Της Γιωτας Συκκα

Οι επιπτώσεις από την ατμόσφαιρα και τους ρύπους επιβάλλουν μια ακόμη καταβίβαση στον Ιερό Βράχο. Πρόκειται για επτά αρχαίες μετόπες στο δυτικό τμήμα του θριγκού της βόρειας κιονοστοιχίας του Παρθενώνα, οι οποίες θα απομακρυνθούν άμεσα (χρηματοδότηση πάντως δεν υπάρχει), και στη θέση τους θα τοποθετηθούν αντίγραφα από τεχνητό λίθο κατασκευασμένα από το συνεργείο εκμαγείων της Ακρόπολης.

Οσο για τα πρωτότυπα θα εισαχθούν στην «εντατική» για να δεχτούν τις επεμβάσεις συντήρησης και όταν ολοκληρωθεί η... θεραπεία θα στεγαστούν μόνιμα στο νέο Μουσείο. Την πρόταση της Επιτροπής Συντήρησης Μνημείων της Ακρόπολης (μελέτη της Ροζαλίας Χριστοδουλοπούλου), ενέκρινε προχθές κατά πλειοψηφία το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο για την καταβίβαση των μετοπών 24, 25, 27, 28, 29, 30 και 31 και όπως συμβαίνει πάντα στις περιπτώσεις που αποφασίζεται καταβίβαση αρχαίων από ένα μνημείο, τα μέλη δεν απέφυγαν τη γνωστή συζήτηση περί αυθεντικότητας με όλες τις εντάσεις που ακολουθούν και τις διαφωνίες.

Το θέμα κατά τον πρόεδρο της ΕΣΜΑ, Χαράλαμπο Μπούρα, «είναι τυπικό». Θύμισε μάλιστα στα μέλη του Συμβουλίου την άποψη πολλών ξένων επιστημόνων αλλά και Ελλήνων που θεωρούν «ντροπή ότι αφήνουμε τα αρχαία στο έλεος της όξινης βροχής, των καυσαερίων και του βοριά».

Στο δυτικό τμήμα του θριγκού της βόρειας πλευράς βρίσκονται στην αρχική τους θέση οκτώ αρχαίες μετόπες, οι οποίες διατηρούν γλυπτό διάκοσμο. Οι πέντε απ’ αυτές είναι ασκεπείς, ενώ οι τρεις δυτικότερες προστατεύονται από γείσα. Η στρώση μάλιστα των γείσων στην περιοχή αυτή αναστηλώθηκε από τον Ν. Μπαλάνο.

Η πρόταση της ΕΣΜΑ ακολουθεί τη γενικότερη αρχή που εφαρμόζεται στο έργο της Ακροπόλεως για αντικατάσταση με αντίγραφα των γλυπτών του μνημείου και των επιλεγμένων αρχιτεκτονικών μελών με γλυπτό διάκοσμο. Το μέτρο έχει ήδη εφαρμοστεί στο ανατολικό τμήμα του θριγκού της ίδιας πλευράς του μνημείου. Τα αρχιτεκτονικά μέλη της περιοχής αυτής, όπως παρατήρησε ο διευθυντής Αναστήλωσης Δημοσθένης Ζιρώ, «παρουσιάζουν ρηγματώσεις και άλλα προβλήματα που συναντώνται συχνά σε αναστηλωμένα στο παρελθόν μνημεία. Ειδικά οι μετόπες εμφανίζουν ρηγματώσεις στο μέσον περίπου του μήκους τους, όπου υπήρχαν αρχαίοι εγκάρσιοι σύνδεσμοι με τους εσωτερικούς λίθους πληρώσεως».

Για την αναγκαιότητα της επέμβασης μίλησε η διευθύντρια της ΥΣΜΑ, Μαρία Ιωαννίδου, τονίζοντας πως είναι σωστική, ενώ για τη δυτική πλευρά, που δεν έχει πειραχτεί, ο Χ. Μπούρας απάντησε πως «δεν μπορεί να κατέβει γιατί θα πρέπει να αποξηλωθεί το σύνολο του αετώματος, να κατέβουν δεκάδες τόνοι και να προσβληθεί η αυθεντικότητα του χτισίματος που δεν άγγιξε κανείς από την αρχαιότητα έως σήμερα».

Θα αναρωτηθεί κανείς τι αυθεντικό απομένει στο μνημείο. Η τελευταία μετόπη (32) στο δυτικό τμήμα του θριγκού της βόρειας περίστασης του Παρθενώνα και οι 14 δυτικές μετόπες.

Εχει δεχτεί η επιστημονική κοινότητα ότι κάθε γλυπτός διάκοσμος θα μεταφερθεί στο μουσείο και ότι στο μνημείο θα είναι τα τσιμεντένια αντίγραφα, ήταν η ερώτηση που έθεσε ο διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου Δημήτρης Κωνστάντιος. «Η αξία των γλυπτών είναι τόσο μεγάλη που επιβάλλει την απομάκρυνσή τους», απάντησε ο πρόεδρος της ΕΣΜΑ, υπογραμμίζοντας πως άλλοι μιλούν για ένα απέραντο εκμαγείο, άλλοι αναρωτιούνται γιατί δεν έγιναν όλα αυτά νωρίτερα. «Γιατί υπήρχαν άνθρωποι που δεν ήθελαν τέτοιες μεταβολές».