Του Δημητρη Σεβαστακη*

Περπατάς μεσημέρι γύρω από το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Στρίβεις στις παρόδους και ξαναγυρνάς στην εξημερωμένη Αρεοπαγίτου. Το ιδρωμένο κτίριο περιστρέφεται πάντα ανάποδα, δυσφορεί. Προσπαθεί να τινάξει από πάνω του την πόλη, τις αντιφάσεις και τις ανομίες που την κτίζουν και την εξηγούν. Το βλέπεις και το «χάνεις» μέσα στον γλιστερό σχεδιασμό. Γίνεται επιθετικό, ενώ απλώς είναι επιθεματικό. Μια αρχιτεκτονική εγκατάσταση, που βέβαια μπορεί να ζεσταίνεται στον τόπο που ακούμπησε, μπορεί να διαγκωνίζεται με το κτίριο Weiler, αλλά πιθανόν βοηθάει το τουριστικό μάρκετινγκ. Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης δεν ενδιαφέρεται να συμπεριλάβει, να εκθέσει, να αποκαλύψει. Προφασίζεται τα εκθέματα για να αυτοδηλωθεί. Η γυάλινη υπερκατασκευή κατοπτρίζει το σύμπλεγμα της Ακρόπολης, το κάνει ένα φιμέ σύμπλεγμα σκιών. Το Νέο Μουσείο θέλει να είναι το ίδιο η προϋπόθεση του βράχου, όχι η ιστορική παραλαβή του. Γι’ αυτό μετασχηματίζει τον βράχο σε video wall. Ο θαμώνας θα τρώει και από τα μεγάλα υαλοπετάσματα θα βλέπει τον βράχο ως έκθεμα. Απαιτεί την εκκαθάριση του μετώπου Αρεοπαγίτου από κτιριακούς «θορύβους». Θέλει -ανασφαλώς- μια χωροταξική ησυχία. Καταλήγει στην αποσιώπηση. Ο αρχιτέκτονας δεν επιλύει συνθετικά προβλήματα συνάρθρωσης με τη φαιοκίτρινη άνομη πόλη ή συνομιλίας με τον ιστορικό χρόνο που κυματίζει το τοπίο. Σα να στερείται ηθικού στρατηγήματος ο σχεδιασμός. Μεταχειρίζεται μια πολύ παλαιά τεχνική: την εξάλειψη. Η γομολάστιχα αποτελούσε πάντα για την τέχνη μια υπεκφυγή. Δεν λύνω το πρόβλημα, το σβήνω. Ακριβώς γι’ αυτό, το κτίριο προσπαθεί να συγκεφαλαιώσει όλες τις ερμηνείες, να είναι το ίδιο η ιδρυτική και οριστική υπερερμηνεία. Οχι να το διαβάζεις σαν συστατικό της πόλης, αλλά να διαβάζεις μέσα από αυτό. Κατανοητό. Εχει αναλάβει τη σκληρή εργολαβία να «ανακαινίσει» και να επανεκδώσει. Τη «Νέα Ελλάδα» σε μια διεθνή πολιτιστική κανονικότητα. Με αυτό τον απλοϊκό τρόπο δίνονται εύκολες απαντήσεις και σε ερωτήματα Ιστορίας και σε ερωτήματα Συγχρονίας. Το μεγάλο ιστορικό φορτίο χρειάζεται τα έτοιμα αρχιτεκτονικά σκευάσματα, ένα αρχείο σχεδιαστικών παραθεμάτων (και ονομάτων) για να πουληθεί. Το αδιαμφισβήτητο ταλέντο του αρχιτέκτονα συνδυάζεται με την ταβερνιάρικη πολιτιστική ιδιοτέλεια του εντολέα του.

*Ζωγράφος, επ. Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