Του Νικου Γ. Ξυδακη

Oι συνεχιζόμενες απεργίες για το ασφαλιστικό, αναπόφευκτα, αναστατώνουν την κανονικότητα της καθημερινής ζωής. Και γύρω από αυτήν την αναστάτωση γίνεται πολύς λόγος για δικαιώματα, συντεχνίες, ευθύνη έναντι του συνόλου κ.ο.κ.

Η ταλαιπωρία οδηγεί στη δυσφορία, διότι ο ταλαιπωρημένος πολίτης, ήδη φορτωμένος με πολλά βιοτικά προβλήματα, στρέφεται εύκολα, αυτόματα, εναντίον των απεργών που του κάνουν τη ζωή ακόμη πιο δύσκολη· εναντίον λ.χ. των απεργών της ΔΕΗ, που τον αφήνουν νυχτιάτικα χωρίς φως.

Αυτός ο δύσθυμος πολίτης βρίσκεται σε πολλαπλή συσκότιση· αδυνατεί να κατανοήσει τις απεργίες, ίσως διότι δεν έχει απεργήσει ποτέ, διότι δεν ανήκει καν σε σωματείο, είτε λόγω της φύσεως της εργασίας του είτε λόγω φόβου είτε λόγω καχυποψίας έναντι του συνδικαλισμού.

Αυτός ο ταλαιπωρημένος και δύσθυμος συχνά είναι όμηρος ποικίλων κοινοτοπιών και δοξασιών, εν πολλοίς αβάσιμων: οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι τεμπέληδες, οι τραπεζικοί είναι προνομιούχοι, οι σκουπιδιάρηδες είναι εκβιαστές, οι γιατροί παίρνουν φακελάκια, οι ταξιτζήδες είναι κλέφτες κ.λπ. Αυτή η ισοπεδωτική γενίκευση, η συνάθροιση ολόκληρων επαγγελματικών και κοινωνικών ομάδων κάτω από δυσφημιστικές και διόλου τεκμηριωμένες ταμπέλες, κυριαρχεί στις αναπαραστάσεις του κοινωνικού, στον τρόπο που προσεγγίζει την κοινωνική δυναμική μέγα μέρος του πληθυσμού. Ακόμη και οι δημοσιογράφοι, παρότι πλήττονται και αυτοί από τους ισοπεδωτικούς χαρακτηρισμούς, συχνά παρασύρονται από περιρρέουσες δοξασίες και προκαταλήψεις και δεν υποβάλλουν τις εντυπώσεις τους στη δοκιμασία της πραγματικότητας. Το έχουμε διαπράξει και εμείς το ατόπημα.

Οταν όμως οι πολίτες αντιλαμβάνονται μερικευμένα, αποσπασματικά, στερεοτυπικά και διαστρεβλωμένα την πραγματικότητα, τα υποσύνολα, τις συγκρούσεις, τη δυναμική της κοινωνίας εντέλει, όταν αντιλαμβάνονται την κοινωνική δυναμική μέσα από τηλεοπτικές σκιαμαχίες, κραυγές και ξόρκια, τότε πράγματι υπονομεύεται η κοινωνική συνοχή, όλοι στρέφονται εναντίον όλων και γι’ αυτό δεν φταίνε μόνο οι στερεοτυπικά κακοί, οι σκληροί απεργοί ή οι φθαρμένοι συνδικαλιστές· τότε φταίνε και όλοι όσοι αδυνατούν να καταλάβουν τις πραγματικές πηγές της δυσφορίας τους – αυτοί ίσως περισσότερο απ’ όλους.

Μια κερματισμένη κοινωνία, έρμαιο στερεοτύπων, δοξασιών, άγνοιας, προπαγάνδας και προκάτ σχημάτων, αδυνατεί να κατανοήσει και τις συγκρούσεις, και τις απεργίες, και τη δυναμική των συμβάντων, και τον εαυτό της τον ίδιο: αυτόν πάνω απ’ όλα.