|
Προ-βολες
Μια φιγούρα μέσ στην πόλη
Tου Νικου Βατοπουλου
Μια πόλη είναι οι άνθρωποί της και όχι μόνο όσοι είναι εν ζωή. Για την Αθήνα, ο Γιάννης Μόραλης εγγράφεται ήδη στο σώμα της ιστορίας της και για πολλά ακόμη χρόνια η φιγούρα του θα μείνει ανεξίτηλη στους Αθηναίους που τον έβλεπαν αναπάντεχα να περπατάει στο κέντρο της πρωτεύουσας. Ο Μόραλης αφήνει ένα πολύ ισχυρό εξωστρεφές αποτύπωμα στην Αθήνα. Οχι, μόνο διότι ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια έργα τέχνης στην πόλη (στην πρόσοψη του Χίλτον) φέρει την υπογραφή του, αλλά γιατί ο ίδιος ζούσε στην ανάσα της Αθήνας. Ο τρόπος που περπατούσε στην πόλη, αυθύπαρκτος μέσα στο πλήθος, απόλυτα αναγνωρίσιμος με την κομψή περιβολή του, αλλά και ταυτόχρονα οργανικά δεμένος στην «ασθμαίνουσα μηχανή», την ίδια την Αθήνα, δήλωνε πολλά. Ο Μόραλης δεν ήταν μόνο ένας «κύριος» και τζέντλεμαν. Ηταν ένας, έστω και ακούσιος αλλά οπωσδήποτε, ιδιότυπος flneur, με την μπωντλερική έννοια. Αν και δεν «έφερε» τον εαυτό του, έμοιαζε να «αφήνεται», ίσως και με παιγνιώδη απόλαυση, στη δίνη της πόλης. Ενδεχομένως να αναγνώριζε αλήθεια στην ερμηνεία εκείνη που λέει ότι η πόλη είναι ένας μικρός τυφώνας, αλλά οι γνωρίζοντες στροβιλίζονται στο «στέμμα» του. Από την κορυφή του αθηναϊκού «τυφώνα» μιας καθημερινότητας, που συχνά δεν είχε ούτε μεγαλείο ούτε ευγένεια, ο Μόραλης έθετε τον εαυτό του στην υπεράσπιση και στην υπηρεσία της πόλεως. Κατά μία έννοια, ο Μόραλης ανανέωσε την έννοια του αστού καλλιτέχνη. Και κατά μία άλλη έννοια, συμφιλίωσε αντίρροπες δυνάμεις. Η έλλειψη σοβαροφάνειας στον τρόπο που διέθετε τον εαυτό του για «ανάγνωση» ήταν ενδεικτική του ειδικού του βάρους. Και η έκθεσή του στους δρόμους της πόλης έμοιαζε να είναι μια ψήφος εμπιστοσύνης στον πολιτισμό της καθημερινότητας που γεννιέται και εκρήγνυται σε αέναους κύκλους. Η αξιοπρέπεια όπως την όριζε ανάβλυζε από τον τρόπο που βάδιζε ή άφηνε το βλέμμα του να περιεργαστεί. Μέσα στην Αθήνα «ο Μόραλης» ήταν μια νησίδα ανεξάρτητης δημοκρατίας. Η περιβολή του εξέπεμπε μια αύρα ευημερίας και πνευματικής οξύνοιας. Το πέρασμά του από την Αθήνα έμεινε όχι μόνο ως εικόνα αλλά και ως κοίτασμα.
|