Του Μακη Πανωριου

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Η μνήμη είναι από τα σπουδαιότερα «δώρα», πιθανώς το σπουδαιότερο, που η Φύση έχει προικίσει τον άνθρωπο. Δεν είναι μόνο ένα θησαυροφυλάκιο «απολεσθέντων αντικειμένων», αλλά, κυρίως, λόγω της λειτουργίας της, ένα εύφορο έδαφος, στο οποίο, με τον εναποθηκευμένο πλούτο που διαθέτει, καλλιεργούνται η Φαντασία και η Γνώση. Ως εκ τούτου, η μνήμη είναι «εργαλείο» διάπλασης και διαμόρφωσης του εαυτού σε «καλό καγαθό» = υπό την αρχαία ελληνική έννοια = αν, φυσικά, τροφοδοτείται με το κατάλληλο υλικό. Η μνήμη επομένως, ως σπάνιο χάρισμα, έχει σπουδαιότατη υπαρξιακή σημασία, διότι ακυρώνει τη λησμονιά και ωριμάζει τον οδοιπόρο της ζωής, είναι η ουσιώδης άφθαρτη κληρονομιά του, το μόνο σημαντικό κέρδος από την περιπλάνησή του στο γήινο τοπίο, που του εξασφαλίζει διαιώνιση και, με την κατάλληλη χρήση της, αναβάθμιση.

Ο γνωστός ηθοποιός Στέλιος Μάινας, πρέπει να το γνωρίζει αυτό, διότι η θεματογραφία της ανά χείρας συλλογής διηγημάτων με την οποία κάνει την παρθενική του εμφάνιση στο χώρο της λογοτεχνίας, αντλείται από το αρχείο της μνήμης του. Η οποία δεν μας συστήνει μόνο τον δόκιμο θεατρίνο -ο χαρακτηρισμός με τη θετική φυσικά σημασία του - αλλά τον εύστοχο παρατηρητή του φαινομένου της ζωής με τις ποικίλες εκφάνσεις της. Γεγονός ιδιαίτερης σημασίας. Διότι οι μνήμες που καταθέτει δεν φιλοδοξούν να «παγιδεύσουν» απλώς τον απολεσθέντα χρόνο, πράγμα που εκ φύσεως είναι αδύνατο, αλλά να ανιχνεύσουν το εσωτερικό υπαρξιακό στίγμα τους, εξαιτίας του οποίου προκλήθηκε και η αποθήκευσή τους. Υπό αυτή την έννοια ένα «ωραίο» όνειρο δεν εξαντλείται στην απλή καταγραφή του μόνο, αλλά λειτουργεί ως όχημα προς τη γενέθλια μήτρα με την οποία επιθυμεί να «συνομιλήσει». Τα δώρα των εορτών, επίσης, των Χριστουγέννων συγκεκριμένα, δεν είναι μόνο ένα νοσταλγικό παραδοσιακό έθιμο που παραπέμπει σε μια εξιδανικευμένη φαντασιακά εποχή, αλλά το σύμβολο συμπεριφοράς που χαρακτηρίζει τη βαθύτερη επικοινωνιακή σχέση των ανθρώπων. Που παραπέμπει, υπό ευρεία έννοια, όχι μόνο στη μεταξύ τους επικοινωνία, αλλά και στη σχέση τους με τη Φύση. Ετσι, ένα ταξίδι με πλοίο, δεν είναι μόνο η γοητευτική αναζήτηση μιας «μυθικής Κολχίδας», αλλά η βαθύτερη ανάγκη γνωριμίας με αυτήν τη μυστηριώδη Φύση, στο αμφίβολο τοπίο της οποίας η σταδιακή απώλεια του εαυτού και το μήνυμα του θανάτου, μοιάζει να είναι οι κύριες συντεταγμένες της.

Τα διηγήματα του Στέλιου Μάινα, υπερβαίνοντας, όπως προκύπτει από τα ανωτέρω, ακόμη και την ενδιαφέρουσα «μικρή» ιστορία τους, απευθύνουν το μήνυμά τους. Αυτό εξάλλου είναι και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον τους, στο οποίο πρέπει να προστεθεί ένα επιπλέον: Η σωστή μεταχείριση του Λόγου, που προοιωνίζεται μια εξίσου ενδιαφέρουσα συνέχεια.