Tου Aλεξη Παπαχελα

Αν κάποιος ξένος διαβάσει τους νόμους που ισχύουν στην Ελλάδα για μια σειρά από θέματα, θα πιστέψει πως η χώρα μας θα έπρεπε να μοιάζει με την... Τοσκάνη από πλευράς αισθητικής και την Ελβετία από πλευράς οργάνωσης. Εχουμε δρακόντειους νόμους και διατάξεις για τα πάντα, από την πολεοδομία μέχρι την προστασία των αρχαιοτήτων κ.λπ. Οταν ο ξένος επισκέπτης κοιτάξει γύρω του, θα αντικρίσει την πιο άναρχα δομημένη χώρα. Ποιος λοιπόν μπορεί να εξηγήσει το γιατί μια χώρα που είναι Ελβετία στους νόμους, μοιάζει με τριτοκοσμική στην πράξη;

Η απάντηση κλισέ που συνήθως δίνουμε είναι πως στην Ελλάδα δεν εφαρμόζονται οι νόμοι. Πράγματι, αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Ακόμη όμως πιο σημαντική πληγή είναι η απίστευτη υπερβολή των νόμων αλλά και το γεγονός πως δεν έχουν ποτέ λάβει υπόψη τους την πραγματικότητα της αγοράς και της ζωής.

Παράδειγμα; Ψηφίζεται ένας νόμος για τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας υπό την επήρεια της γνωστής λαϊκιστικής υπερβολής των ΜΜΕ, που λίγο έως πολύ υποστηρίζουν ότι μια κεραία κάνει κακό στα παιδιά απέναντι από ένα σχολείο αλλά όχι δίπλα στο σπίτι τους. Ο νόμος προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι για κάθε κεραία κινητής τηλεφωνίας η αρμόδια Περιφέρεια θα εγκρίνει ειδική περιβαλλοντική μελέτη. Οι Περιφέρειες δεν είναι οργανωμένες για να καταλάβουν τι θα πει περιβαλλοντική μελέτη, άδειες δεν δίνονται, οι εταιρείες ομολογούν ότι αναγκάζονται να παρανομούν και έτσι φτάνουμε στο άναρχο τοπίο του σήμερα. Το τρελό της ιστορίας είναι πως με λιγότερες κεραίες βομβαρδιζόμαστε με περισσότερη ακτινοβολία ώστε να καλυφθεί μία περιοχή από λιγότερα σημεία.

Πέρα από τις μεγάλες εταιρείες, ο κάθε πολίτης μπορεί να μπλέξει χωρίς να το καταλάβει στα δίχτυα ακαταλαβίστικων νόμων. Και το κακό, και νομοτελειακό, είναι πως από εκεί μπορεί να τον ξεμπλέξει μόνο ένας διεφθαρμένος υπάλληλος. Κάποιος θέλει να φτιάξει ένα σπίτι και ανακαλύπτει ότι το κτήμα του ανήκει σε αρχαιολογική ζώνη Β και πως δεν μπορεί να κτίσει χωρίς τις πιο εξωφρενικές άδειες και ασύλληπτους περιορισμούς. Αρχαία δεν υπάρχουν, ανασκαφές θα γίνουν το 2200 το νωρίτερο και μία κυρία με ύφος εισαγελλέα σε ένα γραφειάκι στην Αθήνα αποφασίζει την τύχη του. Ο άτυχος πολίτης μένει να θαυμάζει το κτήμα του και να βλεπει με δέος το κτίσμα του διπλανού οικοπέδου, το οποίο παραβιάζει κάθε σχετική διάταξη.

Ο πολιτικός που θα απλοποιήσει τη νομοθεσία για την πολεοδομία, τα αρχαία, τις άδειες που χρειάζεται μία επιχείρηση κ.ά. θα κερδίσει απίστευτους πόντους στην κοινή γνώμη. Ο πολίτης νιώθει αιχμάλωτος ενός συστήματος που αντί να προφυλάσσει τη χώρα από την αναρχία κάνει τους πολιτικούς «προστάτες» και πολλούς υπαλλήλους πλούσιους. Αυτό το σύστημα των ανεφάρμοστων, υπερβολικών και δυσνόητων νόμων βολεύει κάποιους λίγους αλλά κρατάει τη χώρα πολύ πίσω.