Του Παναγιωτη Παναγοπουλου

ΚΡΙΤΙΚΗ. Η νέα κινηματογραφική εβδομάδα μπορεί να θυμίζει πρόγραμμα Ταινιοθήκης, όμως όταν οι νέες ταινίες αποδεικνύονται τόσο αδέξιες και φτωχές σε αποτέλεσμα, δεν μπορεί κανείς παρά να στραφεί σε εκείνες τις ταινίες που απέδειξαν την αξία και τη σημασία τους για την τέχνη του κινηματογράφου στο πέρασμα του χρόνου.

Για παράδειγμα, το «Τραγουδώντας στη βροχή» (*****). Σήμερα μπορεί να θεωρείται ένα από τα εμβληματικά μιούζικαλ και είναι απόλυτα ταυτισμένο με τη χρυσή εποχή του είδους. Στην εποχή της όμως, η ταινία που σκηνοθέτησε το 1952 ο Στάνλεϊ Ντόνεν (με τη συνεργασία του Τζιν Κέλι), δεν ήταν εμπορική επιτυχία και δεν διακρίθηκε στα βραβεία. Ηταν υποψήφια για δύο μόλις Οσκαρ και τα έχασε.

Ο τρόπος, ωστόσο, με τον οποίο αναπτύχθηκε η ιστορία και η ευρηματικότητα που διακρίνει τα μουσικά νούμερα, χάρισε στην ταινία τον χαρακτηρισμό του κλασικού. Ειδικά το κομμάτι με τον χορό στη βροχή από τον Τζιν Κέλι, δεν λείπει από κανένα μοντάζ ανθολογημένων σκηνών της ιστορίας του σινεμά.

Η ταινία έχει και μια ουσιαστική ιστορία που έχει να κάνει με την ίδια την ιστορία του κινηματογράφου. Οταν ένα ζευγάρι του βωβού κινηματογράφου περνάει στον ομιλούντα, εκείνος τα καταφέρνει, όχι όμως και εκείνη με την ενοχλητική της φωνή, που ταιριάζει με τη στριμμένη της συμπεριφορά. Μια νεαρή ηθοποιός καλείται να την ντουμπλάρει, αλλά θα προκαλέσει και συναισθηματικές εντάσεις στο ζευγάρι. Εκτός από τον Τζιν Κέλι, πρωταγωνιστούν οι Ντέμπι Ρέινολντς, Ντόναλντ Ο’ Κόνορ, Σιντ Τσαρίς και Τζιν Χέιγκεν.

Το «Ριφιφί» (*****), που γύρισε το 1954 ο Ζυλ Ντασσέν, είναι μια ταινία-σταθμός για το φιλμ νουάρ, αλλά και για κάθε ταινία που περιλαμβάνει σκηνή διάρρηξης. Ο όρος «ριφιφί», εξάλλου, καθιερώθηκε από την ταινία. Ταινία παραγγελίας, που έκανε ο Ντασσέν όταν βρέθηκε στη Γαλλία διωγμένος από τη μακαρθική Αμερική, αναδείχθηκε από τη σκηνοθετική ματιά του Ντασσέν, ο οποίος βρήκε τρόπους να ανανεώσει το είδος και να χαράξει έναν διαφορετικό τρόπο έκφρασης. Η ταινία είναι μια απλή γκανγκστερική ιστορία, όπου το φαινομενικά τέλειο σχέδιο πηγαίνει στραβά. Ομως, η σκηνή της ληστείας που διαρκεί αρκετά λεπτά χωρίς να ακούγεται ούτε μία λέξη, είναι ένα μάθημα διαχείρισης του κινηματογραφικού χρόνου και της έντασης. Στο φεστιβάλ των Καννών του 1955, το «Ριφιφί» τιμήθηκε με το βραβείο σκηνοθεσίας. Με τους Ζαν Σερβέ, Καρλ Μένερ, Ρομπέρ Μανουέλ και τον ίδιο τον Ντασσέν.

Τρίτη επανέκδοση της εβδομάδας είναι ο «Τρελός Πιερό» (****) του Ζαν Λικ Γκοντάρ, με τον Ζαν Πολ Μπελμοντό και την –τότε σύντροφο του Γκοντάρ– Αννα Καρίνα. Στην ταινία που τιμήθηκε με τον Χρυσό Λέοντα στη Μόστρα της Βενετίας το 1965, ο Γκοντάρ επαναλαμβάνει τη συνεργασία του με τον Μπελμοντό έπειτα από το «Με κομμένη την ανάσα». Ο Μπελμοντό υποδύεται έναν επίδοξο συγγραφέα που εγκαταλείπει τον τυπικό γάμο του και αποδρά με την ερωμένη του που καταζητείται για φόνο. Από τα τυπικά δείγματα της γαλλικής κινηματογραφικής νουβέλ βαγκ, που κρατούν ακόμη και σήμερα το ενδιαφέρον και τη μοναδικότητά τους.