Του Ιωαννη Παλαιοκρασσα*

Διαβάζουμε στη συνέντευξη Τύπου του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ στις 9.10.2008 «Με τον τρόπο αυτό επιδιώκουμε τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος, την εξασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιωσιμότητας των πόρων…» κ.λπ. και στην επόμενη σελίδα ότι λαμβάνεται ειδική μέριμνα για τα νησιά και τις βραχονησίδες. Ως καλός Κυκλαδίτης βγάζω στεναγμό ανακούφισης και λέω «επιτέλους σώθηκαν τα νησιά μας!». Δεν προλαβαίνω όμως να χαρώ και βλέπω στον Κυκλαδικό Τύπο «Οχι στο Ειδικό Χωροταξικό Τουρισμού λέει η ΤΕΔΚ Κυκλάδων». Επειδή δεν πιστεύω τα μάτια μου ανατρέχω στην ιστοσελίδα της ΤΕΔΚ Κυκλάδων και διαβάζω με την ίδια έκπληξη τις λεπτομερείς θέσεις του Δ.Σ. της ΤΕΔΚ Κυκλάδων, που καταλήγουν:

«Συνοψίζοντας, τονίζουμε για μια ακόμη φορά ότι συμφωνούμε με την αναγκαιότητα εκπόνησης χωροταξικού σχεδίου για τον τουρισμό, αλλά διαφωνούμε τόσο με τη μεθοδολογία εκπόνησης του σχεδίου ΚΥΑ από το ΥΠΕΧΩΔΕ, όσο και με βασικά σημεία του η εφαρμογή των οποίων θα είναι καταστρεπτική για τα νησιά μας, όπως τονίζουμε ανωτέρω. Ζητούμε την απόσυρση της ΚΥΑ …κ.λ.π.». Τι τονίζουν άραγε ανωτέρω; «Η βασική μας αντίρρηση στην ΚΥΑ αφορά τη θέσπιση της λεγόμενης παραθεριστικής κατοικίας ως μέρος των ξενοδοχειακών επενδύσεων και την επιδότησή της από τον Αναπτυξιακό Νόμο… Η αλόγιστη χρήση του συντελεστή δόμησης θα έχει καταστρεπτικά αποτελέσματα για το φυσικό και οικιστικό τοπίο των νησιών μας και μάλιστα μη αναστρέψιμα».

Και επειδή αυτά ηχούν παράδοξα και αντίστροφα στα αυτιά ενός τέως πολιτικού, που είναι συνηθισμένος οι πολίτες να πιέζουν για υψηλότερους συντελεστές δόμησης και η Δημόσια Αρχή να ανθίσταται, ανατρέχω και πάλι στο κείμενο του Ειδικού Χωροταξικού Τουρισμού και τους χάρτες που το συνοδεύουν για να διαπιστώσω έκπληκτος τα εξής:

Πρώτον, ότι ακριβώς με τις ρυθμίσεις αυτές του Ειδικού Χωροταξικού για την παραθεριστική κατοικία (που επιτρέπεται να αποτελεί μέχρι και το 50% της τουριστικής εγκατάστασης) θεσπίζεται συντελεστής δόμησης 0,2. Επομένως σε ένα οικόπεδο εκτός σχεδίου 150 στρεμμάτων (και υπάρχουν πάρα πολλά στα νησιά μας), που σήμερα επιτρέπεται να κτίσεις μόνο 400 τ.μ., θα μπορείς να κτίσεις 15.000 τ.μ.

Δεύτερον, ότι από τα 24 νησιά των Κυκλάδων, εκτός από τη Μύκονο και τη Πάρο που θεωρούνται «ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές» τα μόνα νησιά που σημειώνονται στον χάρτη ως «αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές με περιθώρια μαζικού τουρισμού» είναι η Σίφνος, η Ιος και η μισή Μήλος.

Για ένα Κυκλαδίτη, και οι δύο αυτές ρυθμίσεις είναι τρελές. Η πρώτη σημαίνει ότι με την επιδότηση του κράτους (που φτάνει μέχρι 40%) ενισχύεται δόμηση κατοικιών με τον υψηλότατο για εκτός σχεδίου περιοχές συντελεστή 20%, σε νησιά που ήδη τσιμεντοποιούνται χωρίς επιδότηση. Αναλογιστείτε σε τι «παράδεισο εργολάβων» μετατρέπει τις ευαίσθητες Κυκλάδες ο ΥΠΕΧΩΔΕ. Η δεύτερη σημαίνει ότι χωρίς κανένα λογικό κριτήριο επιλέγονται τρία σχετικά μικρά νησιά, μακριά από την Αθήνα, χωρίς καλή συγκοινωνιακή σύνδεση ως τόποι μαζικού τουρισμού. Είναι άραγε εντελώς τυχαία σύμπτωση ότι και στα τρία αυτά νησιά είτε έγιναν πρόσφατα μεγάλες αγορές γης από ξένα κεφάλαια (15.000 στρέμματα στην Ιο π.χ.), είτε έχουν εξαγγελθεί μεγάλες «αναπτύξεις» παραθεριστικής κατοικίας από υπεράκτιες εταιρείες;

Υποπτεύομαι ότι ανάλογα πράγματα συμβαίνουν και στις υπόλοιπες περιοχές, που το Ειδικό Χωροταξικό Τουρισμού χαρακτηρίζει ως περιοχές με περιθώρια μαζικού τουρισμού, όπως η γνωστή και από άλλες σκανδαλώδεις ρυθμίσεις Σιθωνία της Χαλκιδικής (άραγε αυτή δεν είναι κορεσμένη;) ή η ακτή της Αλεξανδρούπολης, όπου κατά παράδοξο τρόπο το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο χωροθετεί τις μεγάλες λιμενικές εγκαταστάσεις δεξαμενοπλοίων του αγωγού Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη.

Ας σημειωθεί ότι τα όσα αναπτύσσει στις 47 σελίδες του το Ειδικό Χωροταξικό Τουρισμού δεν σημαίνουν ότι και στις υπόλοιπες τουριστικές περιοχές, που χαρακτηρίζονται είτε ανεπτυγμένες (Α), είτε αναπτυσσόμενες με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού (Β2), είτε περιοχές με κυρίαρχες χρήσεις άλλες από τον τουρισμό και δυνατότητα ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού (Γ) δεν επιτρέπεται η δημιουργία των «ολοκληρωμένων αναπτύξεων» όπως τις αποκαλεί το κείμενο.

Αυθόρμητα μου έρχεται στο νου μια θλιβερή εικόνα, που αντικρίζει όποιος μπαίνει στον όμορφο όρμο του Αλυκού στη Νάξο. Είναι γνωστό ως «Βελγικό χωριό» (από την προέλευση των «επενδυτών» που δεν έβαλαν δεκάρα βέβαια) και αποτελείται από αρκετές σειρές εγκαταλελειμμένων τσιμεντένιων σκελετών παραθεριστικών οικημάτων, που χάσκουν επί δεκαετίες στον καιρό και σιγά σιγά καταρρέουν. Δεν φοβάται το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι με τις διευκολύνσεις και επιδοτήσεις που δίνει, δημιουργεί ένα μεγάλο πειρασμό στην κατασκευή τέτοιων χωριών, με μοναδικό κίνητρο το γρήγορο εργολαβικό κέρδος και παρόμοια τελική τύχη; Δεν διδαχθήκαμε τίποτα από τις φούσκες ανάλογων «ολοκληρωμένων αναπτύξεων» στην Ισπανία, τη Φλώριδα και άλλα μέρη ή τις δεκάδες χιλιάδες παραθεριστικές κατοικίες που μένουν απούλητες στην ίδια την Ελλάδα;

Μήπως έχουν δίκιο η ΤΕΔΚ Κυκλάδων, οι βουλευτές του νομού, καθώς και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο, οι τουριστικοί επιχειρηματίες και τόσοι άλλοι που έχουν ξεσηκωθεί εναντίον του Ειδικού Χωροταξικού Τουρισμού και αντί ελπίδα το θεωρούν παγίδα της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας, αλλά και των νησιών μας ή των άλλων τουριστικών προορισμών, που ούτως ή άλλως θα δοκιμαστούν δεινά από τη διεθνή κρίση; Χρειάζεται το ΥΠΕΧΩΔΕ να σφάξει την κότα που κάνει το χρυσό τουριστικό αυγό με τα ίδια του τα χέρια;

* Ο κ. Ι. Παλαιοκρασσάς είναι αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας, επί 12ετία βουλευτής Κυκλάδων.