Του Δημητρη Τζιοβα*

Πολλοί συχνά ρωτούν αν υπάρχει ενδιαφέρον για την ελληνικό πολιτισμό στο εξωτερικό. Τους υπενθυμίζω ότι δεν αρκεί το ενδιαφέρον να παραμένει σταθερό ούτε να βαυκαλιζόμαστε από απατηλά αριθμητικά στοιχεία αλλά να έχουμε επίγνωση των διεθνών συνθηκών που το καθορίζουν. Ενδιαφέρει σήμερα η Ελλάδα και γιατί; Πόσο η μετατόπιση του ενδιαφέροντος προς την ανατολική Ευρώπη, τον αραβικό κόσμο ή την Απω Ανατολή δείχνει ότι η παγκοσμιοποίηση δεν αφήνει ανεπηρέαστες ούτε και τις νεοελληνικές σπουδές; Τέτοια ερωτήματα είναι κρίσιμα αλλά ας μην ξεχνάμε ότι η υπόθεση των νεοελληνικών σπουδών δεν εξαρτάται μόνο από τη διεθνή συγκυρία αλλά και από την πολιτιστική πολιτική της ίδιας της Ελλάδας. Πολλοί νομίζουν ότι οι νεοελληνικές σπουδές στο εξωτερικό προάγονται έχοντας διαρκώς στραμμένο το βλέμμα προς τα έξω. Από καιρό τονίζω ότι η υποδομή, οι υπηρεσίες και οι διευκολύνσεις που προσφέρει μια χώρα σε ξένους φοιτητές και ερευνητές είναι άμεσα συναρτημένες με την προσέλκυσή τους στα νεοελληνικά προγράμματα σπουδών εκτός Ελλάδας. Π.χ., το κατά γενική ομολογία καλύτερο πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας, Ιστορίας και Πολιτισμού, που προσφέρει η Ελλάδα σε αλλοδαπούς φοιτητές και οργανώνει επί μία 40ετία το Ιδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου στη Θεσσαλονίκη, κινδύνευσε δύο φορές να μη χρηματοδοτηθεί από το ΥΠΠΟ. Ενώ το Υπουργείο διέθεσε χρήματα για να εκδώσει άχρηστα περιοδικά (Τετράδια Πολιτισμού) και μάλιστα με θέμα «Τα Οικονομικά του Πολιτισμού», δεν είχε φέτος κονδύλια για τις υποτροφίες για το πρόγραμμα του ΙΜΧΑ. Ενώ το χρηματοδοτεί επί χρόνια και η σχετική δαπάνη θα έπρεπε να είναι από καιρό εγγεγραμμένη στον προϋπολογισμό, εντούτοις η απόφαση για την παροχή των υποτροφιών πάρθηκε την τελευταία στιγμή έπειτα από διαμαρτυρίες συναδέλφων και έτσι για φέτος το πρόγραμμα σώθηκε. Με τέτοιες προχειρότητες όμως μην περιμένετε οι ξένοι φοιτητές να ενδιαφερθούν σοβαρά για τα ελληνικά και την Ελλάδα.

*Καθηγητής Nεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Birmingham της Aγγλίας.