|
Το τέλος της εύκολης ανάπτυξης
Του Μιχαλη Χρυσοχοδη*
Από το 2001 και μετά, αφότου επιτεύχθηκε η ένταξη της Ελλάδας στο ευρώ, η πλειονότητα των πολιτικών, των κοινωνικών εταίρων και των αναλυτών είχε την αίσθηση ότι η ελληνική οικονομία έμπαινε πλέον σε μια περίοδο εύκολης ανάπτυξης. Με εύκολο και φτηνό χρήμα, υψηλή ιδιωτική κατανάλωση, χαμηλό πληθωρισμό και υψηλούς ρυθμούς μεγένθυσης, όλα έδειχναν ότι δεν είχαμε παρά να δρέψουμε τους καρπούς της υπερδεκαετούς προσπάθειάς μας για συμμάζεμα και εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Πάνω σε αυτή την εξαιρετικά δημοφιλή αντίληψη, η οποία αν μη τι άλλο αντανακλούσε την αισιοδοξία των ημερών, οικοδομήθηκε ένας μεγάλος και επικίνδυνος μύθος. Ηταν ο μύθος του αυτόματου πιλότου που με σύστημα και απαράμιλλη μέθοδο καλλιέργησε η συντηρητική παράταξη με μοναδικό σκοπό να μειώσει και να απαξιώσει την οικονομική πολιτική και τα επιτεύγματα του ΠΑΣΟΚ κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 90. Πως δήθεν, ό,τι κι αν πετύχαμε ως χώρα ήταν αναπόφευκτο να συμβεί. Μάλιστα θα συνέβαινε ούτως ή άλλως, διότι προς τα εκεί οδηγούσε νομοτελειακά τα πράγματα η διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Το ΠΑΣΟΚ δεν έκανε τίποτα άλλο από το να διαχειριστεί επικοινωνιακά μια προδιαγεγραμμένη επιτυχία. Κι ας μην είχαν πιστέψει ποτέ στη δυνατότητα ένταξης της Ελλάδας στην ΟΝΕ τα στελέχη της Ν.Δ. Κι ας την είχαν μάλιστα πολεμήσει λυσσαλέα αρκετοί απ αυτούς. Δυστυχώς, αυτή την εξαιρετικά αφελή θεωρία για την πολιτική και την οικονομία, σήμερα την πληρώνουμε ακριβά. Η κυβέρνηση της Ν.Δ. πίστεψε πραγματικά ότι η οικονομία μπορεί να διοικηθεί με επικοινωνιακά κόλπα και πολιτικάντικα τερτίπια. Προέβη σε δημοσιονομική απογραφή για να πλήξει το ΠΑΣΟΚ, με μοναδικό αποτέλεσμα τον εκτροχιασμό των δημόσιων οικονομικών που πέντε χρόνια μετά πλήττει τη χώρα. Μίλησε για μεταρρυθμίσεις τη στιγμή που έκανε μικρορυθμίσεις και μερεμέτια. Διατυμπάνισε προς πάσα κατεύθυνση την επανίδρυση του κράτους, ενώ από κάτω άφηνε να οργιάζει η διαφθορά και ο κομματισμός. Προέταξε το ιδεολόγημα της ελεύθερης αγοράς, αντί να διασφαλίσει τον υγιή ανταγωνισμό και άφησε την οικονομία στο έλεος των καρτέλ. Προέβαλε ανελλιπώς και αδιάλειπτα το προφίλ του κόμματος του μεσαίου χώρου τη στιγμή που διά της φορολογίας τα οικονομικά υπουργεία προέβησαν σε μια αντίστροφη αναδιανομή του πλούτου απ τους σκληρά εργαζόμενους πολίτες της μεσαίας τάξης στους εισοδηματίες και τα υψηλά κέρδη. Ολα αυτά τα χρόνια, στην καλύτερη των περιπτώσεων αυτό που μπορεί να πει κανείς είναι ότι η Ν.Δ. «έφαγε απ τα έτοιμα». Σήμερα όμως που τα «έτοιμα» εξαντλούνται, με τη διεθνή οικονομική κρίση να μας χτυπάει την πόρτα, το χρήμα να γίνεται δύσκολο και ακριβό, τον ρυθμό αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης να έχει υποδιπλασιαστεί και την ανάπτυξη να επιβραδύνεται σε συνθήκες ακρίβειας και υψηλού πληθωρισμού, η Ελλάδα σύντομα θα βρεθεί μπροστά σ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Μπορεί να μη ζήσουμε ημέρες Wall Street, η κρίση όμως