Μαργαριτα Πουρναρα

Η παραλία του Αγίου Νικολάου στις Σπέτσες είναι ένας λιλιπούτειος όρμος για τους κολυμβητές. Από τη μια, ο ανοιχτός θαλασσινός ορίζοντας. Από την άλλη, όμορφα ψηλοτάβανα αρχοντικά που σχηματίζουν μια προστατευτική αγκαλιά. Σε ένα από αυτά τα σπίτια περνάει τις διακοπές της η εικαστικός Λίζη Καλλιγά, από τα παιδικά της χρόνια μέχρι σήμερα. Εκεί έχει ατελιέ, εκεί βρίσκονται έπιπλα που έχει επιζωγραφίζει ο παππούς της που ήταν καλλιτέχνης, όπως άλλωστε και η μητέρα της. Από τα παράθυρα, παρατηρεί τους λουομένους, τα παιχνίδια του φωτός με τα σώματα, τις αντανακλάσεις του νερού. Η μικρή πλαζ της έχει δώσει δεκάδες ερεθίσματα για τα έργα της: Από τα μικρά θραύσματα μωσαϊκών που ξεβράζει η θάλασσα, μέχρι τις σκηνές των κολυμβητών που αποτυπώνονται στον νου και στον φωτογραφικό της φακό.

Η ενότητα με λήψεις όπου η θάλασσα παρουσιάζεται ως απέραντο σύμπαν και οι ανθρώπινες φιγούρες χάνονται μέσα σε αυτόν τον σκοτεινό ωκεανό κέρδισε μάλιστα την ύψιστη διάκριση στην Μπιενάλε Εικαστικών της Αλεξάνδρειας. Στη νέα της δουλειά, όμως, ανανεώνει εντελώς την οπτική της: παρότι πηγή έμπνευσής της παραμένει η μικρή παραλία, οι κολυμβητές δεν είναι κουκίδες αλλά ένα είδος «χάρτη». Το σώμα τους γίνεται τοπίο, η σάρκα τους γίνεται στεριά, το περιγραμμά τους ορίζει μιαν άλλη οντότητα.

Τα «Sea Pastels», η φρέσκια της δουλειά που φιλοξενείται στο Ιστορικό Αρχείο - Μουσείο Υδρας, στηρίζονται σε μια πρωτότυπη ιδέα: η καλλιτέχνις τράβηξε σε βίντεο τους λουομένους, επέλεξε κάποια stills που είχαν χαμηλή ανάλυση και τα μεγέθυνε, τυπώνοντάς τα σε χαρτί ακουαρέλας. Ενώ, λοιπόν, μιλάμε για φωτογραφίες, η εντύπωση που αποκομίζουν οι επισκέπτες είναι ότι βλέπουν ζωγραφική. Η υφή του χαρτιού και των χρωμάτων δίνουν στις φλουταρισμένες φωτογραφίες μια παράδοξη ζωντάνια. Το ψηφιακό μοιάζει κατά κάποιο τρόπο χειροποίητο, φανερώνοντας την ιδιαίτερη σχέση της καλλιτέχνιδας με τη χαρακτική, τα τυπώματα, τη φωτογραφία και το σχέδιο.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ενότητας αυτής -όπως και των περασμένων- είναι η αμφισημία. «Βλέπεις το σώμα του κολυμβητή, αλλά δεν καταλαβαίνεις τι είναι. Αμφιταλαντεύεσαι. Μαντεύεις. Απορρίπτεις διάφορες εκδοχές» λέει η εικαστικός στην «Κ». «Το δέρμα, το μαγιό, τα μαλλιά γίνονται ένας χάρτης, ένα κομμάτι ουρανού, γης και θάλασσας. Μια διάχυση ορίων».

Η έμπνευση της Καλλιγά για τα Sea Pastels ήρθε ως συνήθως από το παράθυρό της: «Εβλεπα τα κορμιά των κολυμβητών να βυθίζονται στο νερό και να το χρωματίζουν. Οι κινήσεις τους έκαναν περίεργες αντανακλάσεις. Ετσι μου γεννήθηκε η ιδέα: δεν ήθελα να κάνω περιγραφή, αλλά να εστιάσω στην πρώτη μου εντύπωση και να μείνω συνεπής με αυτήν...». Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι και τις 12 Ιουλίου.