Του Αποστολου Λακασα

Από πολλές πλευρές τίθεται το ερώτημα εάν τα ελληνικά πανεπιστήμια μπορούν να βγάλουν αποφοίτους ικανούς να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας.

Το επιχείρημα ότι η πανεπιστημιακή μόρφωση είναι κάτι ευρύτερο από τις γνώσεις που πρέπει να έχει ο πτυχιούχος για να βρει δουλειά δείχνει εντελώς αποπροσανατολιστικό για δύο βασικούς λόγους. Κατά πρώτον, οι ίδιοι οι υποψήφιοι που κάνουν στα 18 τους την επιλογή σχολής με βάση το επάγγελμα που θα ήθελαν να ασκήσουν. Ποιον κοροϊδεύουν οι φοιτητικές παρατάξεις και μερίδα πανεπιστημιακών δασκάλων όταν την ίδια στιγμή που ζητούν ουσιαστική μόρφωση «εγκλωβίζουν» τα ιδρύματα σε μακροχρόνιες καταλήψεις, εάν όχι τους φοιτητές που επενδύουν στις σπουδές τους για μια καλή θέση στην αγορά εργασίας;

Κατά δεύτερον, η εικόνα για τις απαιτήσεις των επιχειρήσεων είναι στρεβλή. Ποιος λέει ότι οι εργοδότες θέλουν κοντόφθαλμους υπαλλήλους, χωρίς ουσιαστική γνώση του επιστημονικού τους αντικειμένου, χωρίς κριτική σκέψη, χωρίς ανοιχτό μυαλό και εφόδια τέτοια που θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη λειτουργία της επιχείρησης; Πρόσφατα, επιχειρηματίας μου ανέφερε ότι ο υποψήφιος υπάλληλός του θα πρέπει να έχει πτυχίο από ένα πανεπιστήμιο που θα κάνει ουσιαστική έρευνα, που θα αξιολογεί το εκπαιδευτικό του έργο, που θα αποτελεί ολοκληρωμένη ακαδημαϊκή οντότητα με πειθαρχία και κύρος. Είτε αυτό είναι ελληνικό ίδρυμα, είτε αλλοδαπό. Πόσα ελληνικά πανεπιστήμια πληρούν τους όρους αυτούς;

Μήπως όμως πέρα από το ευρύ και πάγιο αίτημα για αναβάθμιση των ελληνικών πανεπιστημίων, οι ίδιοι οι φοιτητές πρέπει να αναλογιστούν τις ατομικές τους ευθύνες μπροστά στην άναρχη κατάσταση που διαμορφώνεται; Η αναβάθμιση των πανεπιστημιακών σπουδών, που όλοι πρεσβεύουν και εύχονται, δεν μπορεί να προκύψει ως… διά μαγείας, μόνο με την επιπλέον χρηματοδότηση. Καλά είναι τα κονδύλια, φτάνει και οι διαχειριστές τους να λογοδοτούν για τον τρόπο αξιοποίησής τους παράγοντας έργο. Και η κατάσταση θα αλλάξει μόνο όταν εκείνοι που βλέπουν το πτυχίο τους να απαξιώνεται κινητοποιηθούν και αντιδράσουν.

Κατά την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά δεν έχουν εμφανισθεί καταλήψεις σε πανεπιστήμια και ΤΕΙ. Ο λόγος είναι η κόπωση των φοιτητών από το παρατεταμένο «λουκέτο» που έβαλαν πέρσι οι φοιτητοπατέρες προς… χάριν του δημόσιου πανεπιστημίου και της αναβάθμισής του. Μήπως όμως την επόμενη φορά που θα τεθεί θέμα καταλήψεων η μεγάλη μάζα των φοιτητών θα πρέπει να αντιδράσει σε εκείνους που στην πράξη οδηγούν σε μεγαλύτερη υποβάθμιση σπουδές και πτυχία; Να αντιδράσει και να προτείνει ουσιαστικά βήματα. Ο διάλογος για τη φυσιογνωμία του σύγχρονου πανεπιστημίου ουσιαστικά δεν έχει αρχίσει ποτέ στην Ελλάδα. Η εφαρμογή του νέου νόμου πλαισίου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση - με αρκετά τρωτά σημεία αλλά και μεταρρυθμιστικά βήματα ουσίας - προσφέρει αυτή την ευκαιρία.