Tου Νικου Βατοπουλου

Mε δέκα εκατομμύρια Ελληνες «εξπέρ» για την Κίνα, τι άλλο να πει κανείς; Συχνά χαμογελάω αμήχανα όταν ακούω πομπώδεις κρίσεις για την ανελευθερία στην «αχανή» χώρα από ανθρώπους που η πιο κοντινή κινέζικη εμπειρία τους ήταν το τελευταίο delivery στο σπίτι με γλυκόξινο χοιρινό και σπρινγκ ρολς. Τις περισσότερες, όμως, φορές απλώς αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που παρακινεί τον μέσο Ελληνα να είναι «ξερόλας». Μάχες δόθηκαν για την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων, όπου το «ελληνικό μέτρο» αποδείχθηκε ανώτερο της «μαζικότητας» και της «μιλιταριστικής αρμονίας». Ετσι είχε αποφασίσει η πλειονότητα των τηλεθεατών και αυτό ήταν. Περίμενα λίγο έλεος για ένα πολιτισμό που αν μη τι άλλο έδωσε τα ωραιότερα λουλούδια στον υπόλοιπο κόσμο. Και σκέφτομαι ότι η τελετή λήξης θα είναι η χαριστική βολή.

Ευτυχώς, σκέφτηκα, που ζούμε σε ώριμη περίοδο πολιτικής ορθότητας και ακραίες εκφράσεις απεφεύχθησαν. Αλλά το γενικό πνεύμα ήταν εκεί. Η Αθήνα τα πήγε «πολύ καλύτερα», ήμασταν «άλλο πράγμα», τι κι αν είμαστε «λίγοι». Σε αριθμό… Στην αθηναϊκή Τσάιναταουν, οι Κινέζοι της Αθήνας συνεχίζουν το εμπόριο ανεπηρέαστοι. Ακούν διάφορα πειράγματα, σχόλια, θαυμαστικά (για τη «Φωλιά», ίσως) ή επικριτικά, πειράγματα και ανέκδοτα. Οπως πολλά ανέκδοτα, έτσι και σε αυτά, η πολιτική ορθότητα είναι άγνωστη λέξη. Συχνά, ένας Κινέζος της οδού Ευριπίδου θα κληθεί να λογοδοτήσει για το Θιβέτ ή την κρατική καταστολή. Μετά, θα γίνουν πάλι «φίλοι», ο Ελληνας και ο Κινέζος, αλλά το πάνω χέρι θα ξέρουν ποιος το έχει.

«Εχεις πάει Κίνα;». Ακούγεται πολύ η ερώτηση, «Οχι; A, χάνεις. Βέβαια να σου πω την αλήθεια εμένα μου άρεσε πιο πολύ το Ντουμπάι». Αναρωτιέσαι τι σχέση έχουν τα Εμιράτα και ο Κίτρινος Ποταμός, αλλά το προσπερνάς γιατί μετά έρχεται η επόμενη ερώτηση. «Το ξέρεις ότι οι Κινέζοι μας βλέπουν όλους ίδιους;». Εκεί έχει χτυπήσει «κόκκινο» και αλλάζεις την κουβέντα σε πιο ασφαλείς περιοχές, αλλά γρήγορα ανακαλύπτεις ότι για πολλούς συνομιλητές σου, η Κίνα είναι απλώς «Κίνα», μία θάλασσα ανθρώπων, «μιλιούνια», που μπορεί να γίνουν «απειλή» και να αλλάξουν τον κόσμο. «Η γυναίκα μου πήρε έναν ανεμιστήρα κινέζικο και τον πετάξαμε σε δύο εβδομάδες». Σκέφτηκα ότι παλαιότερα, οι μεσοαστοί Ελληνες, που δεν μπορούσαν να διανοηθούν ότι θα ταξίδευαν ποτέ στην Κίνα, γνώριζαν τη χώρα από τα μυθιστορήματα της Περλ Μπακ. «Ανατολικός Ανεμος-Δυτικός Ανεμος», μια ιστορία αγάπης.

Σήμερα, η Κίνα είναι γνωστή από συνθετικά νυχτικά και Ολυμπιακούς Αγώνες. «Το άκουσες ότι έκρυψαν ολόκληρες περιοχές για να μη δουν οι ξένοι τη φτώχεια;». Κάτι είχα ακούσει αλλά σκέφτηκα τον δικό μας πονοκέφαλο το 2004 με τους καταυλισμούς των τσιγγάνων γύρω από το ΟΑΚΑ και το ΣΕΦ. Τέτοιους καταυλισμούς πολλοί θα τους ζήλευαν. Νομίζω απλώς τους «κρατήσαμε» μακριά. Για 15 ημέρες.