Ολγα Σελλα

Ποδαρικό στις εκδηλώσεις βιβλίου της χρονιάς έκανε χθες το μεσημέρι ο Μένης Κουμανταρέας. Αφορμή, τα 18 χιλιάδες αντίτυπα που έφτασε το τελευταίο του βιβλίο «Η γυναίκα που πετάει» (εκδ. Κέδρος).

Ενας συγγραφέας δεμένος άρρηκτα με την πόλη της Αθήνας, δεν θα μπορούσε να αφήσει ασχολίαστη την καινούργια ζωή που πήρε τις τελευταίες μέρες η Δημοτική Αγορά Κυψέλης. Ο Μένης Κουμανταρέας εξέφρασε την ικανοποίησή του για το ξαναζωντάνεμα της γειτονιάς του και έφερε και μια είδηση: «Θα σας μεταφέρω αυτό που μου είπε ο δήμαρχος Αθηναίων, Νικήτας Κακλαμάνης. Θα σωθεί η Δημοτική Αγορά Κυψέλης, δεν θα γίνει ούτε γκαράζ ούτε πάρκινγκ, υποσχέθηκε ο νέος δήμαρχος», μας είπε. Λίγο πριν, η συζήτηση είχε επεκταθεί σε διάφορα θέματα. Και βεβαίως στην επιστροφή του στο διήγημα. «Ξεκίνησα με διήγημα. Αργησα να κάνω μυθιστόρημα. Ημουνα 40 χρόνων όταν έγραψα τη “Βιοτεχνία υαλικών”. Είναι μια μορφή που αγαπώ πολύ και έχει μεγάλη παράδοση στην ελληνική λογοτεχνία». Και θυμήθηκε τους σύγχρονους Ελληνες συγγραφείς που έχουν θητεύσει επιτυχώς στο διήγημα: ο Σωτήρης Δημητρίου, ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης, ο Κώστας Μουρσελάς. Αλλά και οι παλαιότεροι: «Ο Τσίρκας πριν γράψει τις “Ακυβέρνητες Πολιτείες” είχε γράψει διηγήματα. Ο Γιώργος Ιωάννου κυρίως με το διήγημα ασχολήθηκε». Και επισήμανε ότι οι εφημερίδες, με τη δημοσίευση διηγημάτων, παίζουν μεγάλο ρόλο στην εξέλιξη του είδους, αλλά και στη λογοτεχνική ενημέρωση συνολικά.

Αυτή την περίοδο γράφει μια νουβέλα, που «έχει πολύ πραγματολογικό ψάξιμο, αφού όλοι οι ήρωές του είναι υπαρκτά πρόσωπα», ήταν οι μόνες πληροφορίες που έδωσε.

Ποιο από τα διηγήματα της συλλογής ξεχωρίζει. «Το κάθε διήγημα μού αρέσει για διαφορετικούς λόγους. Ενας συγγραφέας δεν πρέπει να έχει αγαπημένα. Αγαπάω τα “Μηχανάκια” γιατί ήταν το πρώτο μου, και το στερνοπούλι μου, αλλά δεν ξέρω ποιο θα είναι».

Γνωστός για τις εύστοχες, έως καυστικές παρατηρήσεις του, όταν η συζήτηση ήρθε στην αυτοβιογραφική τάση του μυθιστορήματος, είπε ότι αυτή η τάση άρχισε τον 20ό αιώνα από την Αμερική, και συνεχίζεται. Κι όταν κάποιος από τους δημοσιογράφους αναφέρθηκε στις «Μαμάδες Βορείων Προαστίων», είπε: «Αυτό το βιβλίο αφορά την παιδική ηλικία της λογοτεχνίας»! Αλλά δεν σχολίασε μόνο τη λογοτεχνία ο Μένης Κουμανταρέας. Αναφέρθηκε στην εκτέλεση του Σαντάμ, καλωσόρισε τα δύο νέα μέλη της Eυρωπαϊκής Ενωσης - τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Και η λογοτεχνία πώς απαντάει σ’ αυτό το χάος; «Δεν είναι χαοτική η εικόνα της λογοτεχνίας, είναι χαοτική η εικόνα της εποχής μας».