Της Κατερινας Σχινα

Δεν ξέρω αν ο Ορέστης Δαβίας είχε στον νου του τη «διαρκή επανάσταση φυτών και λουλουδιών» του Οδυσσέα Ελύτη όταν έγραφε το χλωρό και θαυμαστό βιβλίο του, είχε όμως εμφανώς το λευκό -είτε βραδιάζει είτε φέγγει- γιασεμί του Γιώργου Σεφέρη, τα μαβιά λουλούδια του Γιάννη Υφαντή, τα γαλάζια ρείκια του Νόρμαν ΜακΚέιγκ. Και με σκευή τους αρχαίους μύθους και παλιά κείμενα, βοτανολογικά κιτάπια και αφηγήσεις παλιών περιηγητών, θρύλους και θεραπευτικά συστήματα, φυτολογικές συλλογές και καλλιτεχνικές απεικονίσεις, ευρυμάθεια και επιστημοσύνη, αλλά και λεπτή παρατήρηση, χιούμορ και αίσθηση των αναλογιών φυτεύει ένα δροσερό κήπο καμωμένο από αρχοντογεννημένους κρίνους και λωτούς της λησμοσύνης, αποτρεπτικούς απήγανους και ταπεινές αντράκλες, αμάρανθους και βλίτα, θυμάρια, αλισφακιές, μελιές, λουκανικόδεντρα, και μας καλεί να τον επισκεφθούμε.

Γιατί τα Θαύματα Χλωρά δεν είναι απλώς ένα σύγχρονο, εξαιρετικά γλαφυρό και γοητευτικό βιβλίο βοτανολογίας. Είναι μια στοχαστική περιήγηση στη Φύση, η οποία αντανακλά όχι μονάχα το θάμβος του ερευνητή απέναντι στην ποικιλία, την ευφυΐα και την καλλονή της, αλλά και μια στάση αμιγώς ηθική απέναντι στη Γη. Είναι ένα είδος πνευματικής αναζήτησης, που επιμένει να αμφισβητεί την ιδέα του ανθρώπου ως κυρίαρχου και εκπορθητή της Φύσης και να τον βλέπει ενταγμένο ισόρροπα στον φυσικό κόσμο – όχι μονάχα να παρατηρεί και να εκμεταλλεύεται τη φυτική ζωή αλλά και να εξαρτάται άμεσα απ’ αυτήν. Είναι, ακόμα, μια «ανεξίθρησκη και αφατρίαστη» προσέγγιση στο θαύμα.

«Κυνηγός φυτών» στο επάγγελμα ο βιολόγος Ορέστης Δαβίας, μελετάει από χρόνια τις άγνωστες ιδιότητες των βοτάνων, των φυτών, των καρπών της γης και αποκαλύπτει τη σημασία τους, όχι μόνο ως πρώτων υλών της διατροφής μας, αλλά και ως δυνητικών πρωταγωνιστών στην κοσμετολογία, τη φυτοθεραπεία, τα αδιέξοδα της σύγχρονης γεωργίας. Ομως η έρευνά του θα μπορούσε να ενταχθεί, χωρίς καμιά επιφύλαξη, σ’ εκείνο τον αχανή και τόσο γοητευτικό κλάδο που συνηθίζουμε να ονομάζουμε σήμερα ιστορία του πολιτισμού. Εκκινώντας από τους ταξινόμους της αρχαίας Ινδίας και της αυτοκρατορικής Κίνας, περνώντας από τον Θεόφραστο και τον Διοσκουρίδη, αναδιφώντας σε μεσαιωνικές ανακαλύψεις Περσών και Αράβων βοτανολόγων και στην αλχημιστικής τάξεως γνωστική βουλιμία των δυτικών φαρμακολόγων, αποτίνοντας φόρο τιμής στους σκαπανείς της επιστήμης του (από τον Λίνναιο ώς τον Ρίτσαρντ Σούλτις) ο Δαβίας ισορροπεί στη λεπτή γραμμή που συνδέει τα γεννήματα της γης με την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού. Συμπληρωματικά λειτουργούν οι ωραίες ζωγραφιές του Διαμαντή Αϊδίνη, ευφυή εικαστικά σχόλια στα κείμενα: κεφάλαια μιας παιγνιώδους ανθρωποφυτογεωγραφίας, μας οδηγούν με τον τρόπο τους στη «φαντασμαγορική ενδοχώρα του Φυτόκοσμου».