Τα κάστρα έχουν τη δική τους Ενωση

Πρόταση να καθιερωθεί η 24η Ιουνίου ως «Ημέρα των Κάστρων» για ανάδειξη και προβολή

ΜΝΗΜΕΙΑ. Ενα χρόνο λειτουργεί η «Ενωση Πόλεων με Μεσαιωνικά Κάστρα» και ήδη αριθμεί 48 μέλη, νομαρχίες, δήμους και κοινότητες απ’ όλη την Ελλάδα. «Εχουμε καταθέσει την πρότασή μας ώστε η 24η Ιουνίου να καθιερωθεί επισήμως ως Ημέρα των Κάστρων», λέει ο διευθυντής της Ενωσης, κ. Νίκος Δεληβοριάς. Αποδέκτες της πρότασης είναι οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ και η Ουνέσκο και ζητούμενο είναι η ανάδειξη, προβολή και δημιουργική αξιοποίηση όλων αυτών των θαυμάσιων κτισμάτων άμυνας και κατοικίας, που συναντά κανείς σε πολλά σημεία της Ελλάδας.

Τα μεσαιωνικά κάστρα είναι λίγο - πολύ φτωχοί συγγενείς σε σχέση με τα αρχαία μνημεία. Οχι όλα βέβαια, καθώς αρκετά έχουν στερεωθεί και αναδειχθεί. Ομως, εκείνο που λείπει είναι η «στοργή» από το ευρύ κοινό και την επίσημη πολιτεία καθώς δεν έχουν περάσει στο εθνικό μας DNA ως αναπόσπαστα κομμάτια του ιστορικού μας τοπίου, όπως, π.χ., ένας αρχαίος ναός.

Την πρωτοβουλία για την ίδρυση της Ενωσης ανέλαβε το Ινστιτούτο Μεσαιωνικών Σπουδών που συστάθηκε το 2005 από στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης με επίκεντρο τον Μυστρά. Στον ένα χρόνο λειτουργίας της Ενωσης έχει επιτευχθεί μία καλή επικοινωνία και συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ και η προοπτική για διεύρυνση του αριθμού των μελών είναι θετική.

Δυστυχώς, φέτος, δεν επετεύχθη ο στόχος της ανακήρυξης της 24ης Ιουνίου ως Ημέρας των Κάστρων, αλλά οι ελπίδες μετατίθενται για το 2010. Ζητούμενο παραμένει, πάντως, η εξοικείωση του ευρύτερου κοινού με την αρχιτεκτονική κληρονομιά των μεσαιωνικών χρόνων, ένα κομμάτι της ελληνικής ιστορίας, μάλλον υποβαθμισμένο ή αποσπασματικά γνωστό.

Επίσης, έντονη είναι η διαφορετική τύχη των κάστρων από πλευράς εξοικονόμησης πόρων και συντήρησης. Γι’ αυτό είναι σημαντικό που η «Ενωση», η οποία νομικά είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός, έχει ως μέλη αποκλειστικά νομαρχίες, δήμους και κοινότητες, που ως διάμεσοι ανάμεσα στους πολίτες και την κεντρική εξουσία μπορούν να στηρίξουν προγράμματα αναστήλωσης.

Η επισκεψιμότητα των κάστρων, ένα από τα ζητούμενα επίσης της «Ημέρας Κάστρων», αυξάνει τις τουριστικές δυνατότητες κάθε περιοχής και ευνοεί τα περιθώρια ανάπτυξης θεματικού τουρισμού. Επιπλέον, υπάρχουν ευρωπαϊκά προγράμματα και δίκτυα για κάστρα και φρούρια σε όλη την Ευρώπη με ανταλλαγές εμπειρίας και καλλιέργεια επιστημονικού διαλόγου.