάλλαγμα είναι τα αισθήματά τους αυτά, καθώς και ένα αντίγραφο χαλκογραφίας της μονής αξίας τότε 500 (πεντακοσίων) δραχμών κορνιζαρισμένο, το οποίο μάλιστα και τότε αμφισβητήθηκε λόγω εσφαλμένης πληροφόρησης, πλην όμως η αλήθεια απεδείχθη περίτρανα.

Προφανώς όμως επειδή πάντοτε απουσίαζα από τις επισκέψεις υψηλών προσώπων στην Ι.Μ. Βατοπεδίου –αν και πάντοτε με προσκαλούσαν– δόθηκε κακώς η εντύπωση πως η σχέση μας ατόνησε. Με προσωπική μου επιλογή απουσίαζα, γιατί προτιμούσα αυτές τις λίγες ημέρες τον χρόνο που επισκεπτόμουν το μοναστήρι να ήμασταν μόνοι για να έχουμε την ευκαιρία να συζητάμε ήρεμα.

Ειλικρινά όμως δεν θα έγραφα την επιστολή αυτή –παρότι πιστεύω πως οφείλουμε να στηρίζουμε την αξιόλογη προσπάθεια και την φιλοδοξία της «Καθημερινής» να κρατήσει υψηλό το επίπεδο του Τύπου ενάντια στο ρεύμα της εποχής– αν δεν διάβαζα την κατηγορηματική εκτίμηση της κ. Μαργωμένου: «Η Μονή Βατοπεδίου σήμερα δεν έχει καμιά σχέση με αυτό που ο μέσος άνθρωπος φαντάζεται όταν λέει την λέξη μοναστήρι».

Δεν γνωρίζω πόσα μοναστήρια έχει επισκεφθεί η συνεργάτις σας ώστε να κάνει τέτοιες απόλυτες συγκρίσεις.

Εγώ πάντως που στη ζωή μου, και ειδικά τα δύο χρόνια της θητείας μου όπου ζούσα 26 ημέρες το μήνα στο Αγιον Ορος, αξιώθηκα να έχω επισκεφθεί συνολικά πάνω από 500 ιερές μονές και ησυχαστήρια, μπορώ μάλλον να κρίνω καλύτερα πως ειδικά στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου βιώνει κανείς την έννοια του μοναχισμού στα πλέον υψηλά επίπεδα, όπως φυσικά και σε πολλά άλλα μοναστήρια.

Κωνσταντινος Λουλης - Τέως πολιτικός διοικητής Αγίου Ορους