που έρχεται βρίσκει την ελληνική οικονομία απροετοίμαστη και θα δημιουργήσει δημιουργεί ήδη έντονη οικονομική και κοινωνική δυσανεξία. Υπ αυτές τις συνθήκες σημαντικές αποφάσεις θα χρειαστεί να ληφθούν. Θα κληθούμε ως χώρα να κάνουμε αυτό που δεν πράξαμε, ώς ένα βαθμό δικαιολογημένα το 2001, χωρίς καμία όμως δικαιολογία το 2004. Να αλλάξουμε μοντέλο ανάπτυξης! Τι θα επιλέξουμε αυτή τη φορά; Τον εύκολο δρόμο που όμως αναπόφευκτα μας οδηγεί πλέον σε βέβαιη οικονομική στασιμότητα και διαρκή υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας; Ή τη φυγή προς τα εμπρός, αξιοποιώντας ανάμεσα σ άλλα και τις συνθήκες που διαμορφώνονται στο διεθνές περιβάλλον με τη δημιουργική καταστροφή του ανεξέλεγκτου και άπληστου χρηματιστικού καπιταλισμού των ΗΠΑ; Σε αντίθεση με τη Ν.Δ. που θεωρεί τη διεθνή κρίση πηγή όλων των δεινών, εμείς στο ΠΑΣΟΚ είμαστε πεπεισμένοι ότι η σημερινή συγκυρία αποτελεί μια αναπτυξιακή ευκαιρία για την Ελλάδα. Η διατροφική κρίση αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για τη γεωργία και τα τρόφιμα, η εξάρτηση από το πετρέλαιο δείχνει ως μόνη διέξοδο την επένδυση σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας, η οικονομική επιβράδυνση στις χώρες του ΟΟΣΑ μας αναγκάζει να προσανατολιστούμε επιλεκτικά προς νέες εξαγωγικές αγορές. Ταυτόχρονα γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι εισαγόμενα. Οι στρεβλώσεις στις αγορές, το θεσμικό έλλειμμα, η νέα δημοσιονομική ανισορροπία, οι κραυγαλέες κοινωνικές ανισότητες που παρεισφρέουν στο κοινωνικό σώμα και διαταράσσουν την κοινωνική συνοχή, η εκτεταμένη παραοικονομία, τα εγωιστικά συμφέροντα που λυμαίνονται το κράτος και την αγορά, συνιστούν εσωτερικούς εχθρούς τους οποίους πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Εχουμε συνειδητοποιήσει πλέον ότι χωρίς επίλυση αυτών των προβλημάτων δεν μπορεί να υπάρξει αφομοίωση των αλλαγών που λαμβάνουν χώρα στο διεθνή μας περίγυρο, ούτε μπορεί να εδραιωθεί ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης. Είμαστε λοιπόν έτοιμοι για σημαντικές και δύσκολες αλλαγές με κοινωνική δικαιοσύνη. Το ΠΑΣΟΚ έχει επιλέξει τον δύσκολο δρόμο της αλλαγής μοντέλου ανάπτυξης που μπορεί να δώσει εκ νέου πνοή στην οικονομία και ελπίδα στην κοινωνία. Στη ΔΕΘ ο Γιώργος Παπανδρέου έθεσε ως βασική προτεραιότητα ένα πλαίσιο πολιτικών στήριξης των αδύνατων στρωμάτων, των σκληρά εργαζόμενων οικογενειών της μεσαίας τάξης και των παιδιών τους, της γενιάς των 700 ευρώ, καθώς και των συνταξιούχων. Σύνδεσε δε την προοπτική της βιώσιμης ανάπτυξης και της ευημερίας της πλειονότητας των Ελλήνων πολιτών με την προώθηση ενός εναλλακτικού μοντέλου παραγωγής για την Ελλάδα του 21ου αιώνα. Με ένα νέο, σταθερό, προοδευτικό φορολογικό σύστημα, αξιοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος, μια νέα πολιτική στην ενέργεια και διαμόρφωση ενός σύγχρονου και ποιοτικού αγροτοδιατροφικού τομέα. Η εύκολη ανάπτυξη τελείωσε προ πολλού. * Ο κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης είναι πρώην υπουργός και βουλευτής του ΠΑΣΟΚ.
|
Home page
