Tης Eλενης Mπιστικα

Για αυτούς που πολέμησαν στα χιονισμένα βουνά της Αλβανίας, για τους συγγενείς αυτών που άφησαν εκεί την τελευταία τους πνοή, και έμειναν σε πολλές περιπτώσεις άταφοι σε απάτητες χαράδρες και κορυφογραμμές, για αυτούς, ιδίως, που τραυματίστηκαν και έχασαν την αρτιμέλειά τους, εισπράττοντας μια σύνταξη ως «ανάπηρος πολέμου», αυτό που λυπεί και πονά περισσότερο, είναι το να ξεχνάμε εμείς που ζούμε στην ελεύθερη Ελλάδα, και όσοι απόλεμοι επιζούν, το με πόση προθυμία ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της πατρίδας. Εφυγαν τραγουδώντας, χαιρετώντας από τα κατάμεστα βαγόνια τους δικούς τους, μάνες, αδέλφια, γυναίκες με μωρά στην αγκαλιά, περήφανοι που πήραν το όπλο για να κρατήσουν την Ελλάδα μακριά από κατακτητικές βλέψεις. Μικροί αριθμητικά αλλά με καρδιά λιονταριού, με πίστη στον Θεό και στο δικαίωμα της ελευθερίας, πέτυχαν οι Ελληνες το ακατόρθωτο: απώθησαν τον εχθρό, προελαύνοντας σε νικηφόρες μάχες και με τη γενναιότητα και την αυτοθυσία τους καθυστέρησαν τις δυνάμεις του Αξονα, αλλάζοντας την τροπή και την έκβαση του πολέμου, του Β΄ Π.Π., του πιο αιματηρού και καταστροφικού στον αιώνα που πέρασε. Ως τώρα, κάθε χρόνο, με το που πλησιάζει η εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου, η «Κ» με ολοσέλιδα αφιερώματά της και η στήλη, χάρις στη συνδρομή στοιχείων από τους αναγνώστες της, τιμάμε το Επος του ’40. Και πάντα κρατάμε μια θέση τιμητική για τον Αλέξανδρο Αλεξανδράκη, που πολέμησε, δεκανέας πολυβολητής, με το όπλο και την ξιφολόγχη στο ένα χέρι και με το άλλο ζωγραφίζοντας τον πόλεμο όπως τον ζούσε, στο μέτωπο, με τα άλλα ηρωικά φανταράκια, με τους πιστούς συντρόφους τους, τα άλογα, που έσερναν τα πυροβόλα σε βουνά και χιονισμένες πλαγιές. Εφέτος, μας ευχαρίστησε πολύ η πρωτοβουλία του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων και της προέδρου του κ. Σόφης Δασκαλάκη - Μυτιληναίου που, με τη συνεργασία του Ιδρύματος Σ.Ο.Φ.Ι.Α. και του Πολεμικού Μουσείου τιμούν, 62 χρόνια μετά τον πόλεμο της Αλβανίας, και 40 χρόνια μετά τον θάνατό του, τον Αλέξανδρο Αλεξανδράκη (1913-1968), διοργανώνοντας την Εκθεση «Μνήμες του ’40 – Αλέξανδρος Αλεξανδράκης» στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, όπου παρουσιάζεται για πρώτη φορά ολοκληρωμένο το έργο του ζωγράφου για το Αλβανικό Επος.

Η Εκθεση εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 8 Οκτωβρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα» στην Ηρακλειδών 66 και Θεσσαλονίκης, Θησείο και θα διαρκέσει ώς τις 16 Νοεμβρίου 2008. Κανείς γονιός που γνωρίζει καλά σε ποιους οφείλουμε την ύψιστη ευτυχία να μεγαλώνουμε τα παιδιά μας σε καιρούς ειρήνης και ελευθερίας, δεν πρέπει να παραλείψει να επισκεφθεί την Εκθεση - προσκύνημα, παίρνοντάς τα μαζί του για να γνωρίσουν έναν σπουδαίο ζωγράφο, έναν Ελληνα πατριώτη. Γιατί ο Αλέξανδρος Αλεξανδράκης μέσα από την τέχνη του παρουσιάζει το αληθινό αφτιασίδωτο πρόσωπο του πολέμου, τον ηρωισμό, τον πόνο, τις κακουχίες, την ερημιά του θανάτου με σάβανο το χιόνι. Η Εκθεση εκτός από τις υδατογραφίες, τα σκίτσα, τις ελαιογραφίες (που ζωγράφισε μετά, με υλικό τα σκίτσα με μολύβι ή με κάρβουνο πάνω στο γόνατο, εκεί στο μέτωπο), περιλαμβάνει και τη χειροποίητη συλλογή από στρατιωτάκια του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη. Επίσης ιστορικές φωτογραφίες, εφημερίδες της εποχής, έγγραφα του ’40, αλληλογραφία από τα μέτωπα και αντικείμενα του ελληνικού, ιταλικού, γερμανικού και βουλγαρικού στρατού, καταθέτουν τις δικές τους, αυθεντικές μαρτυρίες, όπως και οι αφίσες και εικονογραφίες του ζωγράφου Νείρου.

