Tης Ολγα Σελλα

Eπικερδής η αγορά του παιδικού βιβλίου, αλλά επικερδέστερη η αγορά των σχολικών βοηθημάτων. Αλλιώς δεν εξηγείται ο κατακλυσμός των βιτρινών των βιβλιοπωλείων και των διαφημιστικών καταχωρίσεων παντός είδους με «σχολικά βοηθήματα» παντός καιρού.

Βέβαια, φέτος είναι η χρονιά-ορόσημο που άλλαξαν τα σχολικά βιβλία, οπότε το πεδίον δόξης για τους εκδότες διαγραφόταν λαμπρότατον. Αφού, να φανταστείτε, ότι τα σχολικά βοηθήματα κυκλοφόρησαν πολύ πριν παραδοθούν τα βιβλία. Για κάθε μάθημα. Ακόμα και για τα Θρησκευτικά! Κι όχι μόνο αυτό, αλλά έχουν -οι εκδότες- ξεκινήσει κύκλο εκδηλώσεων στο πλαίσιο της προώθησης της νέας τους πραμάτειας. Μερικοί από τους οποίους εκδότες μετείχαν στον διαγωνισμό για τη σύνταξη, αλλά και την εκτύπωση των σχολικών συγγραμμάτων. Οι ίδιοι οι συντάκτες των σχολικών συγγραμμων συνέγραψαν και τα αντίστοιχα σχολικά βοηθήματα!

Ετσι, οι μαθητές, αλλά φυσικά και οι γονείς, ήταν αναγκασμένοι εκ των προτέρων να κολυμπήσουν στον κυκεώνα των βοηθημάτων. Δεν είχαν καν το περιθώριο να αναρωτηθούν ποιο από αυτά μπορεί να χρειάζονται. Και κάπου εδώ είναι το πρόβλημα. Παλαιότερα, είχαμε τα γνωστά λυσάρια, στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου. Οι σκηνές που τα κρύβαμε μέσα στην τάξη από τους καθηγητές φαντάζουν γραφικές σήμερα, ακόμα και στη δική μας μνήμη. Σήμερα θεωρείται αυτονόητο ότι κάθε μαθητής, από την Πρώτη Δημοτικού, θα πρέπει στη σχολική του τσάντα να έχει και το αντίστοιχο βοήθημα, του οποίου η τιμή δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητη.

Δέος (για τη νέα απρόσιτη (;) γνώση των σχολικών βιβλίων) + ενοχές (για τον λίγο χρόνο που διαθέτουν στα παιδιά) = σχολικό βοήθημα. Και τα σχολικά βιβλία τι ρόλο παίζουν; Θεωρούνται εξαρχής απαξιωμένα και χρειάζονται απαραιτήτως συμπλήρωμα και επεξήγηση; Τότε γιατί δεν γράφονταν με καλύτερο τρόπο εξαρχής; Και οι δάσκαλοι πού ακριβώς βρίσκονται; Ποιος είναι ο δικός τους ρόλος; Πώς γίνονται η γέφυρα ανάμεσα στα βιβλία και τους μαθητές; Ψιλά γράμματα.

«Τα νέα βιβλία είναι μαθητοκεντρικά, επιζητούν τη συνεργασία τόσο των μαθητών μεταξύ τους όσο και των μαθητών με τον εκπαιδευτικό, του οποίου ο ρόλος είναι καθοδηγητικός, μαιευτικός», λέει σε κειμενό του στο περιοδικό «Διαβάζω» ο εκδότης Στέφανος Πατάκης, εκ των παλαιοτέρων τόσο στον χώρο του παιδικού βιβλίου όσο και στον χώρο των σχολικών βοηθημάτων.

Δηλαδή αυτό που επιδιώκουν να καταργήσουν είναι η παπαγαλία και να προάγουν τη συζήτηση και το κριτικό πνεύμα. Πολύ ωραία. Από πότε τα σχολικά βοηθήματα προετοιμάζουν για κάτι που κανένα σχολικό βιβλίο δεν γράφει;

«... όλη αυτή η προσπάθεια αγνοεί τον θεσμό του πολλαπλού βιβλίου», συνεχίζει στο άρθρο του ο Στ. Πατάκης. Και τα βοηθήματα παίζουν ρόλο πολλαπλότητας;

Δεν είμαι ειδική να κρίνω την καταλληλότητα των νέων σχολικών συγγραμμάτων. Μπορώ όμως να κρίνω τη διαδικασία: «ο αρχικός διαγωνισμός προκηρύχθηκε τον Μάιο και η όλη προετοιμασία για τη συγγραφή των δειγμάτων έγινε σε συνθήκες ελληνικού καλοκαιριού, όταν οι εκδότες αναζητούσαν συγγραφείς και επιστήμονες στις παραλίες», λένε οι γνωρίζοντες. Αυτό που απλώς καταλαβαίνω, είναι ότι για άλλη μια φορά ο βιαστικός σχεδιασμός οδηγεί στην ακύρωση της όποιας προσπάθειας.