Γιωτα Συκκα

ΕΚΘΕΣΗ. Μια επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη είναι ευκαιρία να προγραμματίσουμε αυτές τις ημέρες. Περιήγηση στα μνημεία της αλλά κυρίως στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης. Η ιστορία της νομισματοκοπίας στη Μακεδονία είναι το θέμα της έκθεσης που εγκαινιάζεται την Πέμπτη και έχει πραγματικά μεγάλο ενδιαφέρον. Aλλωστε, η Μακεδονία υπήρξε μια από τις πρώτες περιοχές της Ελλάδας που υιοθέτησε το νόμισμα, περί το 525 - 510 π.Χ.

Το υλικό προέρχεται από τη συλλογή της Alpha Bank που θεωρείται μία από τις σημαντικότερες διεθνώς και αριθμεί περισσότερα από 10.000 νομίσματα από τον αρχαίο κόσμο. Ξεχωρίζουν σπάνια κομμάτια, μοναδικά δείγματα της αρχαίας σφραγιστικής αλλά και τα αρχαία νομίσματα της Μακεδονίας που ξεπερνούν ήδη τις 4.000.

Στην έκθεση που θα διαρκέσει από τις 27 του μηνός ώς τις 8 Ιουνίου, θα παρουσιασθούν συνολικά 270 αργυρά και χρυσά νομίσματα της Μακεδονίας, τα οποία χρονολογούνται από τον 6ο έως τον 1ο αι. π.Χ.

Διοργανώνεται στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του μουσείου, στην οδό Μ. Ανδρόνικου 6 και έχει τίτλο «Μακεδονίας Νόμισμα από τη συλλογή της Alpha Bank». Τα νομίσματα χωρίζονται σε πέντε θεματικές ενότητες. Η νομισματοκοπία των περίφημων «θρακομακεδονικών» εθνών που κατοικούσαν στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία, είναι η αρχή. Ακολουθεί η ενότητα των Μακεδόνων βασιλέων που αρχίζει με τον Αλέξανδρο Α’ (498 -454 π.Χ.) με τον οποίο εγκαινιάζεται η βασιλική μακεδονική νομισματοκοπία και κλείνει με τον Περσέα (179 - 168 π.Χ.), τον τελευταίο βασιλιά της Μακεδονίας.

Η επόμενη ενότητα περιλαμβάνει τα νομίσματα που κυκλοφόρησαν κατά τον δεύτερο και πρώτο αι.π.Χ. Παρουσιάζεται η αυτόνομη νομισματοκοπία των τελευταίων ετών του βασιλείου, η νομισματοκοπία μετά το 168 π.Χ., όταν η Μακεδονία χωρίσθηκε σε τέσσερις Μερίδες, καθώς και η νομισματοκοπία μετά το 148 π.Χ., όταν πλέον η περιοχή ενσωματώθηκε ως επαρχία στο ρωμαϊκό κράτος, με την ονομασία provincia Macedonia.

Η τέταρτη ενότητα περιλαμβάνει νομίσματα των πόλεων γεωγραφικά, από τις πιερικές ακτές, διατρέχοντας ολόκληρη τη Χαλκιδική και φθάνοντας ανατολικά έως τη Νεάπολη και τη Θάσο. Εδώ το κοινό μπορεί να κάνει και τις συγκρίσεις. Αλλωστε όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η σπουδαιότητα των μακεδονικών νομισμάτων αποδεικνύεται και από τις απομιμήσεις που κυκλοφόρησαν αιώνες μετά την αρχική έκδοση των πρωτότυπων. Οι Κέλτες της δυτικής και της Kεντρικής Eυρώπης αλλά και οι κάτοικοι της Αραβικής Χερσονήσου αντέγραψαν μακεδονικές εκδόσεις. Τα νομίσματα λ.χ. του Φιλίππου Β’ αλλά και του Μεγάλου Αλεξάνδρου τα οποία παρουσιάζονται σε ξεχωριστή ενότητα της έκθεσης προκειμένου να κατανοήσει το κοινό πόσο επηρέασαν απομακρυσμένους λαούς, αποτελούν τη μεγαλύτερη απόδειξη.

Τα περίφημα «αλεξάνδρεια τετράδραχμα» που χαρακτηρίζονται ως διεθνή νομίσματα της αρχαιότητας είναι αυτά που κλείνουν την έκθεση. Ο επισκέπτης πάντως έχοντας τη βοήθεια ενός χάρτη μπορεί να παρακολουθήσει την πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου προς την ανατολή και να δει τα νομισματοκοπεία που εξέδιδαν νομίσματα στο όνομά του και μετά το θάνατό του.

Την επιμέλεια της νομισματικής συλλογής έχει εκ μέρους της Τράπεζας η δρ Δήμητρα Τσαγκάρη και ο προϊστάμενος του τμήματος Δημοσίων Σχέσων Τεκμηρίωσης και Δημοσιευμάτων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Χρήστος Γκατζόλης.