Του Γιαννη Mαυρη

Σε πραγματικούς όρους, το 1/3 του εκλογικού σώματος επέλεξε να απέχει από τις χθεσινές ευρωεκλογές (με βάση τους μη εκκαθαρισμένους εκλογικούς καταλόγους, η αποχή υπολογίζεται, πλασματικά, σε 49%). Αυτό το πρωτοφανές γεγονός αποτελεί και το εκκωφαντικό μήνυμα της χθεσινής εκλογικής αναμέτρησης. Το 70% των πολιτών αυτής της κατηγορίας δηλώνει ότι το έπραξε για πρώτη φορά. Πρόκειται, αναμφισβήτητα, για ιστορικής σημασίας αλλαγή στην πολιτική κουλτούρα και την εκλογική ιστορία της μεταπολιτευτικής περιόδου. Αν και αυτή τη στιγμή δεν είναι ακόμη γνωστά τα τελικά εκλογικά αποτελέσματα, η απόφαση μαζικής εξόδου από το εκλογικό σώμα συνιστά τομή και, εφ’ εξής, νομιμοποιεί ολοφάνερα την αποχή, ως δυνητική επιλογή ψήφου. Πρόκειται βεβαίως για πολιτική επιλογή, η σημασία της οποίας κακώς επιχειρείται να υποβαθμιστεί. Οι 6 στους 10 πολίτες που απείχαν, επικαλούνται αμιγώς πολιτικούς λόγους για την απόφασή τους. Δεν πρόκειται για ελληνική ιδιομορφία. Η κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στα πολιτικά κόμματα και η ανικανότητα της διακυβέρνησης αποτελούν, σε όλο τον κόσμο, τους βασικούς παράγοντες που ευθύνονται για την κάμψη της συμμετοχής των πολιτών στην εκλογική διαδικασία.

Το εκλογικό αποτέλεσμα συνιστά πρωτίστως ανοικτή πολιτική και κοινωνική αποδοκιμασία του κυβερνώντος κόμματος. Ως ποσοστό, και κυρίως σε ψήφους, η εκλογική επιρροή της Ν.Δ. μειώνεται, δραματικά, τόσο σε σύγκριση με τις προηγούμενες ευρωεκλογές του 2004 (43%), όσο σε σύγκριση με τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές του 2007 (42%). Πέντε χρόνια μετά την ιστορική εκλογική νίκη του 2004, η κοινωνική της απήχηση βρίσκεται στο ναδίρ. Σχεδόν το 1/3 της εκλογικής της βάσης φαίνεται να της γυρίζει την πλάτη, επιλέγοντας την αποχή, ή την ψήφο διαμαρτυρίας.

Από την άλλη πλευρά, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης σημειώνει, για πρώτη φορά ύστερα από 15 χρόνια (από το 1994), καθαρή νίκη σε ευρωεκλογές. Ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ δεν έμεινε αλώβητο από τη λαίλαπα της αποχής. Φαίνεται, τελικά, ότι η (απρόβλεπτη σε αυτό το επίπεδο) αποχή του στέρησε τουλάχιστον 1-2 ποσοστιαίες μονάδες. Δεν του επέτρεψε να υπερβεί το ποσοστό των τελευταίων βουλευτικών εκλογών, αν και σε σχέση με τις προηγούμενες ευρωεκλογές του 2004, το ποσοστό του είναι σχετικά αυξημένο. Η εξέλιξη αυτή, που δεν ήταν δυνατόν να καταγραφεί στις προεκλογικές δημοσκοπήσεις κατέστησε, έως ένα βαθμό, την απόστασή του από τη Ν.Δ. επικοινωνιακά αμφισβητήσιμη. Το πρόβλημα όμως που θα πρέπει να προβληματίσει σοβαρότερα την αντιπολίτευση είναι άλλο: σε σημαντικό βαθμό, η κοινωνική αποδοκιμασία του κομματικού συστήματος φαίνεται ότι περιλαμβάνει και αυτήν.