Tης Χριστινας Κοψινη

Ας μη γελιόμαστε. To λιμάνι της αγωνίας έχει όνομα: «εργασία». Οχι μόνο εξαιτίας της δημοσιονομικής κρίσης, των μέτρων που θα επηρεάσουν την κατανάλωση και τη διεθνή οικονομική κρίση.

Η τεχνολογία τώρα επιταχύνει τη δημιουργική καταστροφή καθιστώντας περιττό αυτό που χθες ήταν απαραίτητο.

Ομως τι είναι η εργασία; Το δάνειο, το ενοίκιο, οι σπουδές των παιδιών, τα ταξίδια, οι συντάξεις; Και αυτά. Κυρίως, όμως, για τον άνθρωπο είναι η διαδικασία της αυτοπραγμάτωσης. Αυτό που έκανε ένα φίλο να δουλεύει ασταμάτητα για ένα τριήμερο προκειμένου να ολοκληρώσει ένα πρότζεκτ και στη συνέχεια... να καταρρεύσει.

Απορροφημένη από το «Ραντεβού στον αέρα» του Τζ. Ράιτμαν, το βράδυ της Κυριακής, παρακολουθούσα τον Τζ. Κλούνεϊ και την παρέα του να κάνουν χρυσές δουλειές αναλαμβάνοντας την απρόσωπη κοινοποίηση χιλιάδων απολύσεων για λογαριασμό εταιρειών. Παρακολουθούσα τους μελλοντικούς ανέργους να περιγράφουν την κατάρρευση της ζωής και των ονείρων που έστησαν πάνω στην ταύτισή τους με τους στόχους της επιχείρησης.

Και αν η εργασία είναι η ίδια η ζωή, το να δουλεύεις όπως ο συγκεκριμένος μάνατζερ στην ταινία, δηλαδή κερδίζοντας από τον αριθμό των απολύσεων που επιτάσσει η κρίση, είναι σίγουρα ο απόλυτος παραλογισμός.

Αλλά και στις δύο περιπτώσεις, και στους καθημερινούς εργαζόμενους και στον κυνικό γκουρού του μάνατζμεντ (τον οποίο ο Αμερικανός σκηνοθέτης εξευτελίζει, απομυθοποιώντας μεθόδους, κλισέ διαλέξεων και επιδερμικές ερωτικές σχέσεις που συνάπτονται «στον αέρα»), λειτουργεί η ίδια εσώτερη ανάγκη. Διότι η εργασία, ακόμη πιο δυνατά και από την παροδική επίδραση του έρωτα, μπορεί να μας απομακρύνει από τον φόβο του θανάτου.

«Είναι δύσκολο να σκέφτεσαι τον θάνατο όταν έχεις να κάνεις μια δουλειά...» αναφέρει ο Αλ. ντε Μποτόν στις «χαρές και τα δεινά της εργασίας», εκδόσεις Πατάκη. «Από τη φύση της η εργασία δεν μας επιτρέπει παρά να την πάρουμε υπερβολικά στα σοβαρά. Οφείλει να καταστρέψει την αίσθησή μας περί προοπτικής και οφείλουμε να της είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό, αφού μας επιτρέπει... να κάνουμε σκέψεις για τον θάνατό μας και την καταστροφή των επιχειρήσεών μας με ελαφρότητα, ως απλές νοητικές προτάσεις, ενώ ταξιδεύουμε στο Παρίσι για να πουλήσουμε λάδια μηχανών.

»Λειτoυργούμε με βάση μια απαραίτητη μυωπία. Εκεί βρίσκεται η αμιγής ενέργεια της ύπαρξης. Μια τυφλή πίστη εξίσου εντυπωσιακή με αυτή που βρίσκουμε σε μια πεταλουδίτσα που κοπιάζει να διασχίσει το γείσο ενός παραθύρου παρακάμπτοντας μια στάλα μπογιάς που έπεσε από κάποιο βιαστικό πινέλο, αρνούμενη να σκεφτεί την ευρύτερη εικόνα, σύμφωνα με την οποία ώς το βράδυ θα είναι νεκρή».