Την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου στο πλαίσιο της Εκθεσης, πάντα στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα», ώρα 19.00 θα ακολουθήσει η εκδήλωση «Μεθύστε με τ’ αθάνατο κρασί» με απαγγελίες από ποιήματα του Διονυσίου Σολωμού, Κωστή Παλαμά και Αγγελου Σικελιανού. Επίσης θα γίνει προβολή του ντοκιμαντέρ του Νέστορα Μάτσα «Με την εικόνα, τον λόγο και το φρόνημα» με συμμετοχή της Αθηναϊκής Δημοτικής Μαντολινάτας Εξαρχείων - Νεαπόλεως «Ο Διονύσιος Λαυράγκας», με τραγούδια της Σοφίας Βέμπο, τραγουδίστριας του Επους. Ωρες λειτουργίας 9 π.μ. - 1 μ.μ. και 5-9 μ.μ. εκτός Κυριακής απογεύματος και Δευτέρας. Για πληροφορίες τηλ. 210-36.44.449. Για τον Αλέξανδρο Αλεξανδράκη (1913-1968) γράφουν:

n «Ο Αλ. Αλεξανδράκης είναι ο πρώτος Ελλην ζωγράφος που μας δίδει με την υπέροχον έμπνευσίν του και την εξαιρετικήν τέχνην του την αλβανικήν εποποιίαν», έγραφε ο Σπύρος Μελάς στη «Εστία» της 22ας Ιουνίου 1946, όταν πρωτοπαρουσιάστηκε η έκθεση του πολέμου του ’40 του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη.

n «Μάρτυρας του πολέμου, αλλά όχι απολογητής του ο Αλέξανδρος Αλεξανδράκης καταθέτει με τον χρωστήρα του την πεμπτουσία της ελληνικής ψυχής, του ηρωισμού, της ανδρείας... Προκειμένου να διατηρήσουμε την ιστορία που έγραψαν άλλοι και να ζωντανέψουμε την ιστορική συλλογική μνήμη, ένας από τους τρόπους είναι να διασώσουμε και να διαιωνίσουμε αυτές τις στιγμές ελευθερίας που μας χάρισαν οι ανώνυμοι και επώνυμοι ήρωές μας», τονίζει στον συλλεκτικό Κατάλογο της έκθεσης ο δήμαρχος Αθηναίων κ. Νικήτας Κακλαμάνης.

n «Δεκανέας του πυροβολικού ο Α.Α. και πρώτα απ’ όλα στρατιώτης, στις λίγες ανάπαυλες της μάχης ζωγραφίζει με όποιο υλικό υπήρχε διαθέσιμο. Μολύβι, κιμωλία, πένα, μελάνι αποτυπώνουν με τον πυρετό της έντασης εκφράσεις, στιγμές, χειρονομίες, τοπία, πρόσωπα, κινήσεις. Η έκθεση αυτή είναι η ευκαιρία μας να γνωρίσουμε τον ζωγράφο Αλέξανδρο Αλεξανδράκη και να τον τιμήσουμε, να αποτιμήσουμε το παρόν με ένδοξους όρους του παρελθόντος», υπογραμμίζει στον Κατάλογο η πρόεδρος Πολιτισμικού Οργανισμού Δήμου Αθηναίων κ. Σόφη Δασκαλάκη - Μυτιληναίου.

Στα εγκαίνια της έκθεσης παρέστησαν η πρόεδρος ΠΟΔΑ κ. Σόφη Δασκαλάκη - Μυτιληναίου, ο πρόεδρος του Ιδρύματος ΣΟΦΙΑ (Συλλόγου Οργανωμένων Φιλολογικών Ιστορικών Αρχείων) κ. Ρένος Μιχαηλίδης, η σύζυγος του ζωγράφου κ. Αλεξάνδρα Αλεξανδράκη (φωτογραφία), η κόρη του Ελένη και ο αδελφός του κ. Ευτύχιος Αλεξανδράκης, με τον οποίο πολέμησαν μαζί. Επίσης, η γλύπτρια κ. Ναταλία Μελά, ο κ. Ηλίας Λαλαούνης, ο ιστορικός τέχνης κ. Χάρης Καμπουρίδης, ο ζωγράφος κ. Αχιλλέας Δρούγκας, η συγγραφέας κ. Ζηράνα Ζατέλλη, βουλευτές και συγγραφείς, τεχνοκριτικοί.