Ο βράχος θα διηγηθεί την ιστορία του

Εκθεση με φωτογραφικό υλικό σχεδιάζεται να στεγαστεί στο παλαιό Μουσείο της Ακρόπολης

Της Γιωτας Συκκα

Αν όλους αυτούς τους μήνες κουραστήκατε να παρακολουθείτε το... δελτίο μετακόμισης των αρχαιοτήτων από τον Ιερό Βράχο στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης, ευκαιρία να δούμε τι θα γίνει με το παλιό μουσείο. Στο κάτω κάτω βρίσκεται σε μια θέση-κλειδί. Σε ένα λόφο, φορτισμένο με μνήμες και ιστορία. Σε αυτό ακριβώς θα στηθεί η έκθεση που σχεδιάζεται να στεγαστεί στο κτίριο, μετά την απομάκρυνση των «θησαυρών» που φιλοξενούσε εδώ και χρόνια.

Θα δούμε την ιστορία του βράχου της Ακρόπολης, των ανασκαφών, των αναστηλώσεων μέχρι και της μετακόμισης των «θησαυρών». Αρχαιότητες δεν θα υπάρχουν αλλά φωτογραφικό και εποπτικό υλικό. Αλλωστε ο βράχος έχει να «διηγηθεί» πολλά για τους ενοίκους του, εδώ και 6.000 χρόνια. Κι όταν ο επισκέπτης θα ολοκληρώσει την περιήγηση θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει ένα μικρό βίντεο «Τα άνθη της πέτρας» ή κάποια εκπαιδευτικά προγράμματα. Να κάνει αγορές στο πωλητήριο και να ξεδιψάσει στο αναψυκτήριο. Αν τελικά γίνει εκεί.

Εκθεση ιδεών θα σκεφτεί κανείς όσα ακούστηκαν στη χθεσινή συνεδρίαση του Συμβουλίου Μουσείων για την τύχη του παλιού μουσείου που έκλεισε μετά 133 χρόνια. Μουσειολογική μελέτη δεν υπήρχε ούτε μουσειογραφική. Ωστόσο, δόθηκαν οι βασικές αρχές στην εφορεία Ακροπόλεως ώστε να προχωρήσει το έργο που θα δώσει νέα ζωή στο παλιό μουσείο. Διαφωνίες υπήρξαν αρκετές. Για τα αρχαία και τα εκμαγεία που δεν του χρειάζονται (δεν έχει λόγο να ανταγωνίζεται το νέο μουσείο), τη σωστότερη διαρρύθμιση των χώρων κυρίως όμως για το αναψυκτήριο.

Για τη δημιουργία του εκφράστηκαν πολλές αντιρρήσεις. Η Διεύθυνση Μουσείων υποστήριξε πως πρέπει να διαθέτει μόνο νερό και αναψυκτικά, ενώ άλλοι επέμεναν πως πρέπει να είναι μεγάλο και να σερβίρει καφέ. Σκεφτείτε όσους σκαρφαλώνουν μέχρι εκεί... Ομως, ο φόβος μη τυχόν και γεμίσει τραπεζοκαθίσματα μέρος του βράχου ήταν μεγαλύτερος. Το θέμα θα έρθει ωριμότερα μαζί με τη μουσειολογική-μουσειογραφική μελέτη. Περισσότερο προετοιμασμένο. Η ιδέα πάντως για μια έκθεση αφιερωμένη στην ιστορία του βράχου, άρεσε σε όλους.

Ηταν το 1833 που ο Κυριακός Πιττάκης φρόντισε για τη συγκέντρωση των αρχαιοτήτων της Ακρόπολης. Μαζί και ο Ludwig Ross. Η εποχή που στον βράχο υπήρχε ακόμη το φρούριο που είχαν ιδρύσει οι φιορεντίνοι Αcciaioli τον 13ο αιώνα και το είχαν διατηρήσει οι Βενετσιάνοι και οι Τούρκοι. Αλλωστε το 1687, ο ναός της Αθηνάς Νίκης είχε κατεδαφιστεί για να χρησιμεύσει ως οικοδομικό υλικό για τη βελτίωση του δυτικού τοίχου του φρουρίου εν όψει του ερχομού του Μοροζίνι. «Τα πρόσωπα της Ακρόπολης», μια έκδοση της Ενωσης Φίλων Ακροπόλεως, έχει πολλές συγκινητικές ιστορίες της εποχής. Ο Ρος, για παράδειγμα, γενικός έφορος αρχαιοτήτων, είχε σκοπό της ζωής του την ανάδειξη και αναστήλωση των μνημείων του βράχου. Κυρίως την αλλαγή της χρήσης του βράχου από φρούριο σε αρχαιολογικό χώρο.

Αυτό σήμαινε την απομάκρυνση της βαυαρικής φρουράς, την κατεδάφιση των τουρκικών οχυρώσεων και κάποιων μεσαιωνικών, τον καθαρισμό των μνημείων και του βράχου από νεότερα κατάλοιπα.

«Είναι ένας λόφος με πολλαπλή ανάγνωση», μας λέει η Μαίρη Πάντου (Διεύθυνση Μουσείων). Ευκαιρία να θυμηθούμε: τις περιπέτειες της Αθηνάς Νίκης, την τυχαία ανακάλυψή της όταν ανασκάπτονταν τα Προπύλαια, τα σημάδια από το μυκηναϊκό ανάκτορο και τα νεκροταφεία, τα παραμύθια που μάθαμε μικροί για τον Θησέα, την Αθηνά, τον Αιγέα, ύστερα τον Οδυσσέα Ανδρούτσο που είχε το σπίτι του στο Ερέχθειο και τον Μακρυγιάννη που είχε τα κτήματά του στην ανατολική πλευρά του λόφου. Η έκθεση θα παρουσιάσει ιστορίες από τα προϊστορικά μέχρι τα νεότερα χρόνια.

Εν τω μεταξύ στο νέο μουσείο Ακρόπολης που επισκέφθηκαν χθες μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων, οι εργασίες προχωρούν με γοργούς ρυθμούς. Οι μετόπες τοποθετήθηκαν και οι υπεύθυνοι αναζητούν το σωστό ύψος για την τελική τους θέση στην τελευταία αίθουσα με τα παρθενώνια γλυπτά, ενώ ο υπουργός Πολιτισμού, Μ. Λιάπης, βιάζεται για εγκαίνια τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.