Tου Στεφανου Kασιματη / kassimatis@kathimerini.gr

Ανήσυχο πνεύμα πάντα ευεπίφορο στις πιο σύγχρονες τάσεις, ο πρωθυπουργός μας δεν σκοπεύει να επαναπαυθεί στις δάφνες που κέρδισε επαξίως στην εφετινή σεζόν (την πολιτικο-τηλεοπτική), χάρη στην πρωτοποριακή ιδέα του να μετατρέψει τις συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου σε τηλεοπτικό σόου υψηλού επιπέδου, το οποίο κάλλιστα θα μπορούσε να θεωρηθεί εκπαιδευτική τηλεόραση. Επιδιώκοντας προφανώς να κρατήσει ζωηρό το ενδιαφέρον του κοινού στο «Cabinet Show» και κατά το 2010, ο Γιώργος Παπανδρέου ξεκινά δυναμικά τη νέα σεζόν, καθιερώνοντας το «πεντάλεπτο του υφυπουργού» («happy time for junior ministers», είναι η ρουμπρίκα στη γλώσσα της παραγωγής).

Επειδή όλα αυτά θα περάσουν μια μέρα στην Ιστορία, είναι χρέος μου να καταγράψω επακριβώς τις συνθήκες υπό τις οποίες προέκυψε η ιδέα. Μετά την ολοκλήρωση της ευγενούς συμμετοχής του Αρχιεπισκόπου και την αποχώρησή του, στο δεύτερο μέρος του προγράμματος, ζήτησε να λάβει τον λόγο ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη Σπύρος Βούγιας, ως οιονεί αρμόδιος αφού το θέμα ήταν τα δικαιώματα των μεταναστών. «Σπύρο, να πάρεις τον λόγο, αλλά είναι πολλοί οι υφυπουργοί και δεν γίνεται. Οποιος υφυπουργός θέλει να μιλήσει πρέπει να το δηλώνει εκ των προτέρων στη γραμματεία». Αυτό απάντησε ο Γιώργος και θα ισχύει εφεξής.

Εννοείται ότι θα αντιμετωπίζονται ευνοϊκά όσες αιτήσεις υφυπουργών υποβάλλονται διά της ηλεκτρονικής οδού. Επίσης, αν οι υποψηφιότητες είναι πολλές, οι υφυπουργοί που θα έχουν το προνόμιο να απευθύνουν τον λόγο τους στο υπουργικό συμβούλιο, θα επιλέγονται με κλήρωση, την οποία θα πραγματοποιεί επιτροπή υπό τον καθηγητή Χάρη Παμπούκη. Παράπονα είναι απίθανο να υπάρξουν, καθώς στις μέρες μας οι πάντες αντιλαμβάνονται την αξία του τηλεοπτικού χρόνου...

Φυσικά και ήξερε το ΠΑΣΟΚ την πραγματική κατάσταση της οικονομίας - απλώς, θα προτιμούσε να μην την ξέρει. Βλέπετε, ήθελαν την εξουσία, ει δυνατόν όμως χωρίς την ευθύνη για τον προϋπολογισμό του 2010. Κατανοητή στάση, υπό την έννοια ότι είναι απολύτως ελληνική. (Και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο: Θα έπρεπε να είναι το ρητό κάτω από το έμβλημα της δημοκρατίας μας...). Εξίσου φυσικό, λοιπόν, ήταν το ΠΑΣΟΚ να μην έχει σχέδιο για τον χειρισμό της κρίσης. Το μόνο που είχε να προσφέρει αμέσως, για να κάνει αισθητή τη διαφορά με τους προηγούμενους, ήταν κάποιοι θεωρητικά ενδιαφέροντες δομικοί πειραματισμοί στη λειτουργία της κυβέρνησης, που εφαρμόστηκαν όπως όπως και, σε κάποιες περιπτώσεις, εν αγνοία των συνεπειών τους. Καθώς όμως η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται, αργά και επώδυνα, το μέγεθος της κρίσης και προσπαθεί κάτι να κάνει, ορισμένοι από αυτούς τους «πειραματισμούς» προκαλούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που υποτίθεται ότι θα έλυναν.

Κοιτάξτε, π.χ., σε πόσους μπελάδες μπλέχτηκε μέσα σε διάστημα μιας εβδομάδας ο Ανδρέας Λοβέρδος. Πρώτα, έφθασε στα πρόθυρα της παραίτησης, όταν η Λούκα (με τη μέθοδο που ονομάζεται στην εκκλησιαστική γλώσσα «εισπήδησις»...) πήγε να του φορτώσει τον εξωφρενικό λογαριασμό των σχεδόν 80 δισ., για την εθελουσία έξοδο των ηρωικών τριακοσίων του ΟΛΠ που βροντοφώναξαν το «όχι» στους Κινέζους. Αφού τη γλίτωσε από εκεί, ο Λοβέρδος έπεσε μέσα στο πηγάδι του Ασφαλιστικού και από την απελπισία του, πρότεινε την εισαγωγή «νέου φόρου ή νέου ασφαλιστικού πόρου», για το Ταμείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Το πρότεινε, χωρίς να είναι σε θέση να εκτιμήσει πώς κολλάει το μέτρο με τις αναγκαιότητες του υπό διαμόρφωσιν σχεδίου σταθεροποίησης ή με την πολιτική τόνωσης της ανταγωνιστικότητας - αν υπάρχει.

Σχετικό είναι και το παράδειγμα του νομοσχεδίου της Λούκας για τις τράπεζες. Οδηγεί με βεβαιότητα τούς -φύσει συντηρητικούς- τραπεζίτες να κλείσουν τη στρόφιγγα του δανεισμού. Οι συνέπειες του περιορισμού της ρευστότητας στην οικονομία θα φανούν στο ΑΕΠ, τη μείωση του οποίου ένας εκ των κορυφαίων τραπεζιτών προβλέπει για το 2010 στο 4%, έναντι του 1,5% των ευσεβών πόθων της κυβέρνησης.

Παρόμοιοι κίνδυνοι από την αυτόνομη δράση των υπουργών του οικονομικού επιτελείου θα εξακολουθούν να προκύπτουν, όσο δεν υπάρχει στο τιμόνι της οικονομίας ιθύνων νους, με πολιτική ισχύ και κύρος. Χωρίς ένα τέτοιο, η προσπάθεια της κυβέρνησης να σταθεροποιήσει την οικονομία θα πελαγοδρομεί. Διότι η κρίση είναι πρωτίστως δημοσιονομική και το δημοσιονομικό αγγίζει όλους τους τομείς κυβερνητικής δραστηριότητας. Φοβάμαι ότι πολύ σύντομα τούτη η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με το πρόβλημα που συνέτριψε την προηγούμενη: Ενα κενό ηγεσίας στην κορυφή της...

Τι λυπηρό να βλέπεις δύο φίλους να αρπάζονται δημοσίως· και μάλιστα όταν, επί της ουσίας, δεν έχουν και τίποτα να χωρίσουν. Είναι ανούσιο να τσακώνονται ο Γιώργος Αλογοσκούφης με τον Γιάννη Παπαθανασίου για το ποιος φταίει περισσότερο και ποιος λιγότερο. Ο λογαριασμός λέει 33,4% και πηγαίνει σε όλους. Το ότι ο ένας αφανίστηκε πολιτικά επειδή ήταν στο τιμόνι για σχεδόν πέντε χρόνια, ενώ ο άλλος διασώθηκε επειδή ήταν εκεί μόνον για εννέα μήνες, δεν κάνει διαφορά. Σημασία έχει ότι η κυβέρνηση που θα «επανίδρυε» το κράτος κατάφερε μέσα σε δύο χρόνια (2008 και 2009) να αυξήσει τις δαπάνες της γενικής κυβέρνησης σε ποσοστό 5% του ΑΕΠ. Αυτό ας εξηγήσουν πώς το κατάφεραν - τα άλλα είναι εγωισμοί...

Το «Καγιέν», ένα τζιπ πολυτελείας, το οποίο παράγει η Πόρσε από το 2002, κατέκτησε τη διεθνή αγορά αμέσως μόλις κυκλοφόρησε και αναδείχθηκε σε «status symbol», ιδίως στις υπανάπτυκτες κοινωνίες, όπου κανόνες και θεσμοί φυτοζωούν. Σήμερα, η τιμή του συγκεκριμένου μοντέλου έχει μειωθεί λόγω της κρίσης, όμως, όταν πρωτοκυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά, η απλή έκδοσή του διατέθηκε στην τιμή των 109.229 ευρώ. Το στοιχείο αυτό είναι χρήσιμο προκειμένου να εκτιμηθεί στις σωστές διαστάσεις του το εξής γεγονός: Μετά τον πρώτο χρόνο κυκλοφορίας του «Καγιέν», η κεντρική διοίκηση της Πόρσε διεπίστωσε -προς μεγίστη κατάπληξή της- ότι, από όλες τις πρωτεύουσες του κόσμου, τα περισσότερα μοντέλα είχαν πωληθεί στην Αθήνα, με δεύτερη τη Μόσχα. Τα περισσότερα, όχι σε σχέση με τον αριθμό των κατοίκων της Αθήνας, αλλά σε απόλυτους αριθμούς. Περισσότερα και από όσα είχαν πωληθεί στο πολυπληθέστερο και πλουσιότερο Λονδίνο! Λάβετέ το υπ' όψιν αυτό, ως ένα ψήγμα, που ίσως σας φανεί χρήσιμο, αν προσπαθήσετε να δώσετε την απάντηση στο ερώτημα γιατί οι «κακοί» Γερμανοί δεν μας βοηθούν να ορθοποδήσουμε, πληρώνοντας οι ίδιοι το βιοτικό μας επίπεδο. Γιατί μας πήρανε χαμπάρι...