Της Γιωτας Συκκα

«Προλαβαίνουμε οριακά». Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί πια την καθυστέρηση των έργων αποκατάστασης στην Αρχαία Ολυμπία. Δεν το αρνήθηκαν ούτε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο που συνεδρίασε χθες με τον νέο του πρόεδρο, τον γεν. γραμματέα του ΥΠΠΟ Θοδωρή Δραβίλλα . Αλλωστε οι φυτεύσεις έπρεπε να ’χουν αρχίσει από τον Δεκέμβριο. Τις επόμενες ημέρες ξεκινούν οι εργασίες σε σύνολο 450 αντί 250 στρεμμάτων που ήταν αρχικά και μέχρι τις 24 Μαρτίου, όπως υποστηρίζει το Εθνικό Ιδρυμα Αγροτικής Ερευνας (μελετητής και ανάδοχος του έργου), θα είναι έτοιμη η εικόνα. Αυτή που θα «κλέψουν» οι εναέριες λήψεις και θα μεταφέρουν σε όλο τον κόσμο τα διεθνή δίκτυα. Γιατί, μετά τον διασυρμό του καλοκαιριού, αυτή είναι η αγωνία μας.

Το κόστος των εργασιών ανέρχεται στα 2.762.500 ευρώ (χρηματοδότηση του Ιδρύματος Λάτση) και αφορά έργα ώς και τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, κι όχι ώς το 2010 που πίστευαν κάποια μέλη του ΚΑΣ. Ο Γ. Λυριντζής, διευθυντής του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, ήταν σαφής όταν ρωτήθηκε από τους δημοσιογράφους.

Το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου θα είμαστε έτοιμοι, δήλωσε ο Γ. Λυριντζής, τονίζοντας ότι στα μέσα Δεκεμβρίου έγινε η ανάθεση του έργου. «Μετά τη σύμβαση που υπογράφτηκε με το ΥΠΠΟ για τις φυτοκομικές επεμβάσεις, έγινε εκδήλωση ενδιαφέροντος με 26 εργολήπτες που εκτέλεσαν παρόμοια έργα. Υστερα από βαθμολόγηση αναδείχτηκαν οι υπερεργολάβοι που θα ξεκινήσουν σε λίγες ημέρες.

Το κόστος εργασιών πάντως προβλημάτισε αρκετούς. Οχι με το σύνολό του όσο με την πιθανή ευθύνη που μπορούν να έχουν τα μέλη. Οποιος καεί με τον χυλό, φυσάει και το γιαούρτι. Κι επειδή το Συμβούλιο άκουσε πολλά όλον αυτό τον καιρό με την υπόθεση Ζαχόπουλου, ο Π. Θέμελης ήθελε να ξεκαθαρίσει εξ αρχής ότι το ΚΑΣ δεν μπορεί να κρίνει αν ο αριθμός αυτός είναι λογικός ή όχι.

Επιφυλάξεις όμως εκφράστηκαν και για τις πιεστικές ημερομηνίες. Κατά πόσον η «βίαιη» επέμβαση για την αποκατάσταση της χλωρίδας εν όψει της 24ης Μαρτίου (ημέρα τελετής της αφής της Ολυμπιακής Φλόγας), είναι σωστή ή μήπως πρέπει «να αφήσουμε τη φύση να κάνει τη δουλειά της;».

Η αλήθεια είναι πως η φύση άρχισε να ανταποκρίνεται αυτούς τους πέντε μήνες που μεσολάβησαν από τις καταστροφικές φωτιές του Αυγούστου, γεγονός που άλλαξε και την ψυχολογία των ανθρώπων, οι οποίοι καλούνται να αποφασίσουν για την τύχη της περιοχής. Στον Κρόνιο λόφο έχουμε μια πρασινάδα λίγων εκατοστών κι αυτή όχι σε όλη την έκταση, στους λόφους της Ακαδημίας -στην νότια κυρίως πλευρά- η θαμνώδης βλάστηση φτάνει τα 50 εκ., στη δυτική πλευρά και βόρεια των λόφων κυρίως του Καλόσακα έχει επίσης πρασινίσει.

«Η φυσική αναγέννηση έχει γίνει στις πιο ευνοημένες περιοχές» προσγείωσε τους πιο αισιόδοξους ο εκπρόσωπος του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Ερευνας, τονίζοντας πως υπάρχουν και ανεπιθύμητα είδη: τα καλάμια.

Στον Κρόνιο λόφο, εκτός από τη θλιβερή εικόνα, υπάρχει πρόβλημα διάβρωσης στο νότιο μέρος του, ενώ ανάμεσα στα φυτά που η φύση αναγεννά είναι η χαλέπιος πεύκη. Τι θα είχαμε αν αναλάμβανε η φύση την αποκατάσταση; «Ενα δάσος χαλεπίου πεύκης» απάντησε ο Γ. Λυριντζής, ενώ το ζητούμενο είναι «ένα μικτό δάσος με έμφαση στα πλατύφυλλα είδη».

Δισταγμός υπήρχε και για τη χρήση στρωτήρων σιδηροδρόμου στον Κρόνιο λόφο σε μεγάλο μήκος, όπου θα απαιτηθούν και σκαπτικές εργασίες, αλλά και στον προαύλιο χώρο του νέου μουσείου. Επίσης για τα μεταλλικά δίχαλα που απαιτεί η επικάλυψη του εδάφους με Juta, όπου έγινε σεβαστή η άποψη της Ζ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων να χρησιμοποιηθούν ξύλινα στηρίγματα, και την αποφυγή υδροσποράς στα σημεία της φυσικής αναγέννησης της περιοχής. Η αναπληρώτρια έφορος Ολ. Βικάτου εξέφρασε αντιρρήσεις και για τον τεχνητό χλοοτάπητα στον περιβάλλοντα χώρο του μουσείου, ενώ ανάμεσα στους όρους αυτούς, όταν ψηφίστηκε ομόφωνα η μελέτη, προστέθηκε ένας ακόμη: της συνεργασίας με το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων για την πυρασφάλεια της περιοχής.

Η Αρχαία Ολυμπία θέλει πολλά χρόνια να απαλλαγεί από τις συνέπειες της καταστροφής. Κι όπως όλα δείχνουν, δεν θέλει βιασύνη. Είναι εθνική προτεραιότητα αλλά πάνω από τις τηλεοπτικές κάμερες.