Tης Χριστινας Κοψινη

Πολλές επιχειρήσεις, εσχάτως και η «Μετρόπολις» καθώς και το «Ράδιο Κορασίδης», προχωρούν σε υποχρεωτική μείωση των ημερομισθίων και εφαρμόζουν τριήμερα ή τετραήμερα. Κάποιες επιχειρήσεις απλώς «δεν βγαίνουν» και δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά. Αλλες, απλώς αξιοποιούν την κρίση.

Η θεωρία «της ίσης ευθύνης όλων» την οποία ασπάζονται και επικοινωνούν πολλοί αναλυτές, για να καταδείξουν την επικινδυνότητα της οικονομικής και δημοσιονομικής συγκυρίας, όταν γίνεται καθ’ υπερβολή, ενέχει ένα σοβαρό κίνδυνο: να απενενοχοποιήσουν αυτήν τη δεύτερη κατηγορία επιχειρήσεων. Να δικαιολογήσουν για μία ακόμη φορά εκείνους που σταθερά αδιαφορούσαν για όλα τα δημόσια αγαθά, που δεν πλήρωναν τους φόρους τους, που έσπευδαν να κάνουν χρήση των ευνοϊκών ρυθμίσεων για τις μεγάλες οφειλές στα δημόσια Ταμεία, διατηρώντας επί χρόνια ένα δεύτερο λογιστήριο για το μαύρο χρήμα που εισέπρατταν από σκοτεινές πηγές ή κατέβαλλαν σε γκρίζες ζώνες.

Σε συνθήκες γενικευμένης κρίσης αυτός ο «τύπος» ανθρώπου θα συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς δισταγμό. Συνήθως νιώθει καλύτερα σε συνθήκες φόβου από μια ενδεχόμενη χρεοκοπία. Υποδυόμενος με μεγάλη ευκολία -ύστερα κι από τόση πρακτική εξάσκηση- το θύμα της κρίσης, θα συνεχίσει όπως πριν: να μην καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές στα Ταμεία, να περικόπτει ή να καθυστερεί το δώρο του Πάσχα ή το επίδομα αδείας, χωρίς καν να του περνάει από τον νου η σκέψη πως πρέπει να μειώσει λίγο και τις δικές του καταναλωτικές δαπάνες. Στις ημερίδες θα μιλά για το κοινωνικό συμφέρον, θα προτάσσει την ανάγκη της συναίνεσης και θα ζητεί με στόμφο να καταβάλλουν όλοι το τίμημα που τους αναλογεί για να ξεπεράσει η χώρα τον σκόπελο.

Αξιοποιώντας την ομίχλη της κρίσης, δύσκολα μπορεί να γίνει αντιληπτό εάν ο τύπος είναι πραγματικό θύμα της δημοσιονομικής κρίσης ή θύτης των δημόσιων οικονομικών.

Οσοι έτυχε να διαβάσουν το τελευταίο βιβλίο από την τριλογία «Υπνοβάτες», του Χέρμαν Μπροχ, θα αναγνωρίζουν σε αυτόν τον «τύπο» τον παμπόνηρο Αλσατό λιποτάκτη από τα μέτωπα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τον Χουγκενάου, που βάλθηκε να υποδύεται τον ρόλο του τιμητή του γερμανικού έθνους στη μικρή επαρχία όπου βρέθηκε.

Ο «τύπος» αυτός πολλαπλασιάζεται επικίνδυνα σε συνθήκες κινδύνου και κοινωνικής παρακμής. Μεταμορφώνεται εύκολα στο αντίθετό του, αλλάζει με ταχύτητα φωτός το χρώμα του, προσαρμοζόμενος στις νότες που επικρατούν κάθε φορά στο περιβάλλον. Επειδή γνωρίζει καλά να λειτουργεί και να κερδοφορεί παρασιτικά, έχει αναπτύξει και μια αξιοθαύμαστη ικανότητα να προβλέπει τις απόψεις του εκάστοτε κυρίαρχου ρεύματος, ιδεολογικού ή πολιτικού, και συχνά να εμφανίζεται ως ο ικανότερος θιασώτης τους, αποκομίζοντας, φυσικά, την εύνοια πολιτικών και άλλων παραγόντων που θα διαφυλάξει ως κάβα για άλλους χαλεπούς καιρούς.