Tου Αθανασιου Ελλις

Ο 38χρονος υπερόπτης εθνικιστής πρωθυπουργός ενός μικρού κράτους στην καρδιά των Βαλκανίων απειλεί να διαταράξει τις εύθραυστες ισορροπίες του βαλκανικού παζλ και αυτό πρέπει να προβληματίσει την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ που την τελευταία δεκαετία έχουν επενδύσει πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά στη σταθερότητα της περιοχής.

Ο Νίκολα Γκρούεφσκι είτε επιχειρεί να διευρύνει την ατζέντα στις σχέσεις με την Ελλάδα, για να δικαιολογήσει μια επερχόμενη υποχώρηση στο όνομα, είτε πιστεύει ότι οι ευαίσθητες σε θέματα μειονοτήτων Ευρώπη και Αμερική θα τον στηρίξουν στην εκστρατεία του για την προστασία των δικαιωμάτων των απανταχού ομοεθνών του.

Εάν ισχύει το πρώτο, ο κ. Γκρούεφσκι έχει πεισθεί ότι η ενότητα και η ευημερία της χώρας του μπορούν να διασφαλισθούν μόνο από την ένταξή της στους ευρωατλαντικούς θεσμούς, αλλά γνωρίζοντας ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δεν πρόκειται να συναινέσει στην εισδοχή των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. χωρίς λύση του ονόματος, ετοιμάζεται να συμφωνήσει σε σύνθετη ονομασία. Ως αντίβαρο στην υιοθέτηση του «Βόρεια» ή «Νέα Μακεδονία» θέλει να «πουλήσει» στο εσωτερικό τη διασφάλιση της ύπαρξης μακεδονικής εθνότητας, όχι απλά ως δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού αλλά μέσω διεθνούς συμφωνίας. Η Ελλάδα, φυσικά, δεν θα συναινέσει, αλλά ούτε ο κ. Νίμιτς επιθυμεί να διευρύνει το αντικείμενο της μεσολάβησής του.

Εάν ισχύει το δεύτερο, ο κ. Γκρούεφσκι διολισθαίνει σε έναν επικίνδυνο κατήφορο, επιχειρώντας να δημιουργήσει προβλήματα εκεί που δεν υπάρχουν και να ανοίξει πληγές τις οποίες η Ευρώπη έχει κλείσει εδώ και δεκαετίες. Οι κινήσεις του θυμίζουν τις περσινές εθνικιστικές κορώνες των αδελφών Καζίνσκι (προέδρου και πρωθυπουργού της Πολωνίας), οι οποίοι 60 χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ζητούσαν από την Ε.Ε. να τους αποζημιώσει πολιτικά για τις βιαιότητες των ναζί. Οχι μόνο δεν πέτυχαν τον στόχο τους, αλλά εξέθεσαν τη χώρα τους στις Βρυξέλλες και στα μάτια των υπολοίπων Ευρωπαίων.

Με τις αλυτρωτικές τάσεις που προβάλλει ο κ. Γκρούεφσκι εξελίσσεται σε «ταραξία των Βαλκανίων», και αυτό θα έχει επιπτώσεις για τον ίδιο και τη χώρα του. Η «ρετσινιά» του επικίνδυνου εθνικιστή δεν φεύγει εύκολα στα Βαλκάνια. Το διαπίστωσαν με επώδυνο τρόπο οι Σέρβοι που βίωσαν τον διαμελισμό της χώρας τους επειδή ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς άρχισε το 1989 να επενδύει στο χαρτί του εθνικισμού.

Ο κ. Γκρούεφσκι επιχειρεί να γίνει «ήρωας» στο εσωτερικό χωρίς, προς το παρόν, να τον ενοχλεί αν στο εξωτερικό τον αντιμετωπίζουν ως παρία. Η βία που σημάδεψε τις πρόσφατες εκλογές στην ΠΓΔΜ ήταν η πρώτη ανησυχητική ένδειξη. Ακολούθησε την περασμένη Πέμπτη η σύλληψη του αντιπροέδρου και επόμενου αρχηγού της αντιπολίτευσης. Επόμενος στόχος του, ο πλήρης έλεγχος των τοπικών μηχανισμών εξουσίας μέσω των δημοτικών εκλογών.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, εναντίον της οποίας εγείρει τώρα διεκδικήσεις, αλλά και τη Βουλγαρία και όλη την περιοχή. Η Ευρώπη και η Αμερική όχι μόνο δεν πρέπει να τον ενθαρρύνουν, αλλά οφείλουν να τον σταματήσουν, τώρα που είναι ακόμη νωρίς.