Tης Eλενης Mπιστικα

Με την ευχή και την ελπίδα πως η εφημερίδα και οι δημοσιογράφοι, η έντυπη δηλαδή δημοσιογραφία θα ιστορηθεί ως ένα από τα «Επαγγέλματα που άντεξαν στον χρόνο» και στην επέλαση του Διαδικτύου, παρουσιάζουμε εδώ το υπ' αρ. 42 Φωτογραφικό Λεύκωμα του Δημήτρη Ταλιάνη, τον οποίο πρώτη σύστησε η στήλη αυτή, στην παρουσίαση των φωτογραφιών του, σε μουσική Ηλία Ανδριόπουλου στην Αμερικανική Ενωση, στην οδό Μασσαλίας. «Ηταν Τρίτη και 13 Ιανουαρίου 1987, κανείς δεν ήθελε την αίθουσα μια τέτοια ημερομηνία και έτσι την πήραμε εμείς», θυμάται ο Δημήτρης Ταλιάνης, τεχνικός τότε του ΟΤΕ που τη φωτογραφική δουλειά του έδειχνε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Εργαζομένων στον ΟΤΕ. Η πρώτη εντύπωση, καθώς έμπαινα από την πόρτα στη γεμάτη κόσμο αίθουσα, ήταν ένα σάλπισμα φωτιάς από έναν κόκκινο ιβίσκο, με χρυσούς στήμονες, σε μεγέθυνση. «Τόσο φως σε ένα λουλούδι», σκέφθηκα, μπήκα μέσα, είδα έναν νέο άνδρα που με τη μηχανή του φωτογράφιζε την αγάπη όλων μας για το φως, για το τοπίο της Ελλάδας, και αυτό ήταν! «Προσανατολισμοί στο Αιγαίο» ήταν το πρώτο του λεύκωμα, «Στη ρότα του ήλιου» ήταν ο τίτλος του σημειώματος στην «Κ», 22 χρόνια πριν, εμπνευσμένος από μια φωτογραφία του Ταλιάνη, που με συντροφεύει όλα αυτά τα χρόνια στο δημοσιογραφικό γραφείο από τη Σωκράτους στο Νέο Φάληρο. 42 λευκώματα μετά, από τα οποία τα περισσότερα παρουσιάσθηκαν στο «Σημειωματάριο» με γνώμονα όχι μόνο τη φιλία, αλλά και την εξαιρετική συνέπεια και ποιότητα της δουλειάς του Ταλιάνη, που καθρεφτίζεται και στην επιλογή των συνεργατών του. Χάρις σε φιλική συμβουλή ο Δημήτρης Ταλιάνης δεν έδωσε τα δικαιώματα έκδοσης σε ξένο οίκο, που τα ζητούσε τότε και τα χρυσοπλήρωνε, αλλά έκανε ο ίδιος τις εκδόσεις ως «Τοπίο». Και παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, δικαιώθηκε. Με το λεύκωμα «Η Γη της Μακεδονίας» γνωρίστηκε και συνεργάζεται με τον συγγραφέα - λογοτέχνη Πάνο Θεοδωρίδη, αρχιτέκτονα το επάγγελμα, Θεσσαλονικιό, που έχει γράψει την εισαγωγή και τα κείμενα του νέου τόμου, πάνω σε ρεπορτάζ και συνεντεύξεις που συγκέντρωσε σε δυόμισι χρόνια δουλειάς, γυρίζοντας όλη την Ελλάδα με τη φωτογραφική μηχανή του στο χέρι ο Δημήτρης Ταλιάνης. Μπήκε σε σκοτεινά εργαστήρια, κατέβηκε σε υπόγεια, έσκυψε δίπλα σε ασπρόμαλλα κεφάλια, πήρε το φιλί της φωτιάς πάνω στο αμόνι, αγάπησε τα δουλεμένα χέρια των εργατών της παράδοσης και τα μαγικά δάχτυλα της υφάντρας και έκλεισε σ' ένα μεγάλο συλλεκτικό τόμο, με σκληρό εξώφυλλο, τις φωτογραφίες και μονογραφίες για τα «Επαγγέλματα που άντεξαν στον χρόνο». Ενα βιβλίο ύμνος στην τιμημένη χειρωνακτική εργασία, στο μεράκι, στην οικογενειακή παράδοση, στη σχέση χεριού και εργαλείου, στο μεγαλείο από το ξύλο να βγάζεις μουσική, από το σίδερο ήχο καμπάνας, από ξύλο και ζωγραφιστό χαρτί γέλιο με τις φιγούρες του Καραγκιόζη... Μια εξαιρετική ιδέα να μιλήσει ένας καλλιτέχνης φωτογράφος κι ένας λογοτέχνης με τους γνήσιους εκφραστές της συνέχειας της παράδοσης από τα χρόνια του Ομήρου ώς τις μέρες μας. Και να 'ναι αυτοί σεμνοί κι ακούραστοι εργάτες και τεχνίτες που λένε «άμα δε δουλέψω θα αρρωστήσω» και συνεχίζουν την τέχνη του παππού, του πατέρα τους και πολύ λίγοι τυχεροί που βλέπουν το παιδί τους να τη μαθαίνει, διασώζοντάς την...

Βιβλίο με αγάπη καρδιάς, κοντά στον άνθρωπο, στην ύπαιθρο και στον λαό. Δεν έχει να κάνει με το τοπίο και το παιχνίδισμα του φωτός, όπως τόσα άλλα λευκώματα, αλλά με την ψυχή του δουλευτή του ξύλου, του σίδερου, του χυμού του σταφυλιού που γίνεται «νέκταρ των Θεών» στην κάνναβα της Σαντορίνης. Αυτόν τον δουλευτή της παράδοσης που τον έχει, σε στιγμή ανάπαυσης, στο καφενείο με τις ψάθινες καρέκλες, ενώ αναπολεί τη ζωή που πέρασε, μας τον δείχνει στη σελίδα 185 του τόμου. Και δίπλα αυτά τα λόγια από τον Πάνο Θεοδωρίδη: «Ισως αυτή να είναι και η μοίρα των επαγγελμάτων που χάθηκαν, χάνονται ή θα χαθούν. Να παραμείνουν ως ισχυρά σύμβολα, προκαλώντας σεβασμό για τις ώρες που δαπανήθηκαν από μια συλλογική προσπάθεια των κοινωνιών να υπάρξουν, να μεγαλώσουν, να προκόψουν και ν' αλλάξουν. Εχουμε ταλέντο ν' αγαπάμε αυτά ακριβώς τα πράγματα, που οι ίδιοι ακυρώνουμε. Αλλά οι συνέπειες αυτής της παλαιάς ιστορίας και η στάση μας απέναντι στην ιστορική μνήμη βαθμολογούν και τον δικό μας πολιτισμό, που θα έχει κι αυτός, με τη σειρά του, πολλές «απώλειες στο μέλλον». Ως τότε, ας σταθούμε να καμαρώσουμε σκυμμένους στη δουλειά τους, τον Καμπανά, τον Κουδουνά, τον Χαλκουργό, τον Γανωτή, τον Βυρσοδέψη, τον Καραβομαραγκό, τον Αγγειοπλάστη, την Κουκλοποιό, τον κατασκευαστή φιγούρας του Καραγκιόζη, τον Οργανοποιό, τον Ξυλογλύπτη, τον σκαλιστή ξύλου, τον Σαγματοποιό, τον Καροποιό, τον Βαρελοποιό, τον Σαπουνά, τον Κηροποιό, τον Μαχαιροποιό, τον Λαμαρινά, τον Τσαγκάρη, τον Βιβλιοδέτη, την Υφάντρα, τον Σαρωθροποιό, τον Καλαθοπλέκτη, τον Οινοποιό, τον Ποτοποιό, τον Λαδά, τον Μυλωνά, τον Φούρναρη, τον Λουκουματζή, τον Καρεκλοποιό. Τους οφείλουμε πάρα πολλά και να που ήρθε ένα καλό, τίμιο βιβλίο που το αναγνωρίζει...

Απόψε, Τρίτη 3 Νοεμβρίου και ώρα 18.30 θα γίνει από τις Εκδόσεις «Τοπίο» στο βιβλιοπωλείο Ιανός, Σταδίου 24, η παρουσίαση του βιβλίου «Επαγγέλματα που άντεξαν στον χρόνο». Θα μιλήσουν: η βουλευτής ΚΚΕ, δημοσιογράφος κ. Λιάνα Κανέλλη, ο δημοσιογράφος, συγγραφέας Κώστας Σερέζης, ο λογοτέχνης, συγγραφέας των κειμένων Πάνος Θεοδωρίδης και ο Δημήτρης Ταλιάνης, φωτογράφος, εκδότης (με αυτή τη σειρά πάντα!). Θα προβληθούν εικόνες από το παρουσιαζόμενο λεύκωμα, το οποίο, ας σημειωθεί, βγαίνει και σε ολλανδική έκδοση «Griekse Ambachten Door de Eeuwen Heen», με κείμενο του Διονύση Καρατζά, εισαγωγή του Π. Θεοδωρίδη και φωτογραφίες Δ. Ταλιάνη. «Ενα βιβλίο, μια εγκάρδια περιήγηση, ένα ακριβό ενθύμιο λοξά φωτισμένο από τον ήλιο της ζωής»...