Ελληνική τέχνη στην Κωνσταντινούπολη

Η 2η Μπιενάλε της Πόλης φιλοδοξεί να δώσει το στίγμα της σε μια ευρεία περιοχή του κόσμου

Της απεσταλμένης μας στην ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Μαργαριτας Πουρναρα

Στον δεύτερο μόλις χρόνο λειτουργίας της η φουάρ της Κωνσταντινούπολης -που εγκαινιάστηκε χθες- φαίνεται να έχει ξεκάθαρη στρατηγική: Να αποτελέσει σταδιακά ένα περιφερειακό πόλο στην παγκοσμιοποιημένη αγορά τέχνης. Οπωσδήποτε δεν θα μπορούσε να ζηλέψει τη δόξα της μαδριλένικης ARCO, του λονδρέζικου Frieze ή της Βασιλείας, πλην όμως διαθέτει τη φιλοδοξία να δώσει το στίγμα της σε μια περιοχή που ξεκινά από την Ευρώπη και καταλήγει στα πέρατα της Ασίας, όπου δεν υπάρχουν καθιερωμένες φουάρ. Ταυτόχρονα αντανακλά την κινητικότητα που υπάρχει στην τοπική εικαστική σκηνή. Φέτος η Μπιενάλε της Πόλης έκλεισε 2 χρόνια και δειλά δειλά αρκετές τουρκικές γκαλερί αφουγκράζονται τι συμβαίνει στο εξωτερικό, φέρνουν ξένους καλλιτέχνες και προσπαθούν να προβάλουν τους Τούρκους εικαστικούς εκτός συνόρων.

Το πρώτο έργο που συναντά κανείς στην έκθεση είναι Ελληνα καλλιτέχνη. Μια μεγάλη εγκατάσταση με ξυραφάκια του Παύλου Νικολακόπουλου, που είχαμε δει και στο Στρατόπεδο Κόδρα της Θεσσαλονίκης, παρουσιάζεται μαζί με δημιουργίες της Ελένης Πανουκλιά, της Γεωργίας Κοτρέτσος και της Κατερίνας Μανωλέσου στο περίπτερο της γκαλερί Q Box. Είναι μία από τις τρεις αθηναϊκές αίθουσες τέχνης που συμμετέχουν στη φουάρ μαζί με την Ποτνία Θηρών και την Εκφραση. Στο περίπτερο της γκαλερί της Ελισάβετ Λύρα υπάρχουν φωτογραφίες της Μαρίας Μάρσαλ και γλυπτά της Αφροδίτης Λίτη. Οι πίνακες του Αλέκου Φασιανού θα συνυπήρχαν με τα κεραμικά όπλα που φτιάχνει ο Ιταλός Αντόνιο Ριέλο αν το τουρκικό τελωνείο δεν είχε σταματήσει τα πήλινα καλάσνικοφ που τους φάνηκαν απειλητικά. Στην «Εκφραση» της Γιάννας Γραμματοπούλου εκτίθενται έργα των Σίμου Βέη, Νίκου Σίσκου, Αννας Φωκά, Δημήτρη Ρόκου και Κωνσταντίνου Πάτσιου. Συνολικά παίρνουν μέρος 76 γκαλερί εκ των οποίων μισές είναι τουρκικές και οι υπόλοιπες από 16 χώρες.

Η πρώτη εντύπωση από την οργάνωση του νεόκοπου θεσμού είναι θετική, οι τιμές είναι λογικές και τα έργα σε ένα πλαίσιο κοσμιότητας. «Οι Τούρκοι συλλέκτες δεν πρόκειται να αγοράσουν κάτι που δεν καταλαβαίνουν. Προτιμούν σίγουρα τη ζωγραφική και τη φωτογραφία από τα νέα μέσα» μας λέει η Τουρκάλα γκαλερίστα Ασλ Σουμέρ, που άνοιξε τη δική της αίθουσα πριν από τρία χρόνια. Εκπροσωπεί τη νέα γενιά που έχει μεγαλύτερες προσδοκίες για ένα οργανωμένο άνοιγμα προς το εξωτερικό: «Κάποτε ο κόσμος της τέχνης στην Κωνσταντινούπολη ήταν περιχαρακωμένος και μικρός. Τα τελευταία χρόνια όμως φεύγει το αρχικό μούδιασμα και φαίνεται ότι είμαστε καλύτερα συντονισμένοι με όσα συμβαίνουν στην Ευρώπη και την Αμερική». Ενας από τους διοργανωτές της φουάρ, ο Ορχάν Τανέρ, δηλώνει στην «Κ» ότι είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για την Τουρκία να δείξει τους αξιόλογους καλλιτέχνες της: «Τα τελευταία χρόνια στις μεγάλες διεθνείς εκθέσεις βλέπουμε ότι παρουσιάζονται εικαστικοί από την Αφρική, τη Νότιο Αμερική και την Ασία. Οι Τούρκοι είναι τόσο “εξωτικοί” όσο χρειάζεται σε μια εποχή όπου όλοι στρέφουν το βλέμμα στις άγνωστες εικαστικά ζώνες του πλανήτη. Βέβαια θα χρειαστούν 3 με 10 χρόνια για να γίνει η τουρκική τέχνη εξαγώγιμο είδος